یک مجله معتبر علمی در سلسله گزارشاتی به نام “۲۰ چیزی که درباره آن نمی دانید” به معرفی مسائل عجیبی درباره موضوعات مختلف علمی پرداخته است که شاید کمتر کسی شنیده باشد.

۱- مجرای معده ای روده ای بدن لوله ای به طول ۳۰ فوت (۱۴۴/۹ متر) است.

۲- روده کوچک در سطح میکروسکوپی محتوی پیچهای بسیار زیادی به مساحت ۲ هزار و ۷۰۰ فوت مربع (۲۵۰ هزار و ۸۳۹ متر مربع) است. این مساحت می تواند یک زمین تنیس را پوشش دهد.

۳- دستگاه گوارش برای هضم یک غذای کامل مثل شام شب عید به حدود ۷۲ ساعت زمان نیاز دارد.

۴- بخش اعظم هورمون سروتونین که به شدت بر روی خلق و خو اثر می گذارد بر خلاف تصور از دستگاه عصبی تولید نمی شود، بلکه محل ترکیب آن در دستگاه گوارش است.

۵- معده توانایی هضم تقریبا تمام چیزها حتی استخوان، آدامس و تکه های فلز را دارد و این کار را با اسید کلریدریکی که تولید می کند انجام می دهد اما نمی تواند برخی از انواع پلاستیک مثل پلاستیکهای به کار رفته در اسباب بازیهای کودکان را هضم کند. بنابراین این پلاستیکها در نهایت به روده می رسند و در عمل دفع از بدن خارج می شوند.

۶- تریپتوفان آمینو اسیدی است که در بوقلمون یافت می شود و در اغلب موارد به عنوان ماده ای برای خواب آلودگی پس از خوردن گوشت این پرنده معرفی می شود. این درحالی است که پروتئین هایی که در گوشت بوقلمون هستند بیشتر این آمینواسید را خنثی می کنند.

۷- کالری های بدن شما به راحتی در مدت فرایند گوارش غذا می سوزند و ۵ تا ۱۵ درصد از انرژی مورد نیاز بدن را تامین می کنند. 

۸- آب، آنزیمها، نمکهای پایه، مخاط و صفرا در حدود دو گالن مایعی که وارد روده بزرگ می شوند را تولید می کنند. این درحالی است که تنها ۶ قاشق سوپ خوری از این دو گالن مایع از بدن خارج می شود.

۹- بدون توانایی اعجاب آور قولون در بازیابی سیالات بدن، حیوانات نمی توانند روی خشکی زندگی کنند.

۱۰- بلندترین صدای باد گلوی انسان رکورد ۱/۱۰۷ دسی بل را به ثبت رسانده است. این صدا معادل صدایی است که یک اره برقی به طول ۹۱ سانتیمتر تولید می کند. این صدای بسیار بلند باد گلو را پل هان اهل لندن در سپتامبر ۲۰۰۸ تولید کرد.

۱- وقتی به آرایشگاه می روید

یکی از دلایل عجیب ابتلا به سردرد در بعضی از مردم، مراجعه به آرایشگاه و رنگ کردن موهای سرشان است. این حالت زمانی اتفاق می افتد که شما مجبور هستید سر خود را هنگام شست وشوی موها خم کنید. در این هنگام فشار زیادی به گردن وارد می شود و باعث تحریک یکی از عصب هایی می شود که در این مسیر قرار دارند.

در اثر این اتفاق یک یا دو روز بعد سردرد به سراغ شما می آید، اما از آن جا که این اتفاق با تاخیر رخ داده است، شما متوجه علت اصلی آن نمی شوید.

یکی دیگر از علت های عجیب سردرد زمانی است که شما روی صندلی نشسته اید و گوشی تلفن را بین شانه و گوش خود نگه داشته اید. در این هنگام نیز فشار زیادی به عصب های گردن وارد می شود که بعد از مدتی خود را با سردرد نشان می دهد.

2- سردردتان از سرفه است

شاید باورتان نشود اما در دنیای پزشکی نوعی سردرد وجود دارد که از آن ها به عنوان سردردهای سرفه ای یاد می شود. این سردردها بر اثر عواملی مانند سرفه کردن، عطسه کردن، خالی کردن بینی یا خم شدن به جلو به وجود می آید.

تقریبا یک درصد سردردهای جهان در اثر سرفه کردن به وجود می آید و البته این نوع سردردها در بین مردان شایع تر است. علت اصلی این دردها فشاری است که در داخل مغز به وجود می آید.

این دردها که اغلب شدید و تکرار شونده هستند ممکن است بین چند ثانیه تا چند دقیقه به طول بیانجامند و در بیشتر مواقع هم در قسمت پشت سر احساس می شوند.

زمانی که موهای سر به سمت عقب کشیده شده و به شکل دم اسبی بسته می شوند، فشار زیادی روی جمجمه وارد می شود که به شکل درد بروز می کند

در حالی که در اکثر موارد علت این موضوع ناشناخته است، اما بعضی تحقیقات دانشگاهی نشان می دهد، نزدیک به ۱۰ درصد از سردردها بر اثر ناهنجاری آرنولد – کیاری به وجود می آیند. در این حالت، هنگام سرفه، فشاری به قسمت پشت مغز و بالای ستون فقرات وارد می شود که عامل بروز سردرد است.

این نوع از سردردها اغلب با علائم دیگری مانند دردهای ناحیه گردن، عدم حفظ تعادل، مشکلات بینایی، کم شنوایی، فراموشی و شنیدن صدای زنگ در گوش ها همراه هستند.

3- سرما و گرما مشکل زا هستند

در بعضی از مردم لذت یک دوش آب گرم هنگام صبح به سرعت جای خود را به سردردهای شدید می دهد. به نظر می رسد افزایش دمای بدن باعث افزایش سرعت جریان خون در تمام قسمت ها از جمله در سر می شود که شدت آن بعد از ۳۰ تا ۶۰ ثانیه بعد از شروع درد به بالاترین حد می رسد.

این دردها معمولا در ناحیه پیشانی احساس می شوند و به ندرت بیش از ۵ دقیقه طول می کشند.

البته سرمای شدید هم می تواند باعث بروز سردرد شود، برای مثال شنا کردن در آب سرد یا خوردن بستی می تواند بعضی از مردم را به دردهای ناحیه سر دچار کند.

4- سردرد های ورزشی

بعضی از ورزشکاران بعد از راه رفتن یا دویدن روی تردمیل دچار سردرد می شوند. در این افراد، هر گونه فعالیت ورزشی از جمله راه رفتن روی تردمیل باعث ایجاد ورم در رگ های خونی ناحیه سر، گردن و جمجمه می شود که این عوامل می تواند در نهایت به سردرد منجر شود.

این دردها معمولا چند ثانیه بعد از شروع ورزش ظاهر می شوند و ممکن است در هر قسمت از سر خود را نشان دهند. معمولا افرادی که مستعد ابتلا به میگرن هستند بیشتر از دیگران این نوع از سردردها را تجربه می کنند.

البته برای رفع این مشکل راه حل های ساده ای وجود دارد. برای مثال می توان نوع ورزش را تغییر داد و به جای دویدن روی تردمیل، شنا کردن را انتخاب کرد. همچنین مصرف داروهای ضد التهابی (مثل ایبوپروفن و ایندومتاسین) نیم ساعت قبل از شروع ورزش تا حد زیادی می تواند از بروز این سردردها پیشگیری کند.

اگر شما هم در حال ورزش کردن، ناگهان دردی را در سر خود حس کردید حتما به پزشک مراجعه کنید. در موارد نادر، این نوع سردردها می توانند نشان دهنده رشد تومورهای مغزی یا پاره شدن رگ های خونی باشند.

5- سردرد خاص متاهل ها

روابط زناشویی هم می تواند یکی از دلایل بروز سردرد در برخی از افراد باشد. دانشمندان دانمارکی تخمین زده اند نزدیک به ۳/۱ درصد از مردم جهان به این حالت دچار هستند.

این نوع سردردها که در بین مردان شیوع بیشتری دارند، معمولا در قسمت پشت سر احساس می شوند و احتمالا به دلیل افزایش شدت فشار خون در مغز به وجود می آیند.

در موارد بسیار نادر این سردردها می توانند در اثر خونریزی در مغز هم به وجود بیایند. در این حالت سطح هوشیاری کاهش پیدا می کند، فرد در صحبت کردن یا بلع غذا دچار مشکل می شود و نمی تواند تعادل خود را حفظ کند. در این موارد باید هرچه سریع تر فرد را به مراکز درمانی منتقل کرد.

6- دختر خانم ها حواس شان باشد

بستن موها به شکل دم اسبی معمولا بعد از چند ساعت باعث آشکار شدن علائم سردرد می شود. زمانی که موهای سر به سمت عقب کشیده شده و به شکل دم اسبی بسته می شوند، فشار زیادی روی جمجمه وارد می شود که خود را به شکل درد نشان می دهند. بعضی دیگر از مدل های موی سر که باعث ایجاد فشار در موها و کف سر می شوند می توانند همین دردها را به وجود بیاورند.
 

۷- کم خوابی

بداخلاقی، مشکل حافظه و عدم تمرکز از واضح ترین عوارض کم خوابی است، اما آخرین تحقیقات نشان می دهد سردردها هم یکی از عوارض شایع کم خوابی هستند. این نوع سردردها ممکن است بین یک ساعت تا یک روز طول بکشند.

کم خوابی باعث کاهش ترشح یک ماده شیمیایی به نام سروتونین در مغز می شود که نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب در بدن دارد.
تحقیقات دیگر روی افراد مبتلا به میگرن هم نشان می دهد، اشخاصی که حدود ۶ ساعت در طول شب می خوابند، بیشتر به سردرد دچار می شوند و البته شدت این دردها هم در آن ها بیشتر است.

8- سردردهای هوای گرم

معمولا با فرا رسیدن فصل تابستان تعداد افراد مبتلا به سردرد هم افزایش پیدا می کند. مشخص است که دلیل اصلی این نوع سردردها افزایش دمای هواست. تحقیقات نشان می دهد به ازای هر درجه افزایش دمای هوا، احتمال ابتلا به سردرد تا ۵/۷ درصد افزایش پیدا می کند. به نظر می رسد در این مواقع مغز تا حدی توانایی خود در تنظیم جریان خون از دست می دهد و به همین دلیل فرد دچار سردرد می شود.

نمی توان این واقعیت را نادیده گرفت که رژیم غذایی تاثیر بسزایی بر خطر ابتلا به سرطان دارد. اما اینکه بدانید دقیقاً چه موادغذایی برایتان مفید است و کدام ها می تواند برایتان خطرناک باشد به شما کمک خواهد کرد برنامه غذایی برای خود تنظیم کنید که به ارتقاء وضعیت سلامت شما کمک کند.

با در نظر گرفتن اینکه سرطان پروستات یکی از متداولترین انواع سرطان است و تعداد بیشماری از افراد به علت این سرطان جان خود را از دست می دهند، مردمان تصمیم گرفته است بررسی دقیق و کاملی روی موادغذایی ضد سرطان پروستات به عمل آورد.

گوجه فرنگی

ماده فعال: لیکوپن، آنتی اکسیدان

علت مصرف: لیکوپن یک ترکیب آنتی اکسیدانه، کاروتینوئید، است  که رنگ قرمز گوجه فرنگی نیز از آن به دست می آید. همچنین یکی از عوامل پیشگیرنده و ضد سرطان معرفی شده است. یک مطالعه که در سال ۲۰۰۴ انجام گرفت، کاهش خفیف در خطر ابتلا به سرطان پروستات را با مصرف مقدار زیاد لیکوپن یا رژیم های غذایی که در آن از میزان زیادی گوجه فرنگی استفاده می شود، نشان داد. اما در سال ۲۰۰۷ یک تحقیق بسیار گسترده این نتایج را زیر سوال برد. خوشبختانه مطالعات بیشتری در این زمینه در حال انجام است تا شک و شبهه ها را از بین ببرد. حتی اگر بخواهید نتایج آن تحقیق را هم نادیده بگیریم، باز هم گوجه فرنگی سرشار از ویتامین های مفید بسیار و آنتی اکسیدان است که باعث می شود نقش مهمی در یک رژیم غذایی سالم داشته باشد.

روش آماده سازی: برای آماده سازی گوجه فرنگی باید در صورت امکان به آن گرما و چربی اضافه کنید. هرچه مدت زمان بیشتری آن را بپزید، لیکوپن بیشتری از آن به دست می آید. اضافه کردن چربی به صورت روغن یا گوشت نیز می تواند به جذب لیکوپن کمک کند.

بروکلی

عامل فعال:سولفورافان

علت مصرف: به نظر می رسد که حرف های مادرتان صحت داشته است: باید کلم بروکلی بخورید. درواقع، همه سبزیجات چلیپایی مثل گل کلم، کلم پیچ و کلم بروکسل فواید ضدسرطان دارند. بااینکه هنوز مشخص نیست که کدامیک از موادشیمیایی و ترکیبات مفید موجود در کلم بروکلی در مخافظت از سلامت بدن نقش دارد اما سولفورافان بیشتر از سایرین مورد مطالعه قرار گرفته است.

سولفورافان خود می تواند بعنوان یک آنتی اکسیدان عمل کند یا می تواند آنزیم های سم زدایی را در بدن تقویت کند. صرفنظر از طریقه کمک کردن بروکلی مشخص است که سبزیجاتی بسیار قوی و توانا در مبارزه با سرطان پروستات است. برخی کارشناسان حتی عنوان می کنند که این سبزیجات یکی از قوی ترین عوامل ضدسرطان موجود است.

روش آماده سازی: هیچ روش خاصی برای آماده سازی بروکلی وجود ندارد، ازاینرو می توانید هربار آن را به طریقی جدید استفاده کنید. می توانید گاهی آن را خام استفاده کنید و گاهی بخارپزشده. ترکیب آن با سایر موادغذایی ضد سرطان پروستات مثل گوجه فرنگی می تواند تاثیرات ضدسرطانی آن را افزایش دهد.

سویا

عامل فعال: ایزوفلاوون، مثل ژنیستاین، دائیدزاین و گلیسیتاین

علت مصرف: سویا از دانه سویا گرفته می شود که یکی از پُر پروتئین ترین گیاهان خوراکی است که به صورت های مختلف مثل شیر سویا، توفو و پودر پروتئین موجود است. سویا در برابر بسیاری از سرطان ها از جمله سرطان پروستات محافظت به عمل می آورد. گفته می شود که تاثیرات سویا بخاطر محتوی ایزوفلاوون آن است که گاهی بخاطر اینکه اعمال استروژن انسانی را اما در گیاهان تقلید می کند، استروژن گیاهی نامیده می شوند.

تعداد زیادی از مطالعات و تحقیقات نشان داده است که سویا یک ماده غذایی ضد سرطان پروستات است. بااینحال این نتایج باید همچنان با آزمایشات مختلف دیگر تایید شوند. حتی بدون در نظر گرفتن این نتایج، استفاده از سویا بعنوان جایگزینی برای گوشت یا لبنیات هم می تواند خود پرفایده باشد زیرا رژیم های غذایی سرشار از گوشت و لبنیات می تواند احتمال ابتلا به سرطان های خاص را افزایش دهد.

روش آماده یازی: میزان محتوی ایزوفلاوون باتوجه به محصول سویای مورداستفاده متفاوت است و معمولاً هیچ قانون خاصی برای ترجیح دادن یک محصول به محصول دیگر وجود ندارد. سعی کنید به صورت متنوع از موادغذایی استفاده کنید و هر از گاهی نیز به جای سویا گوشت یا لبنیات را جایگزین کنید.

بذر کتان

عامل فعال: لیگنان و آلفا لینولئیک اسید (یک اسید چرب امگا۳)

علت مصرف: کتان گیاهی سالانه است که از آن برای درست کردن پارچه کتان یا لینن استفاده می کنند. بااینکه بذر کتان سرشار از امگا۳ است اما مقدار زیادی لیگنان نیز در خود دارد که بعنوان آنتی اکسیدان عمل می کند. هم بذر کتان و هم روغن آن از ابتدای دهه پنجاه تاکنون بعنوان موادی ضد سرطان معرفی شده اند.
متاسفانه فقط تعداد کمی تحقیق رابطه بین بذر کتان و سرطان پروستات را در انسان ها بررسی کرده است اما نتایج همه تاییدکننده هستند. البته برای تعیین قطعی رابطه بین بذر کتان و سرطان نیاز به تحقیقات و مطالعات بیشتر است.

روش آماده سازی: بذر کتان در میان موادغذایی ضد سرطان پروستات دیگر که معرفی شد، تنوع تهیه بیشتری را می پذیرد. بذر کتان به شکل آرد و بیسکویت ها و شیرینی های مخصوص صبحانه موجود است. روغن کتان نیز به شکل روغن خالص یا کپسول موجود است.

اهمیت تغذیه

تحقیقات دقیق و سخت مستلزم زمان و هزینه بسیار بالا است و متاسفانه یکی از آنها یا هر دو آنها بسیار با کمبود مواجه هستند. موادغذایی و مکمل های بسیاری نیز وجود دارند که تحقیق درمورد آنها نه تنها غیرعملی است بلکه غیرممکن است. با توجه به این، رمز پیشگیری از سرطان پروستات داشتن یک رژیم غذایی متعادل که شامل همه موادغذایی که در بالا ذکر کردیم و میوه ها و سبزیجات دیگرباشد، می باشد.

می تواند هر از گاهی از گوشت و لبنیات هم استفاده کنید اما در صورت امکان میزان استفاده خود را پایین بیاورید.

غلامرضا محمدی پزشک و دانشجوی دکترای تخصصی علوم تغذیه در گفتگو با سینا نیوز گفت: «برخی از افراد بر این باورند که به علت گیاهی بودن داروهای طب سنتی و بر اثر مصرف خودسرانه و بدون تجویز متخصص مربوطه می توانند بهبود یابند، و اگر بهبود نیافتند هیچ چیزی از دست نداده اند.»

وی افزود: «مصرف خود سرانه داروهای گیاهی می تواند عارضه های خطرناکی را به همراه داشته باشد. اگر فردی گیاه دارویی را مصرف نماید که از تمام مرحله فرآوری آن اطمینان خاطر داشته باشد و با فرض اینکه این اطمینان صحت داشته باشد در صورتی که به طور صحیح مورد استفاده قرار نگیرد می تواند تهدیدی برای سلامتی افراد شود.»

این دانشجوی دکترای تخصصی علوم تغذیه با اشاره به اینکه در مصرف داروهای گیاهی باید دقت کرد، گفت: «به مشکلات رایجی از قبیل چاقی یا لاغری، ترک اعتیاد و بسیاری تبلیغات گسترده دیگر که با نام گیاهان دارویی صورت می گیرد

نباید توجه داشت. زیرا در برخی از موارد درمان، تعداد دارو های موجود اندک بوده و محدودیت تجویز وجود دارد. به طور مثال برای کاهش وزن تنها دو داروی ونوستات و سیبوترامین تایید شده بر پایه پژوهش های علمی است که مانع جذب چربی موجود در تغذیه می شود و برای بدن حسن دیگری ندارد. البته سیبوترامین در مواردی خاص و با تجویز پزشک باید مصرف گردد.»

وی ادامه داد: «ترکیبات آمفتامینی که برای کاهش وزن وجود دارد و کاهش اشتها را به همراه داشته با شعار گیاهی بودن و اینکه هیچ عارضه ای ندارد وارد بازار شده است. در صورتی که این ترکیبات تاثیر بسزایی در سلامتی دارد و عوارض بسیار خطرناکی را به دنبال خواهد داشت.»

محمدی به اثرات آنی برخی دارو ها اشاره کرد و افزود: «نباید هر دارویی که تجویز می گردد فورا مصرف گردد، زیرا این امکان وجود دارد که اثرات آنی داشته باشد.

بسیاری از آن ها خاصیت دییوروتیک دارند و حاوی داروهای ادرار آور هستند و حجم آب بدن را کم کرده و باعث کاهش حجم آب بدن می شوند در صورتی که این دارو ها مصرف نگردد بدن بر اثر دریافت مایعات به وزن اولیه خود باز می گردد. ترکیباتی نیز وجود دارند که با تاثیر برسیستم مغزی میزان اشتها را کاهش می دهند و فعالیت مغزی را مختل می کنند.»

وی در مورد آموزشگاه های طب سنتی خارج از دانشگاه افزود: «دوره های تخصصی طب سنتی در دانشکده های طب سنتی ارائه می گردد. امروزه موسسات و آموزشگاه ها با ارائه دوره های مختلف گواهی هایی را صادر می نمایند که این گواهی ها به افزایش سلامت افراد جامعه کمک می کند اما نمی توان افرادی که دارای گواهی را به یقین صاحب نظر در زمینه طب سنتی دانست.

توصیه ای که می توان کرد این است که مردم در فاصله ای که فارغ التحصیلان وارد جامعه می شوند به مراکزی که آکادمیک هستند و درمانگاه های و داروخانه های وابسته به آن ها که در سطح شهر وجود دارد مراجعه نمایند.»

۲- چشم ها بیش از ۲ میلیون بخش فعال دارند.

۳- چشم ها در هر ساعت ۳۶۰۰۰ بایت (bits: واحد اندازه گیری اطلاعات) اطلاعات را تهیه می کنند.

۴- در شرایط مناسب و صحیح می توانند روشنایی یک منبع نور را در فاصله ۵/۲۲ کیلومتری تشخیص دهند.

۵- نزدیک به ۸۵ درصد کل معلومات شما از طریق چشم ها به دست می آید.

۶- چشم ها از ۶۵ درصد مسیرهای منتهی به مغز استفاده می کنند.

۷- چشم ها می توانند فوراً صدها ماهیچه و اندام را در بدن شما فعال کنند.

۸- در طی یک عمر طبیعی، چشم ها می توانند مانند یک دوربین، ۲۴ میلیون عکس از دنیای اطرافتان برای شما بگیرند.

۹- ماهیچه هایی که از داخل، چشم های شما را حرکت می دهند، قوی ترین عضلات برای این کار هستند. این عضلات ۱۰۰ برابر قوی تر از مقدار مورد نیاز هستند.

۱۰- کره چشم افراد بزرگسال حدود ۵/۲ سانتیمتر قطر دارد. از کل سطح کره چشم، فقط یک ششم آن یعنی قسمت جلویی آن در معرض دید قرار دارد.

۱۱- چشم ها تنها قسمتی از بدن هستند که می توانند در هر زمانی صد در صد فعال باشند، شب یا روز و بدون هیچ استراحتی.پلک های چشم و ماهیچه های خارجی چشم نیاز به استراحت دارند، حالت لیز بودن و نرمی سطح چشم بایستی از نو تجدید شود، ولی خود چشم ها هرگز نیاز به استراحت ندارند.با این همه، هر چند وقت یک بار به چشم هایتان استراحت دهید.

۱۲- بینایی چشم ها، با ارزش ترین حس برای شماست. لذا به خوبی از آنها مراقبت کنید و در حفظ سلامتی آنها کوشا باشید.

آزمایش ژنتیک آنقدر پیشرفت کرده است که پزشکان می توانند ژن های ناقص یا نبود بعضی ژن ها را تشخیص دهند. نوع آزمایش ژنتیکی که برای یک تشخیص خاص لازم است به نوع بیماری که پزشک حدس می زند بستگی دارد.

انواع مختفی از مایعات و بافت های بدن در آزمایش ژنتیک قابل استفاده هستند. برای آزمایش اسید دئوکسی ریبونوکلئیک (DNA)، فقط یک ذره بسیار کوچک از خون، پوست، استخوان یا سایر بافت های بدن کافی است.

آزمایش ژنتیک در طول بارداری

برای آزمایش ژنتیک قبل از تولد نوزاد، زنان باردار می توانند بین آمینوسنتز یا نمونه گیری ویلوس کوریون انتخاب کنند.

آمینوسنتز تستی است که بین هفته ۱۶ تا ۱۸ از بارداری انجام می شود. دکتر سوزنی توخالی به شکم زن فرو کرده تا مقدار کوچکی از مایع آمنیوتیک اطراف جنین بردارد. این مایع را می توان برای بررسی مشکلات ژنتیکی و تعیین جنسیت نوزاد آزمایش کرد. وقتی خطر سزارین  یا تولد زودرس وجود داشته باشد هم ممکن است برای بررسی میزان رشد ریه های نوزاد آمینوسنتز را انجام دهند. آمینوسنتز با خطر خفیفی از سقط جنین همراه است.

نمونه گیری ویلوس کوریون (CVS) نیز معمولاً بین هفته دهم تا دوازدهم بارداری انجام می گیرد. دکتر بخش کوچکی از جفت جنین را برای بررسی مشکلات ژنتیکی جنین برمی دارد. ازآنجاکه نمونه گیری ویلوس کوریون آزمایشی تهاجمی است ممکن است با خطر سقط جنین همراه باشد.

چرا پزشکان آزمایش ژنتیک را توصیه می کنند

دکتر ممکن است بنا به دلایل زیر مشاوره یا آزمایش ژنتیک را به زوجی توصیه کند:

• زوجی که قصد تشکیل خانواده دارند و یکی از آنها یا یکی از خویشان نزدیک او دچار بیماری ارثی است. برخی افراد ناقل ژن های بیماری های ژنتیکی هستند، حتی اگر خود بیماری را نشان ندهند. این به آن دلیل اتفاق می افتد که برخی بیماری های ژنتیکی مغلوب هستند،یعنی فقط زمانی پدیدار می شوند که فرد دو کپی از ژن مشکل دار را ارث برده باشد، یکی از هریک از والدین—نوزادی که یک زن مشکل دار از یکی از والدین ارث می برد اما از دیگری ژن نرمال می گیرد، علائم بیماری مغلوب را نشان نمی دهد اما ۵۰% احتمال منتقل کردن آن بیماری به فرزندان خود را دارد.

• فردی که فرزندی با یک نقص مادرزادی حاد دارد. همه بچه هایی که نقص مادرزادی دارند دچار مشکلات زنتیکی نیستند. گاهی اوقات، نقص ها و عیبو مادرزادی بخاطر قرارگیری در معرض سموم، عفونت یا آسیب های جسمی قبل از تولد است. حتی اگر کودکی مشکل ژنتیکی داشته باشد، همیشه احتمال اینکه ارثی نبوده باشد و بخاطر یک اشکال خودبخود در سلول های او ایجاد شده باشد نه سلول های والدین او، وجود دارد.

• زنی که دو یا چند سقط جنین داشته است. مشکلات کروموزومی حاد در جنین می تواند گاهی موجب سقط جنین خودبخود شود. سقط جنین های متعدد می تواند نشانه یک مشکل ژنتیکی باشد.

• زنی که کودک مرده با علائم جسمی یک بیماری ژنتیکی به دنیا آورده باشد. بسیاری از بیماری های ژنتیکی موجب ناهنجاری های جسمی حاد می شود که به کودک ظاهری بسیار مشخص و خاص می دهد.

• زنی ۳۴ ساله و بالاتر که باردار است. وقتی سن مادر بالاتر باشد احتمال ایجاد مشکلات کروموزومی (مثل تریزومی) افزایش می یابد. پدرهایی که سن بالا دارند هم در خطر داشتن فرزندانی با تغییرات زنتیکی غالب هستند (آنهایی که با یک نقص ژنتیکی ایجاد می شوند که قبلاً در خانواده وجود نداشته است).

• کودکی با یک مشکل جسمی که می تواند ژنتیکی باشد. وقتی کودکی به مشکل جسمی مبتلا است که بیشتر از یک عضو بدن او را درگیر می کند، برای تعیین علت مشکل آزمایش ژنتیک توصیه می شود.

• کودکی با یک مشکل جسمی که یک سندرم ژنتیکی خاص تشخیص داده شده است. آزمایش ژنتیک برای تایید تشخیص انجام می گیرد. در برخی موارد، می تواند در تعیین نوع خاص یا شدت یک بیماری ژنتیکی برای انتخاب روش درمانی مناسب، کمک کند.

احتیاط کنید!

با اینکه پیشرفت آزمایشات ژنتیک توانایی پزشکان برای تشخیص و درمان بیماری های خاص را افزایش داده است اما هنوز محدودیت هایی وجود دارد. آزمایشات ژنتیک می توانند یک ژن مشکل دار خاص را شناسایی کنند اما همیشه نمی توانند مشخص کنند که آن ژن با چه شدتی بر فرد ناقل تاثیر خواهد داشت. بعنوان مثال در فیبروز کیستی، پیدا کردن ژن مشکل دار در کروموزوم شماره ۷ نمی تواند لزوماً پیشگویی کند که کودک دچار مشکلات ریوی حاد خواهد شد یا خفیف.

همچنین، داشتن ژن مشکل دار به تنهایی فقط نیمی از داستان است زیرا بسیاری از بیماری ها از ترکیبی از ژن های با ریسک بالا و عوامل محیطی ایجاد می شوند. دانستن اینکه ژن پرخطری دارید اگر بتواند احتمال تغییر سبک زندگیتان برای اجتناب از بیمار شدن را برایتان فراهم کند، می تواند مفید باشد.

با ادامه تحقیقات، ژن هایی که افراد را در معرض بیماری هایی مثل سرطان، بیماری های قلبی، اختلالات روانی و بسیاری مشکلات جسمی دیگر قرار می دهند نیز شناسایی می شوند. با ادامه مطالعات، امید بر این است که روزی این امکان وجود داشته باشد که نوع خاصی از ژن درمانی برای پیشگیری کامل دربرابر برخی بیماری ها، ایجاد شود.

در حال حاضر ژن درمانی با موفقیت محدود برای درمان فیبروز کیستی و کمبود ADA (یک کمبود ایمنی) مورداستفاده قرار می گیرد. اما در بسیاری از افرادیکه تحت ژن درمانی قرار گرفته اند مشکلات حاد ایجاد شده است. به همین دلیل مطالعات و تحقیقات مربوط به ژن درمانی به دقت کنترل می شوند و در هیچیک از کودکان استفاده نمی شود.

بیماری سلول داسی شکل، تالاسمی و سایر مشکلات خونی می توانند هدف بعدی درمان ژنتیکی باشند. بااینکه درمان های ژنتیکی برای بیماری های کشنده مثل سرطان هنوز راه درازی در پیش دارد اما امید زیادی هست که درمان های ژنتیکی بیشتری کشف شود.

● دلایل شیوع آرتروز

یکی از اصلی ترین دلایل شیوع آرتروز زانو در جامعه ما نشستن روی زمین است. دکتر فرزاد امیدی کاشانی متخصص ارتوپدی و فوق تخصص جراحی ستون فقرات با بیان این مطلب به خراسان می گوید: متاسفانه عادت های بد ایرانی ها در دو زانو یا چهار زانو نشستن یکی از دلایل اصلی بروز آرتروز است اما مردم به جای اصلاح سبک زندگی و تغییر رفتار گمان می کنند که با دارو می توانند عارضه خود را درمان کنند. واقعیت این است که آرتروز، فرآیند پیرشدگی مفاصل است و همه زانوها دیر یا زود دچار آرتروز می شود.ممکن است این عارضه در یک نفر زودتر و در فرد دیگر دیرتر اتفاق بیفتد.

اما زانویی که به آرتروز مبتلا شده است، هرگز مثل زانوی سالم نمی شود، درست مثل تایر خودرویی که بر اثر ساییدگی کهنه می شود و مثل تایر نو نمی شود.

نکته این جاست که برخی عوامل، آرتروز زانو را به جلو می اندازد. در کشور ما نشستن های طولانی مدت روی زانو و استفاده از توالت غیرفرنگی مهم ترین دلایل شیوع آرتروز است. دکتر امیدی کاشانی با اشاره به این که در مفصل زانو، استخوان ران و ساق و کشکک زانو وجود دارد، تصریح می کند: آرتروز شایع در مردم آرتروزی است که در مفصل کشکک و استخوان ران بروز پیدا می کند.

علایم خطر دیگری که در بروز آرتروز زانو نقش دارد، سابقه عفونت زانو، سابقه شکستگی داخل مفصل زانو و تزریق داخل مفصلی است و فردی که این علایم خطر را دارد بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به آرتروز قرار دارد.همچنین افرادی که انحراف خاصی در زانوهای خود دارند، ممکن است بیشتر در معرض این عارضه باشند.

● پوکی استخوان و آرتروز

پوکی استخوان با ایجاد انحراف در ساق پا ممکن است روی مفاصل تاثیر بدی بگذارد و موجب ایجاد یا تشدید آرتروز شود. دکتر حسین فراهینی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به ایسنا می گوید: در بروز پوکی استخوان عوامل مختلفی مثل تغذیه نامناسب، عوامل ژنتیکی، سابقه فامیلی و اختلالات هورمونی دخالت دارد و این بیماری می تواند باعث آرتروز شود.

البته گاهی انحراف ساق پا در پی اصابت ضربه به زانو یا شکستگی در تصادفات رخ می دهد و باعث ایجاد یا تشدید آرتروز می شود.از سوی دیگر وزن نامناسب، رانندگی طولانی مدت، بالا و پایین رفتن مداوم از پله، به کارگیری نامناسب از زانوها ازجمله عوامل موثر در بروز درد زانو و در نهایت ابتلا به آرتروز زانوست و در عین حال برخی مشاغل به آرتروز زانو منجر می شود.

دکتر محمد رازی رئیس انجمن جراحی زانو، آرتروسکوپی و آسیب های ورزشی با بیان این مطلب می گوید: در مشاغلی نظیر تعمیر خودرو، فرد ناچار است چندین بار در طول روز وارد چاله مکانیکی شود و در حالت نشسته یا ایستاده خودرو را تعمیر کند.

افرادی که به معماری یا بنایی هم اشتغال دارند و افرادی که بیشتر ساعات کاری روی زانو می نشینند مبتلا به درد زانو و در نهایت آرتروز زانو می شوند.به نوشته ایسنا دکتر رازی با بیان این مطلب که اضافه وزن و چاقی یکی از عوامل شناخته شده در بروز آرتروز است، تاکید می کند: در زمان راه رفتن یا دویدن ۲ تا ۵ برابر وزن شخص به مفصل زانو فشار وارد می آید. این فشار در افرادی که اضافه وزن دارند سیر تصاعدی دارد به همین دلیل آسیب بیشتری به زانو وارد می شود. وی تاکید می کند: ساییدگی و درد مفاصل زانو پیش درآمد ابتلا به آرتروز در سنین میانسالی است.

● آسیب های ورزشی

رئیس انجمن جراحی زانو، آرتروسکوپی و آسیب های ورزشی در توضیح علل ایجاد آسیب در ورزشکاران می گوید: تمرین نامناسب، رعایت نکردن مقررات، نبود آمادگی جسمانی و فشار بیش از حد به مفاصل از جمله علل آسیب در ورزشکاران است که به پارگی رباط های CL و مینیکس پا منجر می شود.

همچنین دکترسهراب کیهانی، دبیر اجرایی دومین همایش دوسالانه بین المللی جراحی زانو با بیان این که در حال حاضر از جدیدترین و مناسب ترین روش ها برای تشخیص و درمان این بیماری در کشور استفاده می شود و عمده مشکلات این حوزه مربوط به کمبود وسایل و تجهیزات است، تصریح می کند: ضایعات غضروفی از جمله شایع ترین آسیب های ورزشی است و در میان روش های مختلفی که برای درمان این ضایعات استفاده می شود، روش موزائیک پلاستی است که طی آن پلاک های استخوان و غضروف برداشته و در محل ضایعه کاشته می شود. از این روش بیشتر برای ورزشکاران استفاده می شود.

همچنین دکترعطا مشیرآبادی، متخصص ارتوپدی درباره درمان آسیب های رباطی می گوید: این دسته از آسیب دیدگی ها در مراحل اولیه قابل تشخیص نیست و راه های درمانی کمی برای آن وجود دارد ولی جراحی آسیب های رباط داخلی زانو در بیشتر مواقع موفقیت آمیز و بدون عوارض است.

به نوشته خبرگزاری مهر، در روش های درمانی موجود و رباط های آسیب دیده به طور کامل بازسازی می شود. پروتزهای نگه دارنده دارای کمترین عوارض است و باعث می شود فرد آسیب دیده با کمترین درد و خون ریزی درمان شود.

● اصول پیش گیری از آرتروز

به گفته کارشناسان ورزشی، داشتن فعالیت جسمانی مناسب و کاهش وزن و تقویت عضلات در پیش گیری از بروز آرتروز نقش اساسی دارد. دکترعباس معدنی، متخصص ارتوپدی با بیان این که بیماری آرتروز در زنان بیشتر مشاهده می شود، به ایسنا می گوید: چاقی و اضافه وزن در زنان ایرانی بیش از مردان است، به همین نسبت آرتروز در زنانی که چاق هستند، عضلات ضعیفی دارند، کار سنگین انجام می دهند یا مبتلا به سوءتغذیه هستند، بیشتر گزارش می شود.

درباره نقش رژیم و الگوی تغذیه ای در بروز ناراحتی های مفاصل می گوید: نمی توان گفت تغذیه اثرگذاری بالایی دارد اما اشخاصی که یک رژیم غذایی منطقی و معمولی دارند، معمولا دچار آرتروز نمی شوند. البته در جوامعی که فقر و کمبود جدی ریزمغذی ها شایع است، آرتروز بیشتر گزارش می شود. درباره کلسیم نیز باید گفت، کمبود کلسیم به تنهایی در عملکرد مفاصل اختلال ایجاد نمی کند اما پروتئین نقش اساسی دارد.

ویتامین D هم در رشد استخوان ها موثر است نه مفاصل. دکترمعدنی درباره قوز کردن و ابتلا به آرتروز توضیح می دهد: هر فشار نابه جایی که به مفصل های مهره ای وارد آید، ممکن است به سلامت فرد آسیب بزند، بنابراین قوز کردن در درازمدت ریسک ابتلا به آرتروز را بالا می برد. توصیه اکید دیگر ما برای پیش گیری از آرتروز زانو این است که افراد به هیچ عنوان روی زمین و زانوهای خود ننشینند و سعی کنند از توالت فرنگی استفاده کنند.

عضلات خود را تقویت کنند تا به مفصل زانو فشار کمتری وارد شود و کمتر در معرض آسیب قرار بگیرد. همچنین دکترامیدی کاشانی با بیان این که درد آرتروز در هوای سرد بدتر می شود، به مبتلایان به این عارضه توصیه می کند: مبتلایان می توانند زانوی خود را با زانوبندهای کشی ببندند البته نباید آن قدر محکم ببندند که خون رسانی مختل شود. این افراد بهتر است کمتر در معرض سرما قرار بگیرند و سعی کنند به مفصل آسیب دیده فشار زیادی وارد نیاورند. با تقویت عضلات، فیزیوتراپی، گرم کردن موضع زانو و یک سری اقدامات درمانی می توان درد آرتروز را تخفیف داد.

● ورزش های مناسب برای مبتلایان به آرتروز زانو

ورزش های مختلفی برای کاهش درد زانو وجود دارد؛ از جمله کشش عضلات اطراف مفصل و ورزش های قدرتی و هوازی مانند شنا و پیاده روی.ورزش باعث افزایش جریان خون می شود و به انعطاف پذیری مفصل کمک می کند.علاوه بر آن، ورزش باعث کاهش وزن می شود که برای درمان درد آرتروز بسیار موثر است. به نقل از جام جم، دکترمحمد عالمی، فیزیوتراپ دراین باره می افزاید: بهتر است افراد ۵ دقیقه ورزش ملایم و سبکی انجام دهند یا پیاده روی کنند و بعد از آن چند حرکت کششی مناسب برای عضلات اطراف مفصل انجام دهند. باید توجه داشت نباید روی مفصل ملتهب فشار زیادی وارد شود.

۱- واقع بین باشید. تعطیلات وقت مناسبی برای وزن کم کردن نیست. به جای این کار فقط به وزن کم کردن تان اکتفا کنید.

۲- زمانی را به ورزش اختصاص دهید. ورزش باعث کمتر شدن استرس هایی می شود که ممکن است در طول تعطیلات با آن مواجه شوید و همین طور مانع از افزایش وزن تان می شود. هرچه میزان خوردن تان زیاد می شود، بیشتر ورزش کنید تا جبران پرخوری خود را بکنید. ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیاده روی تند و دو بار در روز راه حلی ساده و عالی است.

۳- هیچ وعده غذایی را حذف نکنید. قبل از رفتن به میهمانی، با خوردن اسنک های سبک مثل سبزیجات خام یا یک میوه، خود را سیر کنید. با این کار کمتر به خوردن در میهمانی فکر می کنید.

۴- قبل از پر کردن بشقاب تان در میهمانی، تمام غذاها و خوراکی ها را بررسی کنید. آن غذاهایی را که از همه بیشتر دوست دارید را انتخاب کنید و سعی کنید اولویت های بعدی را کمتر در ظرف خود بچینید. حتما سعی کنید که جایی برای سبزیجات و میوه در ظرف تان خالی بگذارید.

۵- تا جایی بخورید که احساس رضایت کنید. خودتان را سیر نکنید. تنقلات را در وعده های کوچک و کم بخورید. بعد از کم کردن غذای تان به صندلی تکیه دهید و لذت ببرید. در زمان غذا خوردن دسته جمعی بد نیست به مبل یا صندلی تکیه دهید و بشقاب تان را روی میز بگذارید تا با دیر تمام کردن ظرف، کمتر بخورید.

۶- این روزها ماءالشعیر طرفدارهای زیادی پیدا کرده و به جای نوشابه در میهمانی ها از این نوشیدنی استفاده می کنند. با اینکه این نوشیدنی از نوشابه سالم تر است، ولی هنوز هم مقدار زیادی کالری و شکر دارد. پس در خوردن آن زیاده روی نکنید.

۷- اگر در یک وعده پرخوری کردید، وعده بعدی را سبک بخورید. اگر روزی ۵۰۰ کالری بیشتر از استاندارد بدن تان بخورید، در طی دو هفته یک کیلو چاق می شوید. اما با تنظیم تعادل بین خورد و خوراک تان می توانید از این اتفاق جلوگیری کنید.

۸- تمرکزتان را از خود غذا به حاشیه های آن منحرف کنید. وقتی شیرینی می پزید، با تزیین کردن آن با مغزها وقت خودتان را پر کنید و کمتر هم از شیرینی بخورید. دور هم جمع شدن دوستان و خانواده در این ایام فقط معنی خوردن نمی دهد. بازی کردن یا قدم زدن های گروهی بهتر از یکجا نشستن و خوردن است. چه اشکالی دارد به هوای نشان دادن دکوراسیون جدید اتاق هایتان باعث شوید، میهمان هایتان کمی از جایشان تکان بخورند.

۹- اگر به خانه دوستانی می روید که با آنها رودربایستی ندارید، خودتان غذای خودتان را ببرید.

۱۰- سعی کنید در تعطیلات غذاهای کم چرب و سالم بپزید. حالا که وقت بیشتری دارید، می توانید با دقت بیشتری مواد اولیه را انتخاب کنید. با خواندن جدول کالری می توانید کم چرب ترین محصول را انتخاب کنید. با این کار سلامت خود و خانواده تان را ارتقا دهید.

با در نظر گرفتن این چند نکته تازه از تعطیلات تان لذت ببرید. با تحرک و خوردن غذای سالم، می توانید بدون استرس از خوراکی های مورد علاقه خودتان لذت ببرید. با این کار ذهن و بدن تان از شما ممنون خواهند شد.

دستوراتی برای سالم غذا خوردن

با چند نکته ساده زیر می توانید غذاهای سنتی و روزمره را طوری درست کنید که سالم تر باشند:

● آبگوشت: موقع پاک کردن گوشت، تمام چربی های آن را بگیرید. این کار باعث می شود هر بشقاب از غذا حدود ۶۰ گرم چربی کمتری داشته باشید.

● دورچین غذا: به جای اینکه دور غذایتان را با نان یا سیب زمینی سرخ کرده تزیین کنید، با حلقه های پیاز، سیر، کرفس یا سبزیجات دور غذایتان را پر کنید. این کار هم شکیل تر است و هم رنگ و روی بهتری به غذا می دهد. می تواند غذایتان را با آب مرغ کم نمک و کم چرب مرطوب کنید (مثلا مرغ شکم پر که کالری کمی داشته باشد.)

● بوقلمون: بهتر است همیشه پوست بوقلمون را بگیرید و آن را روی ظروف توری بپزید تا چربی اش بیرون بچکد با این کار حدود ۱۱ گرم چربی اشباع کمتری در هر بشقاب خواهید داشت.

● خوراک نخود سبز: این بار جای اینکه نخودها را با سوپ بپزید، آنها را با تکه های سیب زمینی له شده بپزید و جای اینکه غذا را با پیازداغ سرو کنید، از خلال بادام استفاده کنید.

● پوره سیب زمینی: از شیر خشک، آب مرغ، سیر یا پودر سیر و پنیر پارمزان جای شیر و کره استفاده کنید. مزه بهتر و تازه تری هم می دهد.

از آنجا که روزهای نخستین سال نو، زمانی فوق العاده برای سفر و گردش در طبیعت به حساب می آید، خانم های باردار باید نکاتی را در این زمینه نیز به خاطر بسپارند.

دکتر الهه ثناگو، جراح و متخصص بیماری های زنان و زایمان در گفت وگو با «جام جم» ضمن بیان این نکته که خانم های باردار هنگام خانه تکانی باید توجه بیشتری به سلامت خود و جنین شان داشته باشند، توضیح می دهد: همان طور که مشخص است، خانم های باردار در این روزها باید بیشتر به فکر سلامت خود باشند و از انجام فعالیت های سنگین و غیرمعمولی که این روزها در هر خانه ای به چشم می خورد، اجتناب کنند.

این متخصص بیماری های زنان با اشاره به این که ایستادن طولانی مدت یا خم و راست شدن های زیاد، موجب بروز کمر درد و دردهای عضلانی می شود، می گوید: با توجه به این که برای بهبود این دردها فرد باید مدت زمانی به نسبت طولانی استراحت داشته یا از داروهایی خاص استفاده کند که حتی ممکن است برای جنین مضر باشد، بهترین راه این است که از انجام این گونه فعالیت ها پرهیز شود.

دکتر ثناگو می افزاید: علاوه بر این، فعالیت بیش از حد و خستگی در دوران بارداری ممکن است منجر به ایجاد عوارضی مانند سقط جنین، شروع دردهای زودرس زایمانی و پارگی کیسه آب شود.

بارها توصیه شده است هیچ کس و در هیچ شرایطی به تنهایی روی سطوح بلند، نردبان و چهارپایه نرود.اما متاسفانه اغلب افراد این موضوع را جدی نمی گیرند و تا زمانی که خودشان با مشکلی روبه رو نشوند، این کار را ادامه می دهند.

وی در این باره یادآور می شود: در این دوران علاوه بر این که به دلیل بزرگ شدن شکم و عدم تعادل مادر، نباید از نردبان و چهارپایه و…بالا بروید، باید توجه کنید اوایل دوران بارداری هم ممکن است با سرگیجه های ناگهانی روبه رو شوید و در نتیجه رفتن روی چنین سطوحی اشتباه است.

به گفته این پزشک متخصص، لغزندگی زمین که در روزهای خانه تکانی امری طبیعی به نظر می رسد نیز برای خانم های باردار بسیار خطرناک است؛ به عنوان مثال راه رفتن روی سطوح سرامیکی نمناک براحتی می تواند باعث زمین خوردن مادر، آسیب دیدن کمر یا شکم وی و همچنین صدمه دیدن جنین شود.

با توجه به چنین عوارضی که ممکن است سلامت مادر و جنین را تهدید کند، بهتر است نکات فوق را در نظر داشته و مطابق آن عمل کنید تا سال نو بدون مشکل آغاز شود.

توصیه هایی برای سفر مادران

تعطیلات عید معمولا فرصتی فوق العاده برای سفر و گشت وگذار در طبیعت به حساب می آید. به همین دلیل اغلب خانواده ها برنامه های مختلفی برای سفر در این روزها تدارک می بینند ولی خانم های باردار ممکن است در طول تعطیلات و بخصوص در روزهای سفر با مشکلات خاصی روبه رو شوند که بهتر است از بروز آن پیشگیری کنند.

دکتر ثناگو در این زمینه توضیح می دهد: مسافرت های طولانی مدتی که ممکن است در روزهای عید انجام شود، خانم های باردار را با مشکلاتی مانند کمر درد و گرفتگی های عضلانی در ناحیه پا مواجه می سازد بنابراین توصیه می شود این افراد تا حد امکان، از مسافرت های طولانی بپرهیزند.در صورتی که با ماشین شخصی به سفر می روند نیز حتماً باید در طول سفر هر دو تا سه ساعت یک بار از ماشین پیاده شوند و چند دقیقه قدم بزنند چون این کار باعث رفع خستگی عضلات شده و از ایجاد لخته های وریدی نیز جلوگیری می کند.

وی با اشاره به نکات مربوط به سفرهای هوایی، می گوید: این گونه سفرها برای خانم هایی که سن بارداری شان کمتر از ۳۶ هفته باشد و در ضمن، بارداری بدون خطری نیز داشته اند، منعی ندارد.

دکتر ثناگو توصیه می کند: خانم هایی که بارداری پرخطر دارند یعنی سابقه زایمان زودرس در بارداری قبلی، سابقه دردهای شکمی در بارداری فعلی، کمر دردهای مزمن، تهدید به سقط در اوایل بارداری، لکه بینی، جفت های سرراهی و بارداری های دوقلویی داشته اند، بهتر است در روزهای تعطیل عید تا حد امکان به سفر نروند.

مراقب باشید​ چاق نشوید!

عید برای خیلی از ما به معنای خوراکی های خوشمزه و رنگارنگ است؛ خوراکی هایی که فکر می کنیم حتماً و در هر شرایطی هم باید مصرف شود.

دکتر ثناگو ضمن بیان این مطلب که خانم های باردار برای جلوگیری از افزایش وزن، باید مصرف مواد قندی را به حداقل برسانند، می گوید: قوانینی کلی برای تغذیه خانم های باردار وجود دارد که فقط مخصوص روزهای عید نیست و همیشه باید مورد توجه قرار گیرد؛ این افراد علاوه بر کاهش مصرف مواد قندی، باید از غذاهای کم چرب و بیشتر به صورت آب پز استفاده کنند تا با چاقی بیش از حد روبه رو نشوند.

به گفته این پزشک متخصص، چاقی بیش از حد خانم های باردار، هم برای مادر و هم جنین مشکل ساز می شود و به همین دلیل همیشه باید با رعایت رژیم غذایی مناسب، از بروز چاقی پیشگیری کنند. معمولا در روزهای عید، آجیل یکی از اجزای ثابت پذیرایی از مهمانان است و با توجه به فوایدی که درباره آن گفته می شود، خیلی از افراد بدون توجه و به مقدار فراوان آن را مصرف می کنند.

دکتر ثناگو در این زمینه توضیح می دهد: نباید فراموش کنیم نمک و شوری آجیل ، ممکن است موجب افزایش فشار خون شود و به همین دلیل باید مصرف آن را محدود کنید. علاوه بر این، آجیل کالری زیادی نیز دارد و براحتی باعث چاق شدن شما می شود. بنابراین توصیه می شود در خوردن این مغزها هم افراط نکنید.

همچنین تغییر الگوی غذایی در نوروز ممکن است باعث تغییر ذائقه افراد شود و زمینه عادات غذایی نادرست را در افراد ایجاد کند. در ایام نوروز ممکن است به دنبال مصرف شیرینی و شکلات، ذائقه افراد به شیرینی جات تمایل پیدا کند و این مسئله پس از گذشت تعطیلات نیز در آنها پایدار بماند و زمینه یک عادت نادرست و به دنبال آن اضافه وزن را برای افراد ایجاد کند؛ پس، مواظب باشید!

پیشنهاد ما به کسانی که می خواهند اندام متناسبی داشته باشند، این است که از همین تعطیلات بهاری شروع کنید.

۱- روزانه نیم ساعت را به ورزش اختصاص دهید.

خواهید دید با یک ورزش صبحگاهی متناسب با قوای جسمانی خود، روحیه ای شادابتر پیدا می کنید. سلامت قلب خود را بیمه می کنید. وزن کم می کنید. عضلات و استخوانهای خود را تقویت می کنید. متاسفانه بسیاری از ما نداشتن وقت را بهانه کرده ایم، تا ورزش نکنیم:  «من کارمندم؛ صبح تا عصر سر کارم.» «من دانشجو هستم؛ درسهایم سنگین است.»

دانشجو، کارمند، سالمند و جوان فرقی نمی کند. همه ما باید تحرک بدنی کافی داشته باشیم.اگر وقت ندارید، اشکال ندارد. یک کفش مناسب برای خود تهیه کنید. روزانه نیم ساعت تا محل کار و تحصیل خود را با سرعت متوسط پیاده روی کنید. در بسیاری از پارک های شهر گروه های ورزشی شکل گرفته اند. شما می توانید، حداقل روزهای تعطیل با مراجعه به پارک محله در این گروه های ورزشی شرکت کنید.
اما اگر سنی بیشتر از ۴۰ سال دارید، یکباره ورزش شدید را شروع نکنید. اگر از وضعیت قلبی خود آگاه نیستید، ورزش را با دویدن سبک یا پیاده روی، آغاز کنید و پس از چکاپ پزشک متخصص قلب و اطمینان از سلامت خود، به ورزش های سنگین تر مانند کوهنوردی و یا دویدن بپردازید.

تحقیقات نشان داده که ورزش حتی در بیماران قلبی نیز در بهبود وضعیت قلبی مفید است، ولی نوع ورزش های توصیه شده در این افراد متناسب با وضعیت قلبی آنهاست.

۲- مصرف میوه و به ویژه سبزی را در سال جدید افرایش دهید.

هرگز از یاد نبرید که میوه و سبزی، سرشار از مواد آنتی اکسیدان است که با ترکیبات سمی و اکسیدان که درطی سوخت و ساز در بدن ایجاد شده یا از محیط به بدن وارد می شود مقابله می کنند. هرچقدر مصرف شما بالاتر باشد، بهتر از بدن خود در مقابل عوامل سرطانزا، بیماریزا، التهاب زا و حتی  پیری  محافظت می کنید.

۳- تغییر روغن مصرفی خود را از روغن جامد به روغن مایع را نیز فراموش نکنید.

خوشبختانه امروز با تلاش هایی که صورت گرفته است، روغن های مایع در دسترس همگان قرار گرفته است. شما می توانید با کالابرگ نیز روغن مایع تهیه کنید. ولی یک نکته را فرامو ش نکنیم! اضافه دریافت چربی ها چه مایع و چه اشباع، تبعاتی در پی خواهند داشت. پس ضمن اینکه تلاش می کنیم کمتر روغن مصرف کنیم، همان مقدار را هم از روغن مایع مصرف کنیم.

مصرف صحیح روغن را بیاموزیم و به یاد داشته باشیم که روغن های مایع مقاومت حرارتی کمی دارند و از این میان روغن سویا  کمترین مقاومت حرارتی را داراست.  پس برای سرخ کردن هرگز از روغن های مایع  استفاده نکنیم. برای سرخ کردن و تفت دادن از روغنهای مخصوص سرخ کردن که به این منظور تهیه شده است و مقاومت حرارتی بالایی دارند، استفاده کنیم.

فراموش نکنیم که هرگاه انرژی دریافتی از انرژی مصرفی بیشتر شود، این مابه تفاوت به صورت چربی در بدن ذخیره خواهد شد. حال چندان فرق نمی کند که این انرژی اضافه از چه منبعی است.

دو راه وجود دارد: یا باید انرژیِ دریافتی را کنترل کرد و یا انرژی مصرفی را افزایش داد.  البته بهترین و موثرترین راه این  است که در عین حال که سعی می کنید خیلی زیاده روی نکنید، استراحت مطلق در این دوران را نیز کنار گذاشته و به فعالیت بدنی و ورزش  بپردازید. برای این منظور :

۴- شیرینی و شکلات را دور از دید قرار دهید.

وقتی شیرینی روی میز است، طبیعی است که شما هر چند دقیقه یکبار تمایل به مصرف  شیرینی پیدا کنید. در عوض  می توانید بشقابی میوه روی میز قرار دهید و مصرف میوه را بالا ببرید که گذشته از اینکه انتخاب کم کالری تری است، غنی از ویتامین ها نیز می باشد و فیبر موجود در آن در ایجاد احساس سیری به شما کمک می کند.

۵- با عزمی جزم تعیین کنید که سهم شما در روز چند عدد شیرینی و شکلات و چقدر آجیل است. سهم خود را کنار گذاشته و بیشتر از آن را طلب نکنید.

۶- سعی کنید رودربایستی را کنار بگذارید و در مراسم دید و بازدید بیشتر از حد مجاز تنقلات مصرف نکنید.

۷- سعی کنید حال که بخشی از انرژی دریافتی شما از شیرینی و شکلات و آجیل تامین می شود انرژی دریافتی خود از طریق وعده های غذایی را کاهش دهید.

به این صورت که :

*مصرف غذاهای چرب و سرخ شده  را کاهش دهید. بیشتر از خوراک های آب پز و بخارپز  استفاده کنید.
شما میتوانید از کدو، هویج،  سیب زمینی، کلم بروکلی و مرغ، خوراکی عالی تهیه کنید که ارزش غذایی بالایی دارد و در عین حال کالری بالایی ندارد.
* تهیه اکثر این خوراک ها وقت گیر نمی باشد و شما میتوانید به مراسم دید و بازدید نیز بپردازید.
* سالاد و سبزیجات بیشتری مصرف کنید.
* فراموش نکنید هر ۱ قاشق مرباخوری روغن کمتر در غذا مساوی است با ۴۵ کیلوکالری صرفه جویی در مصرف انرژی!

همانطور که ناخن از ریشه تولید می شود به سمت پایین بستر ناخن حرکت میکند که با افزودن مواد ناخن به ضخامت ناخن کمک می کند.  سطح و صاف بودن بستر ناخن برای یک رشد طبیعی ناخن بسیار مهم می باشد. اگر اینطور نباشد ناخن ممکن است شکسته شود و یا شیارهایی بروی ناخن ممکن است ایجاد شود که استفاده لوازم آرایشی بر روی ناخن را غیر ممکن می سازد.

ورقه ناخن: ورقه ناخن ناخن واقعی است که از کراتین سخت و نیمه شفاف ساخته شده است. ظاهر صورتی رنگ ناخن به خاطر رگهای خوین زیر ناخن می باشد. زیر سطح ناخن دارای شیارهایی است در امتداد طول ناخن که به چسبیدن ناخن به بسترش کمک می کند.

کاتیسل: بخش cuticle ناخن انگشت، chium epony نیز نامیده می شود که بین پوست انگشت و ورقه ناخن قرار گرفته و با ترکیب این ساختارها یک مانع و محافظ ضدآب روی ناخن ایجاد می کند.

پریونیکیوم (Periony chium): پریونیکیوم پوستی است که روی ورقه ناخن قرار می گیرد. این قسمت لبه paronychicol نیز نامیده می شود. این بخش محل ایجاد ریشه ناخن، ناخن های رشد نکرده و عفونت پوست که paronychia نامیده می شود می باشد.

Hyporychium : محل بین ورقه ناخن و نوک ناخن می باشد. اینجا محل اتصال ناخن و پوست نوک انگشت است. همچنین جایی که یک مانع ضدآب برای ناخن تولید می شود.

رشد ناخن: ناخن ها در تمام مدت در حال رشد هستند اما میزان این رشد با سن و circulatjion آهسته می شود. ناخن های انگشتان دست سریعتر از ناخن های انگشتان پا با میزان ۳ میلی متر در هر ماه رشد می کنند. رشد ناخن از محل ریشه تا نوک آزاد ناخن (خارج شده) ۶ ماه طول می کشد. ناخن های شست پا هر ماه ۱ میلی متر رشد می کنند و بین ۱۲-۱۸ ماه طول می کشد تا کاملا یک ناخن جایگزین آن شود.

ساختمان ناخن: ساختمانی که ما از ناخن می شناسیم به ۶ بخش معین و ویژه تقسیم می شود: ۱- ریشه، ۲- بستر ناخن، ۳- ورقه ناخن، ۴ – سطح بیرونی یا کوتیکل، eponychium -6   perionychium -5. هر یک از این بخشها وظیفه خاص و مشخصی دارند و اگر مشکلی در هر یک از این بخشها بوجود بیاید ظاهر ناخن بشکلی غیر طبیعی بروز خواهد کرد.

ریشه ناخن: ریشه ناخن انگشت بعنوان بافت زایا (جوانه زننده) نیز شناخته شده است . این بخش از ناخن در حقیقت در زیر پوست، پشت ناخن انگشت قرار دارد و به اندازه چند میلی متر به سمت داخل انگشت امتداد می یابد. ریشه ناخن انگشت بیشترین حد ناخن و بستر ناخن (nail bed) را تولید می کند. این بخش از ناخن هیچگونه ملانوسیتی ندارد(رنگدانه ندارند) لبه بافت زایا به رنگ سفید دیده می شود و ساختار هلالی شکل آن (lunula) هلال نامیده می شود.

بیماری های ناخن

شکنندگی و ورقه ورقه شدن عمودی از قسمت نوک ناخن

این حالت در ناخن در اثر تماس مفرط دست با آب و محلولهای شیمیایی بوجود می آید. در بیشتر موارد یکی از مشخصه و علائم پیری نیز می باشد. همینطور که ما مسن تر می شویم از رطوبت و چربی طبیعی بستر ناخن کاسته می شود.

این رطوبت و چربی مانند سیمانی است که لایه های ورقه ناخن را محکم درکنار هم نگه میدارد. با دیدن اولین نشانه و علائم ورقه ورقه شدن ناخن ها، آنها را هیدراته (آب رسانی) کنید. مضاف بر آن از ویتامین E و روغن ناخن jojoba   که به عنوان دو چربی گیاهی هستند  استفاده نمایید.  Jojoba دارای مولکولهای بسیار ریزی است که قادر است به راحتی در لایه های ورقه ناخن نفوذ نماید.

مولکولهای موجود در ویتامین E برای نفوذ در لایه سطح پوست و یا لایه های ورقه ناخن خیلی بزرگ هستند. روی ورقه ناخن و اطراف کوتیکل را حداقل دو بار در روز چرب کنید. اگر بیشتر با آب در تماس بودید به دفعات بیشتری ناخن هایتان را چرب کنید. هنگام نظافت و شستشو از دستکش استفاده کنید. بیاد داشته باشید که آب به عنوان “حلال جهانی” در نظر گرفته می شود و در واقع یک ماده شیمیایی است .

خطور برجسته عمودی بر سطح ناخن (به علت پیری)

این عارضه از مشخصه های پیری است هر چند که محدود به پیری و جوانی نمی شود. ورقه ناخن در قسمت بستر ناخن به سمت جلو رشد می کند اما به شکل راه راه و برجسته، یعنی خطوط برجسته و عمودی از بستر ناخن بیرون آمده و رشد می کند. به مرور که ما مسن تر می شویم سطح چربی و آب طبیعی ناخن کم می شود و این خطوط برجسته ریل مانند نمایان می شوند. ناخن های راه راه شده برجسته را روزانه دوبار با جریان آّب رسانی و چربی حاوی jojoba و ویتامین E چرب کنید تا بهبود یابد. 

نازک شدن ناخن

این عارضه به هنگام کمبود آهن در بدن در ناخن ها نمود پیدا می کند. ناخن ها از قسمت نوک ناخن نازک، ورقه ورقه و مقعر می شوند. برای رفع این مشکل و اختلال در فرم ناخن باید به پزشک مراجعه و در رفع کمبود آهن در بدن تلاش نمود. 

عفونت ناخن (گوشه کردن)

پارونیشیا یا عفونت ناخن به دو شکل حاد و مزمن ممکن است بوجود بیاید. عفونت پارونیشیا در گوشه ناخن ها توسط باکتری ها ، قارچها و بعضی از ویروس ها بوجود می آید. لایه های مجاور ناخن مانند سد و محافظی میان ورقه ناخن و بافت اطراف عمل می کنند. اگر این لایه ها شکافته یا شکسته شوند این سد می شکند و باکتری ها به راحتی وارد بافت و لایه های ناخن می شوند.

این نوع عفونت با متورم  یا قرمز شدن و درد شدید بروز می کند. این وضعیت ممکن است در افرادی که دستهایشان به مدت طولانی با آّب تماس دارد تشدید شود و این عارضه شدیدا واگیردار می باشد. 

سفیدک زدن روی ناخن

به همراه لکه و خطوط سفید بر روی ورقه ناخن،ممکن است حباب ها و منافذ کوچک و ریز پر از هوا که بر اثر آسیب های وارده به ناخن ایجاد شده اند بروز نماید. این وضعیت ممکن است ارثی باشد و هیچگونه نیازی هم برای درمان نباشد.

مراقبت طبیعی ناخن و ترمیم آن

حال که عضو ناخن را بهتر شناخته و درک می کنیم ، می توانیم بهتر و با روشی اصولی تر از ناخن های خود مراقبت نماییم. در زیر چند نکته جالب و ضروری آمده که در انجام این امر مفید خواهد بود.

پوست و ناخن های ما همواره با جریان مداوم آب و چربی تغذیه می شوند.هر چیزی را که ما دیده و لمس می کنیم (غیر از نور و الکتریسیته) شیمیایی است.افراط در شستن دست و یا استفاده از محلولهای پاک کننده شیمیایی بدون دستکش می تواند به رطوبت و چربی مفید پوست و ناخن ها آسیب زده و آنها را از بین ببرد. در نتیجه این واکنش ناخن ها و پوست ، پوسته پوسته می شوند.

آب نیز همانند تمام محصولات مربوط به ناخن  یک ماده شیمیایی است.قرار گرفتن بیش از حد در معرض مواد شیمیایی می تواند عکس العمل های اگزمایی را ایجاد کند.

ورقه ناخن از لایه های بسیاری از سلولها که مواد درونی اشان را از دست داده و صاف ، سخت و شکننده می شوند تشکیل می شود.

 مقاومت در ناخن یعنی ترکیبی از سختی و انعطاف پذیری. کمک به ترمیم و حفظ زیبایی و سلامتی ناخن ها بر عهده متخصصین می باشد. اما شما نیز می توانید به  ترمیم ناخن هایتان در منزل بپردازید. ناخن هایی که شکسته و یا ورقه ورقه می شوند دچار کمبود رطوبت و چربی هستند.

 بیماری ها و مشکلات ناخن باید توسط یک پزشک تشخیص داده شوند و سپس داروهای لازم در این رابطه مصرف شوند.متخصص ناخن برای تشخیص بیماری های ناخن و مشکلات آن تعلیم داده می شوند  اما آنها مجاز به معالجه این موارد در سالنهای زیبایی نیستند.

فراموش نکنید که دستهایتان را مرطوب کنید . از آنجائیکه  بیش از ۱۰ درصد از حجم ناخن را آب تشکیل می دهد. اگر ناخن آب خود را از دست بدهد همانند پوست، قابلیت ارتجاعی اش را نیز از دست خواهد داد. ناخن های خشک بیشتر در معرض شکستن هستند تا خم شدن.

ناخن های بلند بیشتر کثیف و آلوده می شوند و نسبت به ناخن های کوتاه در این حالت بیشتر احتمال برگشتن ناخن هنگام برداشتن اشیا و ورود آلودگی به داخل بستر ناخن وجود دارد.

پاک کردن مستمر کثیفی و جرم جمع شده درزیر ناخنها به مشکل ناخن خواهد افزود. وقتی از مرطوب کننده ها استفاده می کنید از بالای دست شروع کنید و به سمت ناخن ادامه دهید و روی ناخن ها را با مرطوب کننده بپوشانید. بخش کوتیکل ناخن (بخش رشد کننده بیرونی) را نیز مرطوب کنید. بخش کوتیکل ناخن مانعی است برای نفوذ رطوبت به زیر ناخن. مقدار بیشتری از مرطوب کننده را بروی لایه ناخن بمالید تا از افتادن ریشه ناخن جلوگیری نماید.

ناخن انگشتان شما هر روز در معرض آسیب قرار دارند. مواد شوینده ، پولیش کردن ( استفاده از لاک)، چسب ناخن، مواد سفت کننده ناخن و مواد شیمیایی خانگی همه جزو مواد آسیب رسان و مضر برای ناخن هستند. شما می توانید با استفاده از دستکش هنگام شستن ظروف و لباس ها در این راه کمک بزرگی به خود نمایید.

از تماس مستقیم با بنزین، گازوئیل، نفت، رنگ و دیگر مواد شیمیایی قوی احتراز نمایید. مانیکورها و مخصوصا مواد پاک کننده لاک ناخن ( استون) ناخن را خشک می کنند و اغلب باعث شکستن  و خراب شدن ناخن ها می شوند. اگر به این گونه مواد شیمیایی برخورد کردید موادی را انتخاب کنید که عاری ازماده فورمال دی هاید باشند. توصیه میکنیم مقدار ۱ قاشق چایخوری روغن کرچک را در مقدار تقریبی ۲۸ گرم آستون بریزید تا هنگام استفاده به ناخنها رطوبت برسد.
 
ناخن هایی که به راحتی می شکنند و ترک می خورنداز مشکلات احتمالی تغذیه ای خبر می دهند. ناخن ها برای سالم بودن و ماندن به مقدار زیادی کلسیم ، منیزیم، پروتئین و سیلیس نیاز دارند.
 
نوشیدن و دم کرده گیاهان گزنه و سرخس و یا خوردن کپسول های این گیاهان بطور روزانه بسیار مفید خواهد بود چرا که این گیاهان سرشار از سیلیس و دیگر مواد معدنی مهم می باشند که در رشد ناخنها بسیار موثرند. استفاده از مکمل های GLA  (گل پامچال شب، گل گاوزبان یا کشمش سیاه) نیز بسیار کمک می کنند.

وضعیت اقتصادی ، اجتماعی ، سبک زندگی و تحصیلات والدین نقشی در بروز اتیسم ندارد . این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارتهای ارتباطی تأثیر می گذارد . کودکان و بزرگسالان مبتلا به اتیسم در ارتباط کلامی و غیرکلامی ، تعاملات اجتماعی و فعالیتهای مربوط به بازی مشکل دارند .

این اختلال ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار می سازد .در بعضی موارد رفتارهای خودآزارانه و پرخاشگری وجود دارد . در این افراد حرکات تکراری ( دست زدن ، پریدن ) و یا مقاومت در مقابل تغییر دیده می شود و ممکن است در حواس بینائی ، شنوائی ، لامسه ، بویایی و چشایی نیز حساسیتهای غیرمعمول نشان دهند . هسته مرکزی مشکل در اتیسم ، اختلال در ارتباط است .

پنجاه درصد کودکان اتیستیک قادر نیستند از زبان خود به عنوان وسیله اصلی برقراری ارتباط با سایرین استفاده نمایند . عدم بکاربردن ضمیر « من » از ویژگیهای کلامی این کودکان است . از مسایل دیگر تکلمی تکرار کلمات و جملات اطرافیان است.

اتیسم طیفی از اختلالات است. در اصطلاح کلی، به این معنی است که فرد می تواند دارای  یک اتیسم خفیف یا خیلی شدید باشد. در بالاترین انتهای طیف سندرم آسپرگر  وجود دارد، که بعضی از اوقات سندرم پروفسور کوچک نامیده می شود. پایین ترین انتهای طیف اغلب اتیسم کلاسیک نامیده می شود که معمولا همراه با عقب ماندگی ذهنی است. در بین این طیف انواع اختلالات نافذ رشد شامل سندرم رت  اختلال فروپاشنده دوران کودکی، اختلال نافذ رشدغیر اختصاصی (NOS-PDD)   وجود دارد.

بابک پسری ۶ ساله است که از طرف پزشک متخصص اطفال جهت بررسی به روانپزشک اطفال معرفی شده است . والدین اظهار می کنند که کودک تا سن ۵/۱ سالگی از نظر گردن گرفتن ، نشستن و راه افتادن کاملاً طبیعی ولی شروع تکلم با تأخیر بوده است .

در حدود ۲سالگی خانواده متوجه پسرفت تکلمی کودک شده اند بطوریکه کلمات قبلی را استفاده نمی کرده و یا نابجا و غلط استفاده می کرده است . در حال حاضر در برقراری روابط با همسالان مشکل دارد و قادر به دوستیابی نیست .

هنگام حضور در مهدکودک بصورتی رفتار میکند که گوئی هیچکس در کلاس حضور ندارد . تماس چشمی محدود است و یا خیره می شود . در مقابل رفتار محبت آمیز والدین واکنش نشان نمی دهد . در خانه بیشتر در خودش است و به نظر می رسد در دنیای خیالی خودش سیرمی کند . کلمات و جملات دیگران را بدون درک مفاهیم تکرار میکند و گاه عبارات شنیده شده فعلی را تکرار می کند .

 کمتر از ضمیر من استفاده می کند و خودش را به نام صدا می کند . مفاهیم و دستورات را درک می کند ولی توجه و تمرکز خیلی کم است بطوریکه کوچکترین محرک محیطی موجب حواس پرتی در او می شود .

حرکات تکراری دارد مثلاً مدتها با چرخ ماشین اسباب بازیش سرگرم می شود و یا ساعتها کلید برق را روشن و خاموش می کند و یا با دگمه های کنترل تلویزیون بازی می کند . علاقه خاصی به وسایل مکانیکی دارد مثلاً حرکت پنکه ، ماشین لباسشوئی و یا صدای جاروبرقی توجه او را جلب می کند .

از طرف دیگر به آگهی های تبلیغاتی علاقه خاص نشان می دهد و ریتم کلام و آهنگها را بصورت طوطی وار تکرار میکند . گاهی اوقات دستش را در وضعیت غیرعادی نگه میدارد و یا مرتب با دست به صورتش ضربه می زند . مدتها درگیر تکان خوردن ، چرخیدن و … می شود .

عادات خاصی دارد مثلاً در خانه از مسیر مشخصی حرکت می کند . با اسباب بازیهایش درست بازی نمی کند . مثلاً با ترتیب معین آنها را در رختخوابش می چیند بطوریکه خلاف آن موجب نگران شدن او می گردد . از طرف دیگر در بررسیهای آزمایشگاهی ، نوار مغزی و سی تی اسکن مغزی انجام شده مورد خاصی نشان داده نشده است . با توجه به تاریخچه ، ارزیابی روانشناسی و روانپزشکی ، کودک مبتلا به اختلال اتیستیک است .

چه کسی به عنوان اتیسم شناخته می شود؟

متخصصین تخمین می زنند که از هر ۱۰۰۰ کودک، ۳ تا ۶ نفر آنها اتیسم متولد می شوند ( بعضی منابع ۱ به ۱۶۶ تولد را ذکر می کنند). مردان ۴ برابر بیشتر از زنان مبتلا می گردند. به نظر می رسید که اتیسم در بعضی خانواده ها بیشتر دیده می شود، اما قابل سرایت نیست.

همیشه تشخیص فرد مبتلا به اتیسم آسان نیست. افراد اتیستیک ممکن است هوش بالا یا پایین داشته باشند. افراد اتیستیک ممکن است ساکت یا پر حرف، خجالتی یا خوش برخورد، خوب یا بد در زمینه تحصیلی باشند. بعضی از آنان خوش رفتار هستند، در حالی که برخی دیگر مشکلات رفتاری شدیدی دارند. در واقع فردی با تشخیص آسپرگر ممکن است نسبت به فردی با تشخیص NOS-PDD، مشکلات اضطرابی یا حسی داشته یا نداشته باشد.

افراد مبتلا به اتیسم چه اشتراکاتی دارند؟

آنچه در تمام افراد با تشخیص اختلال طیف اتیسم مشترک است، تاخیر یا ناتوانی در مهارتهای اجتماعی از قبیل مکالمات روزمره، تماس چشمی و درک هیجانی دیگران است.
این مشکلات منجر به نقص در تعاملات اجتماعی، دشواریهای کلامی، اختلال در ارتباطات غیر کلامی و محدودیت شدید و غیر طبیعی در انجام فعالیت ها و کارهای روزانه می شود .

اغلب افراد مبتلا به اتیسم تاخیر در رشد حرکات درشت و ظریف نیز دارند. توجه به این نکته در بین نشانه ها بسیار مهم است.گاهی ممکن است یک کودک مبتلا به اتیسم در مشاهده بهتر از کودکان هم سن و سال خود به نظر برسد

انواع اختلالات نافد رشد چیست ؟

چندین اختلال در زیرگروه اختلالات نافذ رشد وجود دارد . در اختلالات نافذ رشد آسیب شدید در چندین حوزه رشدی وجود دارد . افرادیکه در طبقه بندی اختلالات  نافذ رشد قرار می گیرند در برقراری ارتباط اجتماعی دچار مشکل هستند ولی شدت آن متفاوت است . نکات عمده ای که تفاوت میان اختلالات را بیان می کنند در زیر مطرح شده است :

اختلال اتیستیک : ارتباط ، تعامل اجتماعی و بازی تخیلی بطور مشخص آسیب دیده است . علائق ، فعالیتها و رفتارهای تکراری دیده می شود . اختلال در سه سال اول زندگی شروع می شود .

اختلال آسپرگر : با آسیب در تعاملات اجتماعی و وجود فعالیتها و علائق محدود  مشخص می گردد . تآخیر در شروع تکلم وجود دارد ولی در حقیقت مبتلایان مشکلات تکلمی کمتری دارند . هوش معمولاً طبیعی و یا بالاتر از طبیعی است .

اختلال رت : سیر پیشرونده ای دارد که فقط در دختران دیده می شود . در ابتدا مراحل رشد طبیعی است است ولی بعد مهارتهای به دست آمده قبلی و توانایی استفاده هدفدار از دستها را از دست می دهند و بجای آن حرکات تکرار شونده دست ایجاد میشود که بین سنین یک تا چهار سالگی شروع می شود .

اختلال فروپاشنده دوران کودکی : رشد حداقل در دو سال اول زندگی طبیعی است . از دست دادن جدی مهارتهایی که قبلاً داشته است مشاهده میشود .

اختلال نافذ رشد غیراختصاصی : به تنهایی علائم مشخص هیچیک از اختلالات بالا را نداشته و نمی توان آن را جزو یکی از طبقه بندیهای فوق الذکر جای داد .

علت اتیسم چیست؟

اتیسم یک ناتوانی طولانی مدت است که منجر به اختلال عملکرد عصبی – روانی در فرد می شود . گر چه اتیسم عارضه نادری است اما شیوع اتیسم حتی تا ۲۰ مورد در هر ۱۰۰۰۰ تولد زنده می رسد.

اگر چه علت اصلی کاملاً شناخته شده نمی باشد اما در سالهای اخیر تحقیقات و مطالعات زیادی در این زمینه صورت گرفته است . تحقیقات تأکید زیادی بر منشاء زیست شناختی و عصب شناختی در مغز دارد . در بسیاری از خانواده ها سابقه اتیسم و یا اختلالات مربوط به ان وجود داشته است که مسائل مربوط به ژنتیک و ایمن شناسی در بحث سبب شناسی مطرح می گردد.

تابحال ژن خاصی که مربوط به اتیسم باشد شناخته نشده است و پژوهشگران در مورد نقش ژنتیک در علت شناسی اتیسم اختلاف نظر دارند اما عده ای از آنها ترکیب چندین ژن را بعنوان علت اختلال مطرح می کنند . چندین نظریه درباره اتیسم مطرح شده که هیچ یک به طور دقیق اثبات نشده است .

غربالگری و تشخیص اختلالات طیف اتیسم

گام اول: جستجوی پرچم قرمز

بیشتر متخصصین معتقدند که هر چه زودتر باید به فکر درمان بود. با وجود آنکه علاج قطعی برای این اختلال وجود ندارد، اما دامنه وسیعی از شیوه های درمانی برای کاهش علائم، آموزش مهارتها و بهبود پیش آگهی وجود دارد. به هر حال باید والدین و معلمین مشکلاتی را که ممکن است منجر به تشخیص اتیسم می شوند، بشناسد.

برخی از نشانه ها وجود دارد که تحت عنوان پرچم قرمز نامیده می شوند که باید والدین و معلمین در جستجوی آن باشند، این علائم ممکن است در یک کودک یک ساله یا تا سن سه سالگی ظاهر شود. برخی از این علائم عبارتند از:

- عدم پاسخ به مردم یا تمرکز روی یک شی» به جز» افراد به مدت طولانی.

- عدم پاسخ نسبت به صدا زدن نامشان.

- فقدان تماس چشمی.

- دشواری در تفسیر آنچه دیگران در موردش حرف می زنند یا احساس می کنند.

- تاخیر در  گفتار یا الگوهای گفتاری عجیب.

- حرکات تکراری از قبیل چرخیدن یا جنباندن بدن و یا رفتارهای خود تخریبی از قبیل کوبیدن سر.

- حرف زدن یکنواخت و یا آهنگی

- حساسیت کمتر یا بیشتر ازحد معمول نسبت به درد، صدا، نوریا شلوغی.

گام دوم: یافتن افراد مناسب برای تشخیص اختلالات طیف اتیسم

برای تشخیص درست اتیسم، باید به یک پزشک متخصص مراجعه نمود. در مرحله اول بهتر است به یک متخصص اطفال مراجعه کرد. اگر پزشک متخصص اطفال لازم دید کودک را به یک متخصص مغزو اعصاب و یا متخصص روانشناسی جهت تشخیص قطعی ارجاع می نماید.

پس از معاینات و ارزیابی های کامل باید غربالگری های اولیه توسط یک پزشک یا روانشناس ماهر که با رشد گفتار و مهارتهای حرکتی درشت و ظریف آشنا است، انجام شود.

گام سوم: غربالگری کودک برای ابتلا به اختلالات طیف اتیسم

قبل از اینکه خانواده خیلی نگران شود مهم است که کودک از منظر ابتلا به اتیسم غربال شود. ابزارهای غربالگری متعددی برای جمع آوری اطلاعات در زمینه رشد اجتماعی و ارتباطی کودکان در مراکز پزشکی وجود دارد.

گام چهارم: رد کردن سایر احتمالات

غربالگری ممکن است نشان دهد که نشانه هایی شبیه اتیسم وجود دارد. اما قبل از تشخیص قطعی اتیسم پزشک متخصص باید سایر احتمالات را رد کند.

بسته به علائم کودک، پزشک باید تستهای شنوایی، تست خونی برای احتمال عفونت، معاینه برای  اختلالات صرع و سایر اختلالات فیزیکی را به عمل آورد. برخی پزشکان مشاوره های ژنتیکی را برای بررسی برخی اختلالات مثل سندرم X  شکننده توصیه می کنند.

اگرعلامت مثبتی در هر کدام از این زمینه ها مشاهده شد باید توسط پزشک متخصص مربوط به همان زمینه، کودک معاینه شود.

گام پنجم: تشخیص اختلالات طیف اتیسم

زمانی که سایر تشخیص  ها رد شد، پزشک متخصص می تواند تستهای تخصصی اتیسم را انجام دهد.ابزارهای تشخیصی عبارتند از: (R-ADI)-(G-ADOS)- (CARS) این ارزیابی با مصاحبه والدین انجام می شود

در طول این تست پزشک کودک را در شرایطی قرار می دهد که رفتارهای ارتباطی اجتماعی از خود نشان بدهد و بررسی کند که آیا کودک مبتلا دچار تاخیر، عدم وجود رفتار و یا رفتار غیرطبیعی است.

این ابزار حرکات کودک، تطابق نسبت به تغییرات، واکنش به شنیدن صدا، ارتباطات کلامی و ارتباط با مردم را بررسی می کند. براساس این ابزارهای تشخیصی، همچنین مشاهده و سایر ارزیابی ها، پزشک می تواند اختلالات طیف اتیسم از قبیل سندرم آسپرگر،NOS-PDD  یا اتیسم را تشخیص دهد.

درمان اختلالات طیف اتیسم

متاسفانه، هیچ استاندارد طلایی برای درمان اتیسم وجود ندارد. برخلاف بیشتر بیماریها، بندرت علت اتیسم شناسایی می شود. از سوی دیگر، هر فرد مبتلا به اتیسم علائم مختلف جسمانی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی را از خود بروز می دهد. با وجود چنین شرایطی، تا ۲۰ سال قبل توجه کمی توسط جامعه پزشکی نسبت به درمان این اختلالات اعمال می شد.

علاج قطعی وجود ندارداما گزینه های زیادی وجود دارد

در حال حاضر، هیچ علاج قطعی برای درمان اتیسم در دسترس نیست. این به این معنی است که بیشتر متدهای درمانی که ادعا می کنند به احتمال زیاد معتبر نمی باشند. البته به این معنی نیست که علائم اتیسم نمی توانند تعدیل شوند.

گفته می شود شیوه های اصلی درمان اتیسم که به اغلب بیماران توصیه می شود محدود است. البته، انواع گوناگونی از گزینه های درمانی با دسته بندی های رشدی، رفتاری، دارویی، بیومدیکال و آموزش وجود دارد. برخی از این شیوه ها بخوبی جا افتاده اند و بعضی خوب شناخته شده اند. معهذا سایر روشها هنوز بحث انگیز هستند و تحقیقات کافی در مورد آنها انجام نشده است. هرچند که این موضوع به معنی بی اثر بودن آنها نیست.

کاردرمانی در اتیسم: اصول پایه

براساس تعریف انجمن کاردرمانی امریکا، کاردرمانی  درمان ماهرانه ای است که به افراد  کمک می کند تا به استقلال درهمه جنبه های زندگی خود دست یابند. کاردرمانی کمک می کند تا مردم مهارتهای حرفه ای لازم در زندگی را برای کسب استقلال و رضایت مندی در زندگی را بدست آورند. اغلب اوقات کاردرمانگران با افراد صدمه دیده برا ی کسب مجدد توانایی، استفاده از دستها در فعالیتهای مختلف زندگی روزانه، توانایی نوشتن و مراقبتهای شخصی، کار می کنند.

در مورد اتیسم، کاردرمانگران امروزه بطور وسیعی دامنه فعالیت های حرفه ای خود را گسترش داده اند. در گذشته کاردرمانگران ممکن بود برا ی مثال در زمینه بهبود مهارت نوشتن، لباس پوشیدن و غیره در رابطه با کودکان اتیسم فعالیت نمایند.اما از آنجایی که افراد مبتلا به اتیسم کمبودهای اساسی در مهارتهای شخصی و اجتماعی مورد نیاز برای یک زندگی مستقل دارند، کاردرمانگران امروز شیوه هایی را برای رفع این نیازها بکار می برند، برای مثال:

فراهم کردن مداخلاتی  که به کودک کمک نماید تا به تحریکات حسی پاسخ مناسب را بدهد. این مداخلات ممکن است شامل تاب دادن، برس زدن، بازی روی توپ مخصوص و تمام فعالیت هایی باشد که از طریق آن کودک بتواند بدنش را در فضا بهتر کنترل نماید.

• تسهیل فعالیت های بازی که تعامل و ارتباط با دیگران را آموزش می دهد و به آن کمک می کند. برای کاردرمانی در زمینه اتیسم می توان از بازی درمانی های ساختار یافته به صورت ویژه و تخصصی استفاده نمود تا مهارتهای هیجانی، هوشی و حتی جسمانی را بهبود ببخشد.

• اتخاذ استراتژی هایی برای کمک به افرادی که از یک مرحله به مرحله دیگر در گذر هستند. برای یک کودک مبتلا به اتیسم ممکن است شیوه های مناسبی استفاده شود که بتواند  جابجایی و انتقال ازمدرسه به خانه را بهتر کنترل کند. در مورد یک فرد بزرگسال مبتلا به اتیسم این مساله ممکن است مهارتهای شغلی و مهارتهای آشپزی را در بر بگیرد.

• استفاده از شیوه های تطابقی و استراتژیها برای جبران ناتوانی هایی بارز (برای مثال آموزش استفاده از کی بورد زمانی که آموزش نوشتن با دست امکان پذیر نیست و با انتخاب یک جلیقه سنگین برای افزایش تمرکز و غیره).

علاوه بر این،  پزشک متخصص اطفال می تواند به والدین در شناساندن مداخلات زودهنگام و قابل دسترس که از طریق مراکز توانبخشی و پزشکی ارائه می شوند، کمک نماید. افراد بزرگسال اتیسم می توانند از طریق مراکز توانبخشی خصوصی و دولتی به کار درمانی دسترسی پیدا کنند.

علائم اتیسم چیست؟

بطور معمول افراد مبتلا به اتیسم حداقل نصف علائمی را که در زیرعنوان شده است ، نشان میدهند . این نشانه ها از خفیف تا شدید متغیر هستند . در موقعیتهایی کاملاً متفاوت رفتارهایی که با سن کودک تطابق ندارد مشاهده می گردد .

• اصرار به یکسانی داشته و در مقابل تغییر مقاوم هستند .

• مشکلات شدید تکلمی دارند .

• در بیان نیازها مشکل دارند و بجای استفاده از کلمات از اشارات و حرکات  استفاده میکنند .

• کلمات و جملات دیگران را تکرار می کنند .

• خنده و گریه بی دلیل داشته و بدون علت مشخص نگران و مضطرب می شوند .

• قشقرق به پا می کنند و برای دلائلی که برای دیگران آشکار نیست شدیداً پریشان می شوند .

• قادر نیستند با دیگران رابطه برقرار کنند .

• دوست ندارند در آغوش گرفته شوند و یا دیگران را در بغل گیرند .

• تماس چشمی ندارند یا تماس آنها اندک است .

• به روش آموزش معمول پاسخ نمی دهند .

• با اسباب بازی درست بازی نمی کنند .

• چرخیدن و تاب خوردن را خیلی دوست دارند .

• احساس درد کمتر یا بیشتر از حد دارند .

• از خطرات نمی ترسند .

• پرتحرک یا کم تحرک هستند .

• نسبت به اطرافیان واکنش عاطفی نشان نمی دهند .

• به صحبتها و یا صداها پاسخ نمی دهند بطوریکه بنظر می آید ناشنوا هستند . اگر چه حس شنوایی سالم است .

• هفتاد درصد کودکان اتیسم ناتوانی هوش دارند .

• در برخی از کودکان اتیستیک توانائیهای خاص وجود دارد .

باورهای غلط درباره اتیسم :

• کودکان مبتلا به اتیسم هرگز ارتباط چشمی برقرار نمی کنند .

• کودکان اتیستیک نبوغ دارند .

• کودکان مبتلا به اتیسم صحبت نمی کنند .

• کودکان اتیستیک قادر به نشان دادن محبت خود نیستند .

• اتیسم یک بیماری روانی است .

• منظور از پیشرفت این کودکان یعنی اینکه کاملاً شفا یابند .

• کودکان مبتلا به اتیسم نمی توانند به دیگران لبخند بزنند .

• کودکان اتیستیک تماس جسمی محبت آمیز برقرار نمی کنند .

ما میدانیم که این کودکان تحریکات حسی را به گونه ای متفاوت درک می کنند که موجب اشکال در ابراز محبت و برقراری ارتباط عاطفی در آنها می گردد . اما به هر حال این کودکان می توانند محبت کنند.در صورتیکه این کودکان را باور کنیم قادر به داد و ستد عاطفی با آنها هستیم .

تعدادی از روشهای درمانی – توانبخشی شامل موارد زیر هستند :

• دارو درمانی

• رفتار درمانی

• گفتار درمانی

پیش از این نشان‌های مبنی بر رابطه بین بیمارهای قلبی و بیماری ‌های لثه وجود داشت ولی دانشمندان برای مدت‌ها دنبال کشف رابطه بین این دو بودند تا این پازل حل شود.حال محققان دانشگاه بریستول می‌گویند که سیستم دفاعی میکروب‌های موجود در دهان  می‌تواند عامل این بیماری‌ها شود.هنگامی که باکتری‌ها از طریق لثه خونی وارد سیستم چرخش خون می‌شوند آن‌ها با تولید پروتینی ، پلاکت‌های خون را وادار می‌کنند تا به یکدیگر چسبیده و به عنوان پوششی دور آن‌ها را بگیرند.

پرفسور هاوارد جانکیسون می‌گوید : هنگامی که پلاکت‌ها دور هم جمع شدند باکتری‌ها رو به طور کامل می‌پوشانند.این حالت نه تنها باکتری‌ها را از سیستم ایمنی بدن محافظت می‌کند بلکه باعث خواهد شد از دست آنتی بیوتیک ها نیز در امان باشند.شاید این توده پلاکت‌ها کمک حال باکتری ها باشند ولی در اصل این توده می‌تواند در دریچه‌های قلب تبدیل به یک تومور شود و یا اینکه در رگ‌های خونی باعث التهاب شوند و همین موضوع بسیار خطرناک خواهد بود و امکان قطع شدن شریان‌های قلب و مغز شود.

بهداشت ضعیف دهان و دندان باعث ایجاد لثه‌های خونی می‌شود و با مکانیزم توضیح داده شده  باکتری‌ها وارد چرخه خون می‌شوند.

از آن جا که خود بیمار و خانواده های آنها عمده ترین نقش را در درمان دیابت به عهده دارند، کسب اطلاعات لازم درباره دیابت به شیوه های گوناگون آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مبتلایان به دیابت باید یاد بگیرند که چگونه قندخون خود را کنترل کنند تا از عوارض حاد و مزمن بیماری پیشگیری نمایند یا در صورت پدید آمدن این عوارض ، به موقع به مراکز بهداشتی – درمانی مراجعه کنند. در ادامه برای آشنایی بیماران، خانواده ها و کارکنان مراکز بهداشتی – درمانی با جنبه های گوناگون بیماری دیابت نکاتی را متذکر می شویم.

تاریخ دیابت

بیماری قند از روزگار باستان شناخته شده بود و برخی پزشکان کهن نشانه‌های آن را به‌خوبی توصیف کرده و راه‌هایی برای درمان آن پیشنهاد کرده بودند. در پاپیروسی از ۱۵۵۲ سال پیش از میلاد، پزشکی مصری از بیماری رازآلودی نوشته است که با ادرار فراوان همراه است.    اریتیوس( ۹۰-۳۰ پس از میلاد)، پزشک یونانی، در کنار پرادراری، نشانه‌های دیگری این بیماری را، از جمله تشنگی همیشگی و کاهش وزن، برشمرده است. نام دیابت را نیز او برای این بیماری برگزید که به معنای “گذر کردن” یا “جریان پیدا کردن” است. او دیابت را پیامد آب‌شدن گوشت دست و پا و وارد شدن آن به ادرار می‌دانست. جالینوس( ۲۰۱-۱۳۱ میلادی)، پزشک سرشناس ارتش روم، بر این باور بود که آن بیماری رازآلود از نارسایی کلیه‌ها پدید می‌آید. تا نزدیک دو هزار سال، همه‌ی پزشکان چنین نظری را درست می‌دانستند.

شیرین بودن ادرار بیماران دیابتی نیز از گذشته‌های دور روشن بود و در نوشته‌های پزشکی هندی‌و قانون ابن‌سینا به آن اشاره شده است. درستی این نظر را متیو دابسون در سال ۱۷۷۵ با بخار کردن ادرار بیماران دیابتی بیش از پیش روشن کرد و دانه‌های بلوری قند را به دست آورد. نام دوم دیابت یعنی ملیتوس نیز در همین سال‌ها به نام این بیماری افزوده شد که به معنای “شیرین” است. از آن‌جا که هنوز بسیاری از پزشکان این‌بیماری را با نارسایی کلیه مرتبط می‌دانستند، برخی پیشنهاد کرده بودند به این بیماران باید قند خوراند تا کمبود قند آن‌ها جبران شود.

 با وجود این سرگذشت دراز، آسیب‌شناسی دقیق دیابت تا سده‌ی نوزدهم میلادی به درستی روشن نبود. در سال ۱۸۷۵ کلود برنارد گلیکوژن را به عنوان فرآورده‌ی سوخت و ساز گلوکز در کبد معرفی کرد و این مفهوم را معرفی کرد که اختلال در سوخت و ساز گلوکز باعث دیابت می‌شود. در سال ۱۸۶۹ ، پل لانگرهانس جزیره‌های لانگرهانس را کشف کرد. پژوهشگران دیگر ناهنجاری جزیره‌ها را در کالبدشکافی بیماران دیابتی که جان باخته بودند، مشاهده کردند. سپس، در سال ۱۸۸۹ ، اسکار مینورسکی و جوزف ون مرینگ، پژوهشگران فرانسوی نشان دادند که اگر لوزالمعده‌ی سگی را از بدنش بیرون آورند، نشانه‌های دیابت در سگ پدیدار می‌شود و سگ به زودی می‌میرد.

از آغاز سده‌ی بیستم میلادی این نظر مطرح شد که بیماران دیابتی دچار کمبود ماده‌ای هستند که لوزالمعده‌ی سالم می‌تواند آن را بسازد. گیورگ زولزر، دانشمند آلمانی، در سال ۱۹۰۸ برای نخستین‌بار نشان داد که با تزریق افشره‌ی از لوزالمعده می‌توان وارد شدن گلوکز را به ادرار کاهش داد. سپس در سال ۱۹۲۰ فردریک بنتینگ و چارلز بست آزمایش‌های خود را برای پیدا کردن ماده‌ای در افشره‌ی لوزالمعده که قند ادرار را در سگ دیابتی کاهش می‌دهد، آغاز کردند. آن‌ها سرانجام توانستند در سال ۱۹۲۱ پروتیین انسولین را از لوزالمعده به دست آورند و با تزریق آن به کودکی ۱۴ ساله در تورنتوی کانادا، کارایی این پروتیین را در کاهش قند ادرار و بهبودی بیماران دیابتی نشان دهند. بنتینگ و یکی از دستیارانش به نام جان مکلیود جایز نوبل پزشکی سال ۱۹۲۳ را دریافت کردند. بنتینگ جایزه‌ی خود را با بست و مکلیود با دستیار دیگر بنتینگ به نام جیمز کولیپ سهیم شدند.

دیابت چیست؟

دیابت یک اختلال در سوخت و ساز(متابولیسم) بدن است.

در حالت طبیعی، غذا در معده تبدیل به گلوکز یا قند خون می شود. قند از معده وارد جریان خون می شود. لوزالمعده (پانکراس) هورمون انسولین را ترشح می کند و این هورمون باعث می شود قند از جریان خون وارد سلول های بدن شود. در نتیجه مقدار قند خون در حد نرمال و متعادل باقی می ماند.

ولی در بیماری دیابت، انسولین به میزان کافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظایف خود را به درستی انجام دهد، در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون نمی تواند به طور موثری وارد سلول های بدن شود و مقدار آن بالا می ‌رود .

انسولین

انسولین، هورمونی است که به منظور کنترل قند خونِ همۀ مبتلایان به دیابت نوع ۱و برخی از مبتلایان به دیابت نوع ۲ و دیابت حاملگی استفاده می شود. دیابتی های نوع ۱ به تزریق روزانۀ انسولین نیاز دارند، زیرا سلول های بتا در لوزالمعده این افراد تخریب شده و دیگر قادر به تولید انسولین و حفظ قند خون در حد نرمال نمی باشد. انسولین با هدایت قند داخل خون به درون سلول ها، انرژی بدن را تأمین می نماید.

 انسولین مورد نیاز

اینکه شما روزانه به چند واحد انسولین نیاز دارید و در چه ساعاتی باید تزریق خود را انجام دهید، به عوامل زیر بستگی دارد:

· نوع انسولین تجویز شده توسط پزشک
· رژیم غذایی  
· فعالیت بدنی
· دیگر داروهای مصرفی
· مقدار انسولینی ( در صورت وجود) که از سلول های بتای فعال باقی مانده در لوزالمعده ترشح می شود.  

انواع انسولین ها

بیشتر انسولین هایی که امروزه مورد استفاده می گیرند به صورت مصنوعی و مطابق با ساختار انسولین موجود در بدن انسان در آزمایشگاه ها تولید می شوند. در هر حال، هنوز هم عده معدودی از افراد دیابتی از انسولین های حیوانی استفاده می کنند. این قبیل انسولین ها، از لوزالمعده گاو (bovine insulin) و یا خوک (porcine insulin) گرفته می شود.

انسولین های تولید شده به ۶ دستۀ سریع الاثر، رگولار، NPH، لِنت، اولترالِنت و طولانی اثر تقسیم می شوند و هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند. زمان شروع فعالیت انسولین، مدت زمانی است که به طول می انجامد تا این هورمون وارد جریان خون شده و کار خود را برای پایین آوردن قند خون آغاز کند. زمان اوج اثر، زمانی است که دوز انسولین موجود در خون به حداکثر مقدار خود می رسد. طول مدت اثر، مدت زمانی است که انسولین در خون موجود بوده و فعال است،این زمان از آغاز تزریق تا پایان اثر محاسبه می شود.

پزشک معالج شما ممکن است دو نوع انسولین را به صورت تزریق ترکیبی و همزمان و یا هر یک به تنهایی و در زمان های مجزا برایتان تجویز نماید. البته امروزه برخی از شرکت های دارویی اقدام به تولید انسولین هایی نموده اند که در هر ویال، ترکیبی از دو نوع انسولین وجود دارد و برای استفاده گروه اول مناسب است.

انواع بیماری دیابت

به طور کلی دیابت به چهار گروه دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت حاملگی و دیابت به علل متفرقه تقسیم‌بندی می شود.

بیماری قند نوع یک:

در حدود ۵ تا ۱۰٪ بیماران، دارای این نوع دیابت هستند.

دیابت نوع یک یک بیماری خودایمنی(Auto immune) است . بیماری خودایمنی هنگامی به وجود می‌آید که دستگاه ایمنی بدن به بخشی از بدن آسیب برساند . در بیماران دیابتی دستگاه ایمنی به سلولهای بتای جزیر ه‌های لانگرهانس لوزالمعده که انسولین تولید می ‌کنند یورش می‌برد و به آن ‌ها آسیب می‌رساند . در نتیجه ، لوزا لمعده انسولین نمی‌سازد یا مقدار تولید آن بسیار پایین است. از این رو بیماران دیابت نوع یک برای زنده ماندن به دریافت روزانه ‌ی انسولین وابسته هستند.

به همین دلیل افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریقات روزانه تأمین کنند. به همین دلیل به آن “دیابت وابسته به انسولین” نیز می گویند.

دیابت نوع ۱ اغلب در سنین زیر ۳۰ سال به وجود می‌ آید، لذا به آن “دیابت جوانی” نیز می گویند.

دانشمندان هنوز به درستی نمی‌دانند که چه چیزی باعث می ‌شود دستگاه ایمنی به سلول ‌های بتا یورش برد. با وجود این آن ‌ها عامل ‌های ژنتیکی و عامل ‌های محیطی ، مانند ویروس ‌ها ، را در این کار درگیر می‌دانند.

این بیماران باید تمام عمر برای طبیعی نگه داشتن قند خون انسولین تزریق بکنند.  دیابت نوع یک معمولاً هنگام کودکی یا نوجوانی رخ می دهد، ولی امکان بروز آن در هر سنی وجود دارد.  مبتلایان به این بیماری در ابتدای تشخیص دچار پُر ادراری، پُرنوشی و کاهش وزن می شوند و در بسیاری از مواقع نیازمند بستری شدن در بیمارستان هستند.  حدود ۲۰٪ این بیماران دچار بیماری های دیگر از قبیل بیماری تیروئید، بَرَص (Vitiligo) و نارسایی غده فوق کلیه می شوند.

بیماری قند نوع دو:

دیابت نوع دو  فراوان‌ترین شکل دیابت است. نزدیک ۹۰ تا ۹۵ درصد افراد دیابتی به دیابت نوع دو دچار هستند. این گونه از دیابت ب بیشتر در بزرگسالان، به‌ویژه در افراد بیش از ۵۵ سال دیده می ‌شود. هم عامل‌های ژنتیکی و هم عامل‌های محیطی دراین بیماری دخالت دارند. بیشتر ژن‌های درگیر دراین بیماری شناسایی نشده‌اند. چاقی مهم‌ترین عامل محیطی اثر گذار در این بیماری است. نزدیک ۸۰ درصد از این افراد، چاق هستند. همین ‌طور که بچه ها روز به روز چاق ‌تر می شوند ، دیابت نوع دو در بین افراد جوان و کم‌سال‌تر نیز فراوان‌تر دیده می‌شود.

هنگامی که دیابت نوع دوم شناسایی می ‌شود ، لوزالمعده به طور معمول به اندازه ‌ی کافی انسولین تولید می ‌کند . اما به علت‌های کمتر شناخته شده ‌ای ، بدن نمی ‌تواند به شیوه‌ی کارآمدی از انسولین بهره ‌مند شود . یعنی سلول‌هایی که انسولین برآن‌ها اثر می‌گذارد، در حضور انسولین نیز کار خود را در سوخت و ساز قندها به‌خوبی انجام نمی‌دهند . به این وضعیت، مقاومت به انسولین می‌گویند . با ادامه پیدا کردن این وضعیت، پس از چند سال تولید انسولین کاهش می ‌یابد و ممکن است بیمار به تزریق انسولین نیز نیاز پیدا کند . به هر حال، نتیجه مانند دیابت نوع یک است ، یعنی گلو کز خون افزایش می ‌یابد و بدن نمی ‌تواند از سرچشمه‌ی اصلی انرژی به خوبی بهره‌مند شود و افزایش گلوکز خون به بافت‌های بدن آسیب می‌رساند.

به این نوع دیابت، “دیابت غیر وابسته به انسولین” یا “دیابت بزرگسالان” نیز می گویند.

نشانه‌های دیابت نوع دوم آرام‌آرام خود را نشان می ‌دهند. این نشانه‌ها عبارتند از:

•  ادرار فراوان
•  تار بینی
•  خستگی بیش از اندازه
•  عفونت ‌های پی‌درپی
•  کاهش بیش از اندازه‌ی وزن
•  بهبود آهسته ‌ی زخم‌ها
•  ناتوانی جنسی در مردان

بسیاری از بیماران دیابت نوع دوم نشانه‌هایی از این بیماری را نشان نمی‌دهند و برای سال‌ها از بیماری خود آگاه نمی‌شوند. بررسی‌ها نشان می‌دهد هنگامی که این بیماری در فردی شناسایی می شود، او دست کم از ۴ تا ۷ سال پیش به آن دچار بوده است. هنگام شناسایی بیماری در بیماران دیابت نوع دوم، ۲۵ درصد به آسیب شبکیه، ۹ درصدبه آسیب عصب‌ها و ۸ درصد به آسیب کلیه دچار هستند.

رعایت رژیم غذایی، ورزش و کاهش وزن در تنظیم قند خون از اهمیت زیادی برخوردار هست و در بسیاری از موارد می توان به این ترتیب دیابت را تحت کنترل درآورد.
در سال های اخیر داروهای خوراکی جدید و همچنین انواع مختلف انسولین به بازار آمده که کنترل این بیماری را آسانتر نموده است.  در این بیماری نظم بیمار در حفظ رژیم غذایی، ورزش، اندازه گیری قند خون و تماس مداوم با پزشک متخصص ضروری هست.  در بیماران دیابتی تنظیم فشار خون و کلسترول نقش مهمی را در جلوگیری از عوارض ایفا می کنند.

دیابت حاملگی:

دیابت بارداری فقط هنگام بارداری پدیدار میشود و مانند دیابت نوع دوم بیشتر در خانواده ‌هایی دیده می ‌شود که پیشینه‌ی دیابت دارند . این دیابت در نزدیک ۳ تا ۵ درصد همه‌ی بارداری‌ها خود را نشان می‌دهد.

 این دیابت به طور معمول برای جان مادر خطر آفرین نیست اما خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ هستند.

دیابت حاملگی یا GDM عبارت است از بروز هر درجه از عدم تحمل گلوکز در طی دوران حاملگی . زنانی که قبل از حاملگی مبتلا به دیابت بوده‌اند، در این دسته قرار نمی گیرند.

علائم GDM عبارت است از: اضافه وزن زیاد،  هیپرگلیسمی(افزایش قند خون)، ادرار فراوان، تشنگی بیش از اندازه، خستگی زیاد، عفونت پی‌در ‌پی در مثانه و مهبل و پوست، تاربینی ، فشار خون حاملگی و اضطراب.

GDM در طول ماه دوم و سوم بارداری تشخیص داده می شود. در بدن مادر باردار نیاز به انسولین در نیمه ی اول حاملگی کاهش می یابد و ممکن است دو سوم مقدار معمول، نیاز به انسولین داشته باشد و این به خاطر مصرف گلوکز توسط جنین است. اما در نیمه ی دوم حاملگی به خاطر تغییرات هورمونی و ترشح هورمون های آنتاگونیست انسولین از جفت، نیاز به انسولین۱۰۰-۷۰ درصد افزایش می یابد و در بعضی باعث بروز مقاومت به انسولین می شود.

 زنانی که مبتلا به GDM می شوند، بعد از حاملگی در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار می گیرند. GDM در صورت عدم درمان می تواند در جنین باعث ماکروزومی، دیسترس تنفسی(عفونت ریه) ، هیپوگلیسمی(کاهش قند خون)، هیپوکلسیمی(کاهش کلسیم خون) و هیپربیلی روبینمی(افزایش بیلی روبین خون) شود.

نوزدان متولد شده از مادران مبتلا به GDM اغلب وزن بالایی دارند، به خاطر اینکه در دوران جنینی، به طور غیر طبیعی، در معرض مقادیر بالای انسولین قرار می گیرند که خود یک هورمون محرک رشد است. این نوزادان مدت کوتاهی پس از تولد دچار هیپوگلیسمی می شوند، زیرا در حالی که در بدنشان انسولین تولید شده، به طور ناگهانی رسیدن گلوکز به آن ها قطع شده است.

علاوه بر این در زنان مبتلا به GDM ، میزان عمل سزارین و نیز میزان بروز پری اکلامپسی(مسمومیت ناشی از بارداری) بیشتر است. لذا بهتر است این وضعیت با تست های غربالگری بین هفته ی۲۴ تا ۲۸ حاملگی تشخیص داده شود. البته زنانی که در معرض ریسک بالای ابتلا به GDMهستند از جمله زنان چاق، زنانی که سابقه ی ابتلا به GDM دارند، زنانی که گلیکوزوری(قند در ادرار) دارند و زنانی که سابقه ی خانوادگی GDM دارند باید در اولین معاینه و هر چه زودتر آزمایش قند خون بدهند که اگر منفی بود باید دوباره در هفته ی ۲۸-۲۴حاملگی آزمایش بدهند. FBS(قند خون ناشتا) بیش تر از ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر یا CBS 200 میلی گرم در دسی لیتر معیار تشخیص GDM است که در صورت عدم وجود هیپرگلیسمی، این تست باید دوباره در یک روز دیگر تکرار شود.

تغذیه در دیابت حاملگی( GDM)

هدف از تغذیه درمانی در GDM، فراهم آوردن کالری و تغذیه ی کافی، برای رشد جنین و نیز جلوگیری از هیپرگلسیمی و کتونمی است. دیابت حاملگی تا حد زیادی با رژیم غذایی، ورزش متعادل و کنترل وزن درمان می گردد و به ندرت نیاز به انسولین پیدا می شود.

رژیم معمول در GDM حاوی ۳۵-۳۰ کیلوکالری به ازای KG وزن بدن است. پروتئین به میزان ۲۵-۲۰درصد کل کالری، کربوهیدرات ۴۰-۳۵ درصد کالری (به خصوص از نوع نشاسته ای و فیبر ) و چربی ۴۰-۳۵ درصد کالری روزانه را تشکیل میدهد. حداقل دریافت ۲۵۰ گرم کربوهیدرات در روز برای جلوگیری از بروز هیپوگلیسمی لازم است.
یک توصیه ی عمومی این است که مصرف کربوهیدرات ها در هنگام صبحانه محدود شود.

بعضی از زنان فقط ۳۰ گرم یا کمتر کربوهیدرات را برای صبحانه تحمل می کنند. مقادیر بیشتر، در بقیه ی روز، بهتر تحمل می شود. استفاده از وعده های غذایی کوچک تر و بیش تر (۶-۴ وعده در روز) باعث می شود، قند خون بدون نیاز به انسولین تزریقی، کنترل شود.

دریافت چربی اشباع (روغن جامد و چربی حیوانی) به بروز GDM کمک می کند و دریافت چربی غیراشباع (PUFA) مثل روغن های مایع گیاهی  و مغزها  و … در این رابطه اثر حفاظتی دارد.

برای زنان چاق مبتلا به GDM، ۳۳-۳۰ درصد محدودیت کالری (دریافت تقریباً ۱۸۰۰ کیلو کالری در روز)، هیپوگلیسمی را بدون افزایش کتونوری(وجود مواد ستنی در ادرار) بهبود می بخشد. بنابراین در زنانی که BMI(نمایه ی توده ی بدنی) بالای ۳۰ دارند، محدودیت متوسط کالری مفید است.

ورزش منظم هوازی، به خصوص بعد از غذا، به کنترل قند خون کمک می کند. انجام پیاده روی توصیه می شود. در GDM ورزشی مفید است که بالاتنه را درگیر کند و به پایین تنه فشار نیاورد.

اگر قند خون با این اقدامات کنترل نشود، انسولین تزریقی مورد نیاز است. فقط انسولین مصرفی باید از نوع انسانی باشد تا از احتمال تشکیل آنتی بادی- انسولین در مادر و جنین جلوگیری شود.

بعد از زایمان تقریباً ۹۰ درصد زنان مبتلا به GDM به حالت طبیعی برمی گردند، ولی با این حال این زنان بعداً تا ۶۰ درصد احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را دارند که البته این احتمال با نرمال نگاه داشتن وزن کاهش می یابد.

زنانی که مبتلا به GDM می شوند، ۶هفته بعد از زایمان باید به منظور تشخیص دیابت، غربالگری شوند.

چه عواملی باعث ایجاد دیابت حاملگی می شود؟

تغییرات هورمونی و وزن گیری بخشی از یک حاملگی سالم است. اما هر دوی این موارد کار بدن را برای افزایش دان هورمونی به نام انسولین مشکل می نماید. وقتی این اتفاق بیفتد بدن شما انرژیی را که نیاز دارد از غذا دریافت نمی نماید.

خطر ابتلا به دیابت حاملگی چقدر است؟

برای دانستن خطر دیابت حاملگی، هر یک از آیتم هایی را که با شما تناسب دارد علامت بزنید. و در اولین ویزیت برای مراقبتهای بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

- من برادر، خواهر یا والدی مبتلا به دیابت دارم.
- من بالای ۲۵ سال سن دارم
- من اضافه وزن دارم
- من قبلاً سابقه دیابت حاملگی داشته ام یا حداقل یک کودک بیش از ۵/۴ کیلو گرم به دنیا آورده ام.
- به من گفته شده که دچار حالت پیش دیابتی هستم، که در آن قند خون بیش از حد طبیعی است ولی آنقدر زیاد نیست که مبتلا به دیابت باشم.  (نامهای دیگر برای این حالت: تست تحمل گلوکز مختل یا قند ناشتای مختل است).

اگر هر یک از موارد بالا را علامت زده اید، از کارشناسان بهداشتی بخواهید که آزمایشات مربوط به دیابت حاملگی را انجام دهند.
اگر اضافه وزن دارید، قبلاً دیابت حاملگی داشته اید، سابقه خانوادگی قوی برای دیابت دارید یا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زیادی هستید.
اگر یکی یا بیشتر از عوامل خطر را علامت زده اید، در خطر متوسط هستید.
اگر هیچ یک از عوامل خطر را علامت نزده اید، در خطر کمی هستید.

 چه وقت باید برای دیابت حاملگی بررسی شوم؟

بستگی به عوامل خطری که دارید، پزشکتان تصمیم می گیرد چه زمانی برای دیابت بررسی شوید.

- اگر در خطر زیاد باشید، سطح قند خون شما باید در اولین ویزیت برای مراقبتهای بارداری  اندازه گیری شود. اگر نتایج آزمایشات شما طبیعی باشد، دوباره  بین هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری خود باید بررسی شوید.
- اگر در خطر متوسط هستید باید بین هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری تست را انجام دهید.
- اگر در خطر کمی هستید، پزشکتان تصمیم می گیرد که نیازی به انجام آزمایش ندارید.

 دیابت حاملگی چگونه تشخیص داد می شود؟

کارشناسان بهداشتی سطح قند خون شما را اندازه گیری خواهند کرد. بسته به میزان خطر شما و نتایج آزمایشات ممکن است، لازم شود یک یا چند آزمایش زیر را انجام دهید.
آزمایش قند خون ناشتا یا آزمایش تصادفی قند خون:

پزشک ممکن است قند خون شما را با استفاده از آزمایشی به نام قند خون ناشتا اندازه گیری نماید. قبل از انجام این آزمایش پزشک از شما خواهد خواست که ناشتا باشید، که به معنای این است که شما پیش از انجام آزمایش نباید چیزی به جز آب بخورید و بیاشامید. یا ممکن است پزشک در هر ساعتی از روز قند خون شما را اندازه گیری نماید که به آن آزمایش تصادفی قند خون گفته می شود.

این آزمایشات می توانند، بعضی از افراد مبتلا به دیابت حاملگی را شناسایی نمایند. اما برای اطمینان از اینکه دیابت حاملگی تشخیص داده نشده، باقی نمانده است نیاز به آزمایشات دیگری است.

 آزمایش غربالگری پاسخ به قند

در این آزمایش شما یک نوشابه قند دار مصرف می کنید و یک ساعت بعد قند خون خود را اندازه گیری می نمایید. این آزمایش می تواند در هر ساعتی از روز انجام شود. اگر نتایج بیش از حد طبیعی باشند، ممکن است نیاز به آزمایشات دیگری داشته باشید.

 تست تحمل خوراکی قند

برای انجام این آزمایش کارشناس بهداشتی راهنمایی های لازم را به شما می کند. حداقل سه روز قبل از انجام این آزمایش باید غذای طبیعی بخورید. سپس حداقل ۸ ساعت قبل از انجام آزمایش هیچ چیزی نمی خورید.

کارشناس بهداشتی قند خون شما را پیش از انجام آزمایش اندازه گیری می کند. سپس یک نوشابه قند دار میل می کنید. پرسنل قند خون شما را یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گیری می کنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمایش بیش از حد طبیعی باشد، شما مبتلا به دیابت حاملگی هستید.

نتایج بیش از حد طبیعی برای تست تحمل خوراکی قند

ناشتا یش از ۹۵      
بعد از یک ساعت بیش از ۱۸۰      
بعد از ۲ ساعت بیش از ۱۵۵      
بعد از ۳ ساعت بیش از ۱۴۰      

بعضی آزمایشگاهها از اعداد دیگری برای این آزمایش استفاده می کنند این اعداد مربوط به زمانی است که نوشابه حاوی ۱۰۰ گرم قند استفاده کرده باشید.    

دیابت حاملگی چگونه بر جنین  تأثیر می کند؟

 دیابت درمان نشده یا کنترل نشده حاملگی می تواند به معنای مشکل برای جنین  مانند موارد زیر باشد:

- بسیار بزرگ و با چربی اضافی متولد شدن. این مسئله می تواند زایمان را برای جنین مشکلتر و خطرناکتر کند.
- قند خون پایین بلافاصله پس از تولد کودک
- مشکلات تنفسی

 اگر دیابت حاملگی دارید کارشناسان بهداشتی آزمایشات دیگری را برای بررسی جنین مانند موارد زیر پیشنهاد خواهند کرد:

- یک سونو گرافی برای آنکه ببینند جنین چگونه رشد می کند.
- شمارش زمان بین حرکات جنین برای آنکه از وضعیت فعالیت جنین مطلع شوند یا آزمایشات استرسی خاص.
 کار مداوم با پزشک کمکتان می کند که یک نوزاد سالم به دنیا بیاورید.

 دیابت حاملگی چه اثری دارد؟

غالباً زنان دچار دیابت حاملگی علائمی ندارند. دیابت حاملگی می تواند:

- خطر فشار خون بالا را در طی حاملگی افزایش دهد.
- خطر جنین بزرگ و احتمال زایمان مشکل و نیاز به سزارین را افزایش دهد.

خبر خوب اینکه دیابت حاملگی پس از تولد بچه از بین می رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به دیابت نوع ۲ در آینده بیشتر است. در ضمن ممکن است در حاملگی مجدد باز هم دچار دیابت حاملگی شوید.

بعضی زنان می خواهند، بدانند آیا می توانند پس از ابتلا به دیابت حاملگی به نوزاد خود شیر دهند؟! شیردهی برای اکثر نوزادان، منجمله آنان که مادرشان دیابت حاملگی دارد توصیه می شود.

دیابت حاملگی خطرناک است، حتی اگر شما علائمی نداشته باشید. مراقبت از خودتان می توند به سلامتی نوزادتان کمک کند.

 دیابت حاملگی چگونه درمان می شود؟

درمان دیابت حاملگی به معنای برداشتن قدمهایی در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است. می توانید یاد بگیرید که چگونه با استفاده از موارد زیر قند خون خود را در سطح طبیعی نگاه دارید.

- برنامه غذایی
- فعالیت بدنی
- انسولین در صورت نیاز

برنامه غذایی

شما باید با یک آموزشگر دیابت یا یک متخصص تغذیه که برنامه غذایی برای کمک به انتخاب غذاهایی که برای شما و جنینتان سالمتر باشد، مشورت کنید. استفاده از یک برنامه غذایی به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف کمک می کند.  برنامه راهنمایی برای آنکه چه غذایی را باید بخورید چه میزان بخورید و چه وقت بخورید به شما می دهد. نوع انتخاب، زمان آن و میزان آن همگی برای نگهداری سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند.

 ممکن است توصیه به موارد زیر شوید:

- محدود کردن شیرینی جات
- خوردن سه وعده غذای کامل و یک تا ۳ میان وعده در طی روز
- مراقبت از اینکه کی و چه میزان غذای پر کربوهیدرات مصرف می کنید. برنامه غذایی به شما خواهد گفت چه وقت و چه میزان کربوهیدرات در هر غذا و میان وعده بخورید.
- در غذای خود فیبرها را به شکل میوه ها، سبزیجات، غلات و نان وارد کنید.

 فعالیت بدنی

فعالیت بدنی مانند پیاده روی و شنا، می تواند به شما کمک کند، که به سطح قند خون هدف خود دست یابید. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعالیت بدنی که برای شما بهتر است صحبت کنید. اگر در حال حاضر فعال هستید، به تیم سلامتی خود بگویید که چه می کنید.

انسولین

بعضی زنانی که مبتلا به دیابت حاملگی هستند، علاوه بر برنامه غذایی و فعالیت بدنی نیاز به انسولین دارند. اگر لاز م است تیم سلامت به شما نحوه تزریق انسولین به خودتان را نشان خواهند داد. انسولین می تواند از طریق خون شما به کودک برسد.

چگونه بفهمیم که آیا سطح قند خونمان در محدوده هدف هست یا نه؟

تیم سلامت از شما خواهد خواست که از وسیله کوچکی به نام سنجش قند خون برای اندازه گیری سطح قند خون توسط خودتان استفاده کنید. یاد خواهید گرفت که چطور:

- از گلوکومتر استفاده کنید.
- خراشی بر انگشت خود ایجاد کنید و یک قطره خون بگیرید.
- محدوده هدف شما چیست.
- چه وقت قند خون خود ار چک کنید.

 در موارد زیر قند خون خود را چک کنید:

- زمانی که از خواب برمی خیزید.
- بلافاصله قبل از غذا.
- یک تا دو ساعت بعد از صبحانه.
- یک تا دو ساعت بعد از ناهار.
- یک تا دو ساعت بعد از شام.

جدول زیر نشان می دهد که هدف قند خون برای اکثر زنان مبتلا به دیابت حاملگی چقدر است. با تیم سلامت خود در مورد اینکه آیا این اهداف برای شما مناسب هستند یا خیر صحبت کنید.

سطح قند خون طبیعی برای اکثر زنان دچار دیابت حاملگی
 
هنگام بیدار شدن    کمتر از ۱۰۵      
یک ساعت بعد از غذا    کمتر از ۱۵۵      
دو ساعت بعد از غذا    کمتر از ۱۳۰   

هر بار که شما قند خون را چک می کنید، نتایج را در یک کتابچه ثبت کنید. کتابچه را با خود در هر ویزیت مراقبت از بارداری ببرید. اگر غالباً قند شما خارج از حد طبیعی است، تیم سلامت شما راههای را برای دستیابی به هدف به شما توصیه می کند.

آیا لازم است آزمایشات دیگری را انجام دهیم؟

کارشناس بهداشتی به شما آموزش می دهد که چطور کتوز خود را در ادرار صبحگاهی خود یا در خونتان اندازه گیری نمایید. سطح بالای کتوز علامت این است که جنین شما به جای استفاده از غذایی که می خورید، در حال استفاده از چربی بدن شما به عنوان منبع انرژی است. استفاه از چربی به عنوان منبع انرژی در حاملگی توصیه نمی شود. کتوز می تواند برای جنین شما مضر باشد.

اگر سطح درکتوز شما بالاست، کارشناس بهداشتی می تواند توصیه به تغییر نوع و میزان غذای مصرفی تان نماید. یا ممکن است نیاز به تغییر زمان مصرف غذا یا میان وعده را داشته باشید.

بعد از تولد نوزاد، چطور می توانیم بدانیم که آیا دیابتمان برطرف شده یا نه؟

۶ تا ۱۲ هفته پس از تولد نوزادتان یک آزمایش قند خون انجام می دهید که ببینید آیا هنوز دیابت دارید؟ در اکثر زنان دیابت حاملگی پس از حاملگی پایان می یابد. به هر حال شما در خطر دیابت حاملگی در نوبت های حاملگی  بعدی یا ابتلا به دیابت نوع ۲ در آینده هستید.

چگونه از ابتلا به دیابت پیشگیری کنیم یا آن را به تأخیر بیندازمیم؟

کارهای زیادی می توانید برای پیشگیری از دیابت انجام دهید.

- به یک وزن معقول دست یابید و آن را حفظ کنید. حتی اگر بالاتر از وزن طبیی تان هستید کاهش ۵ تا ۷ درصد از وزن بدنتان می تواند برای ایجاد تغییرات بزرگ کافی باشد. مثلاً اگر شما ۹۰ کیلو گرم هستید کم کردن ۵/۴ الی ۵/۶ کیلوگرم می تواند به میزان زیادی خطر ابتلا به دیابت را در شما کاهش دهد.

- به مدت ۳۰ دقیقه در اکثر روزهای هفته فعالیت بدنی داشته باشید. پیاده روی کنید، شنا کنید، ورزش کنید یا پایکوبی نمائید.

- یک برنامه غذایی سالم را تعقیب کنید. غلات، میوه و سبزی بیشتری بخورید. چربی و کالری را کم کنید. متخصص تغذیه می تواند به شما در طراحی یک برنامه غذایی کمک کند.
 به تیم سلامتتان یادآوری کنید که به طور منظم قند خونتان را اندازه گیری نمایند. زنانی که دیابت حاملگی داشته اند باید اندازه گیری برای دیابت و پیش دیابت را تا ۳ سال بعد ادامه دهند. تشحیص زود هنگام دیابت و پیش دیابت می تواند به پیشگیری از عوارضی چون بیماری قلبی کمک کند.

دیابت با علل متفرقه:

 گونه‌های دیگر دیابت در اثر عامل‌های شناخته شده‌ای به وجود می‌آیند. برای نمونه، فردی با مواد شیمیایی برخورد می‌کند که به سلول‌های بتای لوزالمعده آسیب می‌رسانند یا درپی بیماری بخش برون‌ریز لوزالمعده، جزیره‌های لانگرهانس نیز آسیب می‌بینند. گاهی نیز بیمار نارسایی ژنتیکی مادرزادی دارد که بر کارکرد سلول‌های بتا یا کارکرد انسولین اثر گذاشته است. این گروه نزدیک ۱ تا ۲ درصد بیماران دیابتی هستند.

آیا دیابت درمان دارد؟

هنوز درمان قطعی برای دیابت پیدا نشده است. حتی روش‌های جدیدی مثل پیوند سلول‌های بتا به افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ نیز، به علت ضرورت مصرف داروی ضد َردِ پیوند به صورت مادام‌العمر و عوارض احتمالی ناشی از آنها، برای اکثریت افراد مناسب نمی ‌باشد. با این وجود رعایت ۵ اصل کنترل دیابت که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد باعث می ‌شود تا افراد دیابتی بتوانند یک زندگی سالم در مقایسه با افراد غیر دیابتی داشته باشند و از پیدایش عوارض دیابت جلوگیری کنند.

این ۵ اصل عبارتند از: آموزش، کنترل روزانه، تغذیه ی صحیح، فعالیت جسمانی و مصرف منظم داروها (قرص یا تزریق انسولین). در صورتی که هر یک از این پایه‌ها سست باشد، تعادل و در واقع کنترل دیابت بر هم خواهد خورد.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند؟

تمامی افراد بالای ۴۰ سال در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲هستند و باید هر ۳ سال یک‌بار تحت آزمایش قند خون قرار بگیرند.

افرادی که دچار اضافه وزن  می باشند و حداقل یکی از شرایط زیر را دارند، نیز در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲هستند و انجام آزمایشات مکرر قند خون در آ‌نها باید در سنین زیر ۴۰ سال یا با فواصل کوتاه تر، یعنی هر ۲-۱سال یک بار انجام شود.

این شرایط عبارتند از: وجود سابقه ی ابتلا به دیابت در بستگان درجه ی اول، سابقه ی ابتلای فرد به دیابت پنهان(مرحله ی پیش از دیابت)، سابقه ی ابتلا به دیابت حاملگی، سابقه ی تولد نوزاد با وزن بیشتر از ۴ کیلوگرم یا تولد نوزاد با ناهنجاری‌های مادرزادی، بالا بودن فشارخون  (فشارخون ماکزیمم بیشتر از ۱۴۰ و یا مینیمم بیشتر از ۹۰ میلی ‌متر جیوه)، وجود اختلالات چربی خون؛  یعنی تری ‌گلیسیرید بالاتر از ۲۵۰ و یا کلسترول خوب (HDL)  کمتر از ۳۵ میلی ‌گرم در دسی ‌لیتر، سابقه ی ابتلا به کیست‌های متعدد تخمدان و یا بیماری‌های قلبی- عروقی  (تنگی رگ‌های قلب، انفارکتوس قلبی یا سکته ی مغزی ).

آیا دیابت قابل پیشگیری است؟

در مورد دیابت نوع ۱ با وجودی که تحقیقات زیادی در مورد روش‌های مختلف پیشگیری از آن در حال انجام است، ولی هنوز راه حل قطعی برای پیشگیری از آن به دست نیامده است. ولی در مورد دیابت نوع ۲ تحقیقات به روشنی نشان داده‌اند که تغذیه ی صحیح و کاهش وزن به میزان ۷- ۵ درصد وزن فعلی و نیز انجام مرتب فعالیت ورزشی (۱۵۰ دقیقه در طول هفته) در پیشگیری از ابتلا به دیابت، در افراد در معرض خطر بسیار مؤثر است.

توصیه های کاربردی برای کاهش مصرف قند

متاسفانه امروزه شاهد افزایش روزافزون مصرف قند و غذاهای شیرین هستیم . به تدریج که ذائقه مردم به غذاهای شیرین عادت می کند، کارخانجات مواد غذایی نیز روز به روز، محصولات شیرین تری به بازار روانه می کنند و این سیکل معیوب، پبوسته در حال چرخش است. با یک محاسبه سرانگشتی و ساده به طور متوسط هر فرد بین ۲۰-۱۵ قاشق چای خوری شکر ( مجموع قند مصرفی روزانه و قند به کار رفته در محصولات غذایی ) در روز مصرف می کند که این مقدار، بسیار بیشتر از نیاز بدن است.

عادت کردن به مصرف زیاد مواد شیرین که به طور معمول از همان کودکی رخ می دهد، عوارض جسمانی متعددی نظیر اضافه وزن  ، دیابت  ، بیماری قلبی  و آرتریت  را در سنین بالاتر به دنبال خواهد داشت.

قند و ترکیبات حاوی قند، انرژی زیادی به بدن می رسانند، در حالیکه فاقد مواد مغذی لازم هستند.

در زیر سعی  کرده ایم توصیه های کاربردی را جهت کاهش مصرف مواد قندی تا حد ممکن بیان کنیم. اگرچه این توصیه ها ساده به نظر می آیند ، ولی با عمل به آنها می توانید گام های موثری در جهت متعادل کردن دریافت مواد قندی بردارید :

۱- قندها را کاملاً از رژیم حذف نکنید :

از آن جایی که در تهیه اغلب مواد غذایی، شکر به کار رفته است، بنابراین حذف کامل قند از رژیم امکان پذیر نیست. کافی است مصرف قندهای خالص ( قند و شکر ) را برای خود محدود کنیم؛ به عبارتی کاهش مصرف قند و مواد شیرین را به تدریج در رژیم روزانه خود اعمال کنیم.

۲- برچسب های مواد غذایی را با دقت کامل بخوانید :

مقدار قندی که روی برچسب های مواد غذایی نوشته شده است ،معمولا مجموع قند طبیعی و شکر افزوده شده در مراحل تهیه محصول است. در این جدول شما به راحتی هر کلمه ای که به حرف ” اوز” ختم می شود نظیر ساکاروز، فروکتوز، لاکتوز و … را می توانید معادل قند محاسبه کنید. از محصولاتی هم که حاوی قند فراوانی هستند می توان به عسل  ، شربت، عصاره آب میوه ها و قند اینورت اشاره کرد.

۳- خوردن دسر را برای زمان های خاص در نظر بگیرید :

دسر را به عنوان قسمتی از برنامه غذایی روزانه خود قرار ندهید؛ اما در آخر هفته یا در میهمانی ها می توانید از خوردن آن لذت ببرید.

۴- در هنگام پخت و تهیه غذا یا شیرینی ها شکر کمی استفاده کنید :

بعضی اوقات در تهیه بسیاری از غذاها یا دسرها و کیک ها، می توان تا یک سوم میزان شکر توصیه شده را به کار برد، بدون این که در طعم و مزه محصول نهایی تغییر چندانی حاصل شود.

۵- مصرف غذاهای جایگزین را فراموش نکنید :

شما می توانید به جای مصرف کیک های قهوه و کیک های خیلی شیرین، از کیک های تهیه شده از غلات سبوس دار یا نان و شیرینی هایی که قند بسیار کمتری دارند ، استفاده کنید.

۶- مصرف میوه تازه را فراموش نکنید :

بسیاری از میوه جات تازه ، طعم شیرینی دارند که به تنهایی برای ذائقه شیرین ما مناسب هستند و نیز با استفاده از آنها در تهیه کیک و شیرینی ، می توانیم طعم شیرینی طبیعی را حس کنیم.

۷- از میوه های تازه برای شیرین کردن و طعم دادن به ماست استفاده کنید :

شما می توانید انواع توت ، کیوی  ، موز  و … را به همراه مقدار خیلی کمی شکر آسیاب شده ، با ماست  مخلوط کنید و میان وعده بسیار خوشمزه ای را برای بعد ازظهر خود فراهم سازید.

۸- میان وعده های آماده را خیلی کم مصرف کنید :

به عنوان مثال ژله یا آب میوه ای که از مغازه تهیه می کنید، حاوی شکر زیادی هستند؛ در صورتی که اگر آن ها را در خانه بدون استفاده از شکر یا مقدار کمی شکر تهیه کنید، هم خوش طعم هستند و هم ارزش غذایی بیشتری دارند.

۹- خرید مواد قندی را به حداقل برسانید :

سعی کنید انواع شیرینی جات، کلوچه ها، شکلات، کیک و مواد قندی را فقط برای مناسبت های خاص تهیه کنید و از انبار کردن مواد قندی ذکر شده در کابینت آشپزخانه جداً بپرهیزید.

۱۰- تهیه و مصرف خشکبار را فراموش نکنید :

 خشکبار  حاوی مواد مغذی بسیار زیادی است ، مخصوصاً مواد معدنی قابل ملاحظه ای دارد. در گذشته های نه چندان دور که محصولات متنوع کارخانه ای مانند امروز، وجود نداشت، خشکبار سهم قابل توجهی از تنقلات روزانه خانواده را تشکیل می داد. شما هم می توانید با کمی حوصله و دقت، برای افزایش سلامت خانواده از هر میوه ای در فصل تابستان برگه تهیه کرده ( مثل برگه زردآلو ، هلو  ، آلو  خشک و … ) و در بقیه سال به عنوان تنقلات شیرین و حاوی مواد مغذی از آنها استفاده کنید.

۱۱- به اظهار نظرهای افراد غیر متخصص توجه نکنید :

بسیاری از افراد معتقدند که مصرف شیرینی بعد از ناهار ( به ویژه غذای پرچرب ) باعث هضم آن می شود؛ در حالی که مصرف شیرینی در اینگونه مواقع کار معده را سنگین کرده و از طرفی باعث جذب کامل مواد غذایی می شود و عارضه چاقی را به دنبال خواهد داشت.

۱۲- از تلقین به خود بپرهیزید :

بسیاری از افراد اظهار می کنند تا زمانی که شیرینی و مواد قندی نخورند، حس و حال ندارند و قند خونشان پایین می آید ؛ در حالی که بدن، خود قند خون را تنظیم می کند و با مصرف مواد قندی ( به خصوص محصولات طبیعی حاوی قند ) به مقدار متعادل و اندازه مورد نیاز ، با مشکل جدی برخورد نمی کنید.

به یاد داشته باشیم که در بسیاری موارد حتی در متون علمی ، از ” شکر و نمک ” به عنوان دو ” سمّ سفید ” نام برده شده است؛ پس دقت کنیم که این سمّ به ظاهر خوش طعم را بیهوده وارد بدن خود نکنیم.

توصیه هاى طلایى به مبتلایان دیابت

روز به روز بر شمار مبتلایان به دیابت نوع ۲ افزوده مى شود. دیابت علاوه بر عوارضى که بر چشم، کلیه ها و قلب باقی مى گذارد، موجب بروز یک سرى تغییرات در بدن مى شود که تنها با مراقبت کامل قابل پیشگیرى است. در این جا به ذکر توصیه هایى مى پردازیم که رعایت آنها از سوى افراد مبتلا به دیابت نقش مؤثرى در حفظ سلامتى آنها خواهد داشت.

بالا بودن قندخون و اختلال در گردش خون سبب بروز مشکلاتى در پوست مى شود. هر روز دوش بگیرید و از صابون هاى ملایم و آب ولرم استفاده کنید و براى نرم نگه داشتن پوست لوسیون هاى مناسب به کار ببرید. از ایجاد خراش، بریدگى و سایر ضایعات در پوست خود اجتناب کنید. در حین کار کردن حتماً از دستکش استفاده کنید. براى جلوگیرى از آفتاب سوختگى و سرمازدگى محافظ هاى مناسب به کار گیرید. صدمات وارده را سریعاً درمان کنید. همه بریدگى ها و خراش ها را با آب و صابون بشویید و با یک باند خشک استریل کنید.

در صورتى که بریدگى ها و کبودى هاى پوست شما در عرض ۲۴ ساعت بهبود نیافتند سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

مراقبت از پا

- عصب هاى پاى افراد مبتلا به دیابت حساسیت خود را نسبت به درد از دست مى دهند، بنابراین امکان دارد متوجه آسیب هایى که به پاهایتان وارد مى آید، نشوید. شما مى توانید با اجراى یک برنامه مراقبت هاى روزانه از پا، از پیدایش مشکلات پا جلوگیرى کنید. هر روز پاهاى خود را وارسى کنید. هر چیز غیرطبیعى نظیر زخم، تغییرات پا و انگشتان و نشانه هاى عفونت را به پزشک اطلاع دهید.

- هر روز پاهاى خود را با آب ولرم بشویید و به طور کامل آنها را خشک کنید. براى نرم کردن پوست خشک از لوسیون حاوى رانولین یا کرم هاى نرم کننده استفاده کنید. در موقع کوتاه کردن ناخن هاى پایتان به جاى این که گوشه هاى ناخن را از ته بگیرید، نوک ناخن ها را به صورت یک خط صاف باقى گذارید. در بیماران دیابتى که دچار مشکل عصبى هستند حس گرماى نوک انگشتان و پاهاى آنها خوب کار نمى کند. هرگز پابرهنه راه نروید. از بطرى هاى آب گرم، بالشتک هاى حرارت زا یا سایر ابزار هاى گرم کننده در گرم کردن پاهایتان استفاده نکنید.

- براى برطرف کردن میخچه، از به کار بردن ابزارهاى نوک تیز و داروهاى خانگى پرهیز کنید.

- در انتخاب کفش دقت کنید. کفش هاى چرمى راحت که اندازه پایتان باشد، خریدارى نمایید. همیشه سعى کنید کفش هایتان را در آخر روز خریدارى کنید زیرا اندازه پاهاى افراد در صبح و عصر متفاوت است به طورى که پاها در اول صبح لاغرتر از آخر شب هستند بنابراین خریدن کفش در اول صبح باعث ناراحتى در عصر خواهد شد.

-همچنین از جوراب هاى سفید رنگ استفاده کنید، تا اگر عارضه اى در پاها ایجاد شود به موقع تشخیص دهید.

-هرگز از کیسه آب گرم یا حوله هاى گرم یا پتوهاى الکتریکى برروى پاهایتان استفاده نکنید و قبل از ورود به وان، حرارت آب وان را با پشت دست خود اندازه بگیرید. زیرا در بیماران دیابتى که دچار مشکل عصبى هستند حس گرماى نوک انگشتان و پاهاى آنها خوب کار نمى کند.

- هرگز پابرهنه راه نروید.

- از بطرى هاى آب گرم، بالشتک هاى حرارت زا یا سایر ابزار هاى گرم کننده در گرم کردن پاهایتان استفاده نکنید.

مراقبت از دندان ها

شما بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به عفونت هاى لثه قرار دارید. مسواک زدن روزانه در پیشگیرى از عفونت لثه و دندان ها نقش مؤثرى ایفا مى کند. هر شش ماه یک بار به دندان پزشک مراجعه نمائید و بیمارى خود را از وى پنهان نکنید.

مراقبت از چشم ها

مراقبت از چشم ها یکى از مهمترین قسمت هاى مراقبت هاى بهداشتى شماست زیرا افرادى که به دیابت مبتلا هستند احتمال بیشترى براى ابتلا به مشکلات چشمى دارند. راهنمایى هاى زیر به شما کمک مى کند تا از این مسائل پیشگیرى کنید یا بروز آنها را به تأخیر اندازید.

- رژیم غذایى خود را همیشه حفظ کنید.
- جهت معاینه چشم حداقل هر سال یک بار به چشم پزشک مراجعه کنید.
- فشار خونتان را مکرراً اندازه گیرى و کنترل نمائید.
- در صورت بروز هرگونه اختلال در بینایى به پزشکتان مراجعه نمائید.
علاوه بر موارد فوق، در روزهاى بیمارى نیز احتیاج به مراقبت هاى خاص دارید. در روزهاى بیمارى، داروهاى خود را به طور مرتب مصرف کنید حتى اگر قادر به خوردن غذا نیستید.
- پزشک خود را از بیمار بودنتان آگاه سازید.
- مایعات بیشترى بنوشید و بیشتر از گذشته استراحت کنید.
- اگر نمى توانید رژیم غذایى معمولى خود را مصرف کنید، به جاى کربوهیدرات ها از مایعات استفاده کنید. پس از بهبودى حتماً قندخون خود را کنترل کنید.

کنترل دیابت در سه گام:

اگر دیابت دارید، برداشتن سه گام ضروری به شما کمک می‌کند تا آن را بهتر کنترل کنید:

گام اول: انجام آزمایش A1C

این آزمایش می‌تواند نشان دهد که در سه ماه گذشته به طور متوسط چه قدر موفق به کنترل قند خون خود شده‌اید. مطلوب آن است که مقدار این آزمایش کمتر از ۷ باشد. حداقل هر شش ماه یک بار این آزمایش را انجام دهید.

گام دوم: فشار خون

توجه داشته باشید که هر چه قدر فشار خونتان بالاتر باشد، قلب برای پمپاژ خون به داخل عروق به تقلای بیشتری نیاز دارد. بهتر است هر بار که به پزشک مراجعه می ‌کنید، از او بخواهید تا فشار شما را اندازه‌گیری کند. سعی کنید فشارخون‌تان را کمتر از ۱۳ بر روی ۸ نگه دارید.

گام سوم: کلسترول

کنترل کلسترول بد یا LDL  که باعث انسداد عروق شما می ‌شود. حداقل سالی یک بار آن را اندازه بگیرید و سعی کنید آن را کمتر از ۱۰۰نگه دارید.
برای کاهش کلسترول و فشار خون می‌توانید:

- به فعالیت فیزیکی روزانه بپردازید.
- میزان نمک ، چربی و کلسترول خصوصاً چربی اشباع شده غذایتان را تا حد امکان کاهش دهید.
- غذاهای فیبردار  بیشتری بخورید؛ مثل میوه ، سبزیجات ، حبوبات ، نان و غلات سبوس دار(مثل سنگک و بربری).
- وزن خود را کنترل کنید.
- اگر  سیگاری  هستید، سیگار را ترک کنید.
- داروهای خود را به طور مرتب مصرف کنید.
- از پزشک خود بخواهید تا در صورت نیاز برای شما آسپرین تجویز کند.
- برای کنترل دیابت خود از دیگران هم کمک بخواهید.

نتایج تعدادی تحقیق:

- به طور کلی افرادی که با استفاده از رژیم لاغری و افزایش تحرک بدنی (معمولاً پیاده روی سریع) حدود ۵ تا ۷ درصد کاهش وزن (۷-۵ کیلوگرم) پیدا می ‌کنند، خطر بیماری دیابت تا سه سال آینده در آنها ۵۸ درصد کاهش می ‌یابد.

- در افراد بالای ۶۰ سال این تغییرات در شیوه ی زندگی خطر پیشرفت بیماری دیابت را حدود ۷۱ درصد کاهش می‌‌دهد.

- افرادی که داروهای دیابت (متفورمین) مصرف می ‌کنند، خطر پیشرفت بیماری را تا ۳۱ درصد کاهش می‌دهند. این یافته‌ها مشخص می ‌کند که شما می ‌توانید اقداماتی انجام دهید که از دیابت پیش گیری کنید یا آن را به تأخیر بیندازید.

افق های تازه برای درمان بیماری قند گشوده شد :

آزمایش های جدیدی که با استفاده از ساقه ی سلول های مغز استخوان و تبدیل آن ها به سلول های مولد انسولین به انجام رسیده ، دانشمندان را امیدوار ساخته است که بتوانند در آینده مرض قند ( دیابت ) را به نحو مؤثری مداوا کنند .

به نوشته ی هفته نامه ی علمی ” نیوساینتیست ” ، آزمایش های جدید که به وسیله ی یک محقق مسلمان به نام محبوب حسین در دانشگاه نیویورک بر روی مغز استخوان موش ها صورت گرفته ، برای نخستین بار نشان داده است که می توان ساقه ی سلول ها را به سلول های نوع بتا تبدیل کرد . سلول های اخیر ، سازنده ی غده ی لوزالمعده یا پانکراس هستند که وظیفه تولید انسولین را در بدن بر عهده دارند .

در گذشته ، دانشمندان از روش پیوند پانکراس برای مداوای دیابت استفاده کرده اند ، اما بیمارانی که عضو پیوندی دریافت داشته اند ، می باید پیوسته داروهای شیمیایی قوی مصرف کنند تا با خطر طرد عضو پیوندی به وسیله ی سیستم ایمنی بدن خود مواجه نشوند . روش تبدیل ساقه ی سلول های برگرفته از جنین های مرده و تبدیل آن به سلول های غده ی پانکراس نیز از جمله دیگر روش های مورد استفاده ی محققان بوده است ، اما این روش نیز با خطر واکنش سیستم ایمنی بدن رو به روست و علاوه بر این ، مسائل اخلاقی مربوط به استفاده از جنین های مرده نیز استفاده از آن را با محدودیت روبه رو می سازد .

روش استفاده از ساقه ی سلول های استخوان مغز استخوان خود بیمار و باز پیوند آن ها در بدن شخص ، هیچ یک از دشواری ها و محدودیت های روش قبلی را ندارد و در عین حال از این مزیت اضافی برخوردار است که فناوری مربوط به پیوند ساقه ی سلول ها سال هاست که تکمیل شده و مورد بهره برداری قرار دارد .

منبایع:

· ماهنامه دنیای تغذیه

· انجمن دیابت ایران

· سابت تبیان

· سایت آفتاب

· سایت جزیره دانش

· با تشکر فراوان از دوستان عزیز: دکتر رها پازکی – گیتی بهدادی پور- کارشناس تغذیه بهاره مهرنژاد

متأسفانه بیشتر مردم این درد را جدّی نگرفته و همچنان سالها به فعالیّتهای عادی خود می پردازند. عواملی چون، تصادفات یا فعالیتهای جسمی شدید در جوانی، حمل وسایل سنگین… تا نحوه ی غلط خوابیدن، ایستادن، نشستن، برنامه غلط غذایی، استرسهای روزمره و … بیشترین تأثیر را در وقوع کمر درد دارند. با راهنمایی و رعایت نکات اشاره شده در این مقاله، می توانید این اشتباهات را اصلاح و از کمردرد و عواقب آن جلوگیری کنید:

نحوه ی خوابیدن

شاید فکر کنید که احتمال وقوع کمردرد به هنگام خواب به دلیل اینکه عضلات کمر و نواحی آن در حال استراحت هستند، بسیار کم است، این در حالیست که حدود ۸ ساعت بدن شما بی حرکت روی تختخواب است، بنابراین در صورت عدم راحتی آن، صبحها با کمر درد و کوفتگی بیدار می شوید. از استاندارد بودن تختخواب و تشک آن مطمئن شوید.

نحوه بیدار شدن از خواب

صبحها با چه حالتی از خواب بیدار می شوید؟ سعی کنید به هنگام برخواستن ازجای خود بدون استرس و آهسته بلند شوید، در هنگام شستن دست و صوت و مسواک زدن خیلی خمیده نایستید.

کفشهایی راحت

از راحتی و استاندارد بودن کفشهای خود مطمئن شوید. یکی از دلایل ایجاد کمردردهای مزمن، استفاده از کفش های غیر استاندارد است، چرا که شما تمام روز را مجبورید با آنها سر کنید.

رانندگی

به هنگام رانندگی، از سالم بودن صندلی و درجه ی راحتی آن مطمئن شوید. به آرامی و بدون استرس سوار ماشین شده و به همان آرامی پیاده شوید. از رانندگی های طولانی مدّت خودداری کنید، در صورت اجبار، هر چند ساعت، زمانی را برای استراحت تعیین کنید.

مراقبتهای محیط کار

از آنجاییکه امروزه بیشتر ساعات روز را در محل کار حتّی بیشتر از منزل، سپری می کنیم، از راحتی میز، صندلی، نحوه ی قرارگیری صحیح مانیتور، کیبورد و زاویه ی دید صحیح خود و کمرتان به آنها، مطمئن شوید. یکی از دلایل عمده ی کمردرد، عدم توجّه به موارد فوق می باشد.

به هنگام ورزش

رابطه ی ورزش با کمردرد به طوریست که عدم ورزش خود باعث ایجاد کمردرد و ضعیفی عضلات آن می شود، از طرفی انجام تمرینات اشتباه نیز موجب کمردردهای جدّی و مزمن خواهد شد! البته حتّی اگر از کمردرد رنج می برید با  مشورت یک مربی، با انجام تمرینات صحیح و بدون فشار به کمر خود، با ادامه ورزش های سبک، از تشدید کمردرد جلوگیری کنید.

نحوه ی قرار گیری ستون فقرات

همواره از نشستن یا ایستادن بطور خمیده خودداری کنید، سعی کنید با قرار دادن ستون فقرات در حالتی راست و قائم، فشار کمتری به کمر خود وارد کنید، باید بدانید که نحوه غلط قرارگیری عضلات ستون فقرات، به دردهای کمر، لگن، ران و رباط های زانو منجر می شود. بنابراین لازم است با تمرینات ملایم و مداوم ناحیه کمر، علاوه بر تقویت عضلات و ماهیچه های کمر، از صدمات احتمالی به دیگر اعضاء نیز جلوگیری کنید.

حمل وسایل

به هنگام بلند کردن و حمل وسایل، بصورت خمیده راه نروید و با کمک از دیگر اعضای خود (دست، بازوهاو…) از فشار مستقیم بر کمر خودداری کنید.

هول دادن یا کشیدن وسایل

به هنگام هول دادن یا کشیدن اشیاء، به آرامی و بدون استرس این کار را انجام دهید، برای جابه جایی اجسام، می توانید از وسایل مخصوص، مثل، چرخ های مخصوص حمل، فرغون، و…استفاده کنید تا از بروز صدمات وارده به کمر جلوگیری کنید.

برنامه غذایی

همواره اضافه وزن، بر عضلات کمر و رباط های آن فشار وارد می کند، بنابراین سعی کنید با مشورت یک کارشناس تغذیه، وزن اضافی خود را کم کنید. علاوه بر آن با عدم رعایت یک برنامه غذایی صحیح و سرشار از ویتامین و انرژی، همواره با ضعف شدید، مجبور می شوید فشار بیشتری بر دیگر اعضاء، به خصوص کمر، برای انجام فعالیتهای روزانه مثل، راه رفتن و غیره، وارد کنید. با رعایت یک برنامه غذایی کامل و مفید، نیروی خود را افزایش دهید.

استرس

اضطراب، استرس باعث گرفتگی عضلات بدن از جمله کمر می شوند. در اثر استرس، با گرفتگی ماهیچه های نواحی شانه و پشت و در نتیجه فشار به عضلات کمر، دچار کمردردهای مزمن خواهید شد. به هنگام استرس و عصبی شدن، سعی کنید با استراحتی هر چند کم و کسب آرامشی مجدد، فعالیتهای خود را شروع کنید.

 ۱- کربنات سود ماده ای است که باعث سفیدی دندان های شما می شود،می توانید از این ماده شیمیایی به روی دندانهایتان استعمال کنید.این ماده را بر روی مسواک خود بزنید و به دندان هایتان بمالید البته باید دقت داشته باشید که مبادا این ماده ی را قورت دهید و در حین اینکه دندان های تان را با این ماده می شوید دهانتان را از آب پر کنید تا مبادا غلظت زیاد این ماده باعث از بین رفتن مینای دندانتان نشود.

۲-  بعضی از مواد غذایی مانند سیب و هویج باعث سفیدی دندان هایتان می شود زیرا این دو میوه دارای موادی هستند که باعث می شود رسوبی که بر روی دندان های شما قرار دارد از بین برود، و جرم روی دندان هایتان را نیز پاک می کند.

۳- مواد غذایی و نوشیدنی هایی مانند:
چای،قهوه برخی میوه هایی که دارای رنگ قرمز هستند مانند:گیلاس،تمشک و … حالت لکه دار کردن و رسوب دندان هایتان را افزایش می دهد پس برای اینکه این لکه های و جرم های قهوه ای و زرد رنگ بر روی دندان های تان نماند،مدتی بعد از اینکه این مواد غذایی را میل نمودید بهتر است از مسواک استفاده کنید.

۴- اگر شما فردی سیگاری هستید این لکه های هر چه سریعتر و هر چه بیشتر بر روی دندان های تان ظاهر می شود زیرا سیگار به دلیل نیکوتین بالایی  که دارد،رسوبات بسیاری را بر روی دندان های تان به جای می گذارد. و راه حلی که برای این موضوع پیشنهاد می کنیم بدین ترتیب است که شما می توانید هر جند وقت یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید و او دندان های شما را جرم گیری کند تا این لکه های کاملا محو شوند.

۵- برای اینکه همیشه دندان هایتان براق بماند توصیه می کنیم که سه بار در روز مسواک بزنید و مدت زمانی که برای هر بار مسواک زدن توصیه می شود سه دقیقه است نه بیشتر که به مینای دندان آسیب برساند و نه کمتر از این مدت زمان که باعث شود دندانهای شما را به خوبی تمیز نکند.
واقعیت این است که دندان هیچ کس به طور کامل سفید نیست، و دندان کاملا سفید به هیچ وجه طبیعی به نظر نمی رسد. دندان های افراد به طور طبیعی و بدون آنکه دچار تغییر رنگ های محیطی شده باشند، ممکن است با سایه ها و ته رنگ های گوناگونی از زرد ، قهوه ای، خاکستری و قرمز تغییر کند. به عبارتی رنگ دندان ها ممکن است ترکیبی از سفید و ته رنگ های ذکر شده باشد.

دندان هایی سفید تر داشته باشید:

۱- حتما روزانه به مدت ۴-۵ دقیقه مسواک بزنید. پس از هز بار مسواک زدن بین دندان ها را نیز نخ بکشید. از مراجعه مرتب به دندانپزشک برای تشخیص زودهنگام و درمان پوسیدگی های کوچک و جرمگیری به موقع دندان ها نیز غافل نشوید.

۲- سیگار نکشید. هرگونه مصرف فرآورده های تنباکو، رنگ دندان های شما را تیره می کند، درست همانطور که سرنوشت سلامت بدن شما را تیره و تار می کند.

۳- برای سفید شدن دندان هایتان می توانید گاهی اوقات(و نه به طور مرتب) از خمیر دندان های سفید کننده استفاده کنید. به یاد داشته باشید این خمیر دندان ها دارای مواد ساینده هستند و استفاده مرتب از آن ها باعث حساس شدن دندان ها به غذاهای سرد و گرم و سایر تحریکات می شود. بنابراین از استفاده مداوم از خمیر دندان های سفید کننده جدا بپرهیزید.

۴- تا حد ممکن از مصرف غذاهای رنگی بپرهیزید. بعضی غذاهای رنگی عبارتند از: قهوه، چای، نوشابه، سرکه، توت فرنگی، شاتوت، تمشک، سس گوجه فرنگی. پس از هر بار مصرف مواد رنگی دهانتان را آب بکشید.

۵- از خوردن مواد بسیار داغ یا بسیار سرد بپرهیزید. زیرا این مواد با تغییرات ناگهانی دمایی روی دندان ها باعث ایجاد ترک های ریز بر روی دندان ها می شوند که همین ترک ها محل مناسبی برای گیر افتادن رنگ دانه هاست و کم کم باعث تیره شدن دندان های شما می شود.

۶- خوردن مواد اسیدی را کنار بگذارید. موادی مانند نوشابه های گاز دار یا خوراکی های بسیار ترش، روی دندان های شما خلل و فرج ایجاد می کنند که همین خلل و فرج رنگدانه ها را به خود جذب می کنند و رنگ دندان های شما را تیره تر می کنند.

 توصیه های روانشناسان:

١. موز بهترین دوست حافظه: ویتامین B بهترین تغذیه حافظه است و موز دارای این منبع غنی می باشد.

٢. مهربانی با خویشتن: انجام کارهای مورد علاقه مانند خریدن یک شاخه گل,کتاب رمان,ملاقات دوستان قدیمی و… باعث افزایش ترشح هورمون ” دوپامین ” می شود که احساس خوبی را در فرد به وجود می آورد و این افزایش تاثیر مثبتی بر سلسله اعصاب و آن بخش از مغز که مسئول حافظه است می گذارد.

٣. قدم بزنید: زنان یا مردانی که به طور مرتب قدم می زنند بسیار کمتر دچار فراموشی می شوند. چرا؟ تحقیقات نشان داده است که فعالیت, ارتباط مغزی را در بخشی که ذهن مسوول حافظه است گسترش می دهد.

۴. غذای سس دار نخورید: بر اساس تحقیقات انجام شده بر روی عادت غذایی بیش از ٨ هزار نفر, استفاده از این نوع سس ها وغذاهای سویا دار باعث کاهش قدرت حافظه می شود.علت آن است که یک ماده شیمیایی موجود در این نوع سس ها و سویا که گفته می شود ضد سرطان و بیماری قلبی است دقیقا عکس این خواص را با خود دارد. با این حال یک بار خوردن آن در هفته چندان مشکلی ندارد!

۵. خواب به موقع: یک استراحت خوب مغز می تواند اطلاعات بیشتر و بهتری را به حافظه شما باز گرداند تا مغزی که تمام روز را بدون استراحت گذرانده باشد .

۶. بیشتر به خودتان برسید: تحقیقات نشان می دهد افرادی که رژیم های غذایی بسیار کم کالری در برنامه روزانه خود دارند نه تنها پروسه اطلاع رسانی را بسیار کند انجام می دهند،بلکه از دیگر افراد هم سن و سال خود که این رژیم را ندارند نیز کمتر قادر به استفاده از حافظه خود می باشند.لذا به فکر خود باشید و رژیم های غیر موجه را فراموش کنید.

٧. چای گیاهی بنوشید: آهن برای عملکرد صحیح حافظه ضروری است و نوشیدنی های کافئین دار به علت دارا بودن موادی به نام ” تانن ” (اسید تانیک)، ٧۵ درصد آهن موجود در بدن را از بین می برند.

٨. خوردن قند و شکر مصنوعی را کاهش دهید: این امر ممکن است در کاهش وزن به شما کمک کند اما نوشیدن بیش از یک یا دو نوشیدنی رژیمی در طول روز حافظه دراز مدت شما را تخریب می کند. خوشبختانه تاثیرات منفی این مسئله دائمی نیست و شما به راحتی می توانید با قطع مصرف شیرینی های مصنوعی مجددا حافظه خود را اصلاح کنید.

گاهی فقط با بلند کردن یک بار سنگین، کمرمان درد می‌گیرد. چرا؟

بله، بلند کردن نادرست یک بار سنگین یا حتی بلند کردن نادرست وزنه ی ورزشی می‌تواند به درد پشت منجر شود. البته گاهی اوقات علت واضحی هم برای این نوع دردها پیدا نمی‌شود.

این دردها در چه قسمت‌هایی از عضلات پشت‌مان ایجاد می‌شود؟

درد پشت ممکن است در هر قسمتی از ستون فقرات ایجاد شود، ولی بیشتر در قسمت تحتانی پشت دیده می‌شود. حدود یک درصد تمامی موارد کمردرد، ناشی از یک علت زمینه‌ای جدی نظیر شکستگی ستون فقرات به علت ضربه، فتق دیسک کمری، عفونت یا تومور ستون فقرات هستند. ۹۹ درصد بقیه مربوط به فرسودگی روزانه می‌شوند. گاهی اوقات درست در زمان کشیدگی عضله یا پیچ‌ خوردن رباط، شما متوجه درد می‌شوید. در سایر موارد ناراحتی به تدریج پدید می‌آید. شما ممکن است با ناراحتی از خواب برخیزید. صرف‌نظر از چگونگی شروع درد، معمولا برای پزشک مشکل‌ است که علت دقیق درد را مشخص سازد. 

نشانه‌هایش چیست و چه‌طور می‌توانیم آن را تشخیص بدهیم؟

درد پشت و سفتی آن و همچنین سختی در حرکت از علایم کشیدگی عضلات پشت است. به همین دلیل هنگام مراجعه به پزشک، از شما در مورد مشکلات احتمالی ستون فقرات سوال خواهد شد و سپس معاینه بدنی صورت می‌پذیرد. اگر مدرکی باشد که پزشک را به مشکلات ستون فقرات مشکوک سازد، وی از وسایل تشخیص برای رد مشکلاتی نظیر فتق دیسک بهره خواهد برد.

اسپاسم یا کشیدگی پشت را باید چقدر جدی بگیریم؟

به هر حال، به هیچ‌وجه نمی‌توان ناراحتی که در اثر درد کمر ایجاد می‌شود را نادیده گرفت. در صورت داشتن کمردرد، انجام امور روزمره بسیار دردناک خواهند بود و درد شدید ممکن است شما را بی‌حرکت سازد. در بیشتر موارد، با استراحت کردن، مشکل کم‌رنگ می‌شود. متاسفانه عود حملات درد، یک قانون است تا یک استثناء، بنابراین در صورت مشاهده ی هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

درد شدید، تب، لرز، تعریق شبانه یا درد غیرمنتظره، دردی که به یکی از اندام‌های تحتانی انتشار می‌یابد و با ضعف در اندام تحتانی یا تغییرات عملکرد مثانه یا روده همراه است؛ دردی که به شدت فعالیت‌های روزانه شما را محدود کرده است؛ علایم و نشانه‌هایی که ظرف یک تا دو هفته بهبود نمی‌یابند. تشخیص علت درد پشت اغلب آسان نیست، ولی ضروری است که مسایل جدی زمینه ای برطرف شوند. در حقیقت شناخت دقیق علت درد، رویکرد درمانی را تغییر نمی‌دهد.

این دردها را چه‌طور باید درمان کرد؟

۹۰ درصد دردهای پشت با درمان یا بدون درمان، ظرف مدت ۴ تا ۶ هفته بهبود می‌یابند. در ۱۰ درصد دیگر، درد مدتش طولانی تر است و ظرف ۶ تا ۱۲ هفته یا بیشتر بهبود می‌یابد، مخصوصا اگر ناشی از پیچ‌خوردگی رباط‌ها یا کشیدگی شدید عضلانی باشد. افراد دارای درد پشت و اندام تحتانی حتی به زمان بیشتری برای بهبود نیاز دارند، اما با گذشت زمان و انجام مراقبت‌های مناسب، علائم تخفیف می‌یابند.

چه مراقبت‌هایی لازم است؟

مراقبت‌های شخصی که شما می‌توانید در منزل انجام دهید، برای رهایی از درد مهم می‌باشند. استفاده از گرما یا سرما (نظیر حمام آب گرم، کمپرس گرم یا سرد) می‌تواند درد را تسکین دهد و عضلات ملتهب را آرام سازد. البته سرما بهتر است و از آن به دفعات مکرر استفاده کنید ولی هر بار بیش از ۲۰ دقیقه طول نکشد تا از آسیب پوست جلوگیری شود.

از یخ پوشیده با کیسه نایلونی که آن را در پارچه‌ یا حوله ای پیچیده اید، استفاده نمایید تا به پوست آسیبی نرسد. وضعیت پوست خود را هر ۵ دقیقه بررسی کنید. در هنگام استفاده از یخ، پوست شما قرمز می‌گردد. هنگام شروع محو شدن قرمزی، یخ را از محل بردارید. از بین رفتن قرمزی می‌تواند بیانگر سرمازدگی باشد، لذا بعد از قطع درد شدید (معمولا ظرف یک تا دو روز)، توسط چراغ گرم‌کننده مخصوص، محل را گرما کنید. گرما دادن را تا ۲۰ دقیقه ادامه دهید. از قرار دادن یخ یا وسیله گرم بر نقاطی از پوست که حس و گردش خون آن کاهش یافته است، خودداری نمایید. همچنین در صورت ابتلا به ناراحتی شدید قلبی از این روش‌ها اجتناب نمایید. ناگفته نماند که تمرینات ورزشی یک روشی کلیدی برای بهبودی است. هر کاری که می‌توانید انجام دهید نظیر راه رفتن، دوچرخه‌سواری با دوچرخه ی ثابت، یا شنا. به همین دلیل با شدت کم فعالیت بدنی را آغاز کنید و به تدریج آن را افزایش دهید.

استراحت را هم توصیه می‌کنید؟

در گذشته پزشکان توصیه می‌کردند برای دو تا شش هفته در رختخواب استراحت نمایید، ولی در حال حاضر استراحت یک تا دو روزه توصیه می شود، آن هم در موارد شدید بیماری. استراحت طولانی مدت عموما برای پشت مناسب نیست، زیرا قدرت و مقاومت بدن را کاهش می دهد.

داروها چقدر در کاهش این دردها اثر دارند؟

داروهای کاهنده درد که در دسترس عموم مردم می‌باشند و نیاز به نسخه ی پزشک ندارند، نظیر استامینوفن یا داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی نظیر ایبوپروفن یا‌ آسپیرین می‌توانند در آرام‌ ساختن درد کمک‌ کنند. بسته به علت و میزان درد شما، ممکن است پزشک از داروهای ضددرد قوی‌تر و شل‌کننده‌های عضلانی استفاده نماید.

فیزیوتراپی هم موثر است؟

بله، در موارد مزمن تاثیر دارد. فیزیوتراپی ممکن است بعد از خلاصی از درد حاد برای برگرداندن آمادگی ستون فقرات، هماهنگی بین انقباض عضلانی و انعطاف‌پذیری صورت پذیرد. فعالیت‌های جسمی برای کشیدن و تقویت عضلات پشت احتمال مشکلات آتی را کم می کنند. برای بعضی‌ها فیزیوتراپ ممکن است حرارت درمانی و ماساژ ملایم را انجام دهد.گاهی استفاده از بریس‌ها، کرست‌ها و کشش مکانیکی مفید است.

چه موقع کار به جراحی می‌کشد؟

جراحی برای کمتر از یک درصد موارد کمردرد توصیه می‌شود. جراحی بیشتر برای درمان فتق دیسک که باعث بروز درد در اندام تحتانی به علت تحت فشار قرار دادن عصب می‌گردد، توصیه می‌شود. جراحی همچنین برای برداشتن فشار از روی نخاع کاربرد دارد. در صورتی که تنگ شدگی ناشی از استخوان در ستون فقرات بر یک یا چند عصب فشار وارد سازد، نیز از جراحی استفاده می‌شود.

۱. حواس ‌خودتان را پرت کنید

اگر ناگهان و شدیدا هوس بستنی کردید، بدانید که این فقط نشانه یک زیاده‌طلبی است؛ نه گرسنگی. به گفته دکتر جان فوریت، استاد دانشکده پزشکی بیلر، اشتهای کاذب یا همان هوس تنها ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و اگر شما بتوانید در این ۱۰ دقیقه خودتان را کنترل کنید و به سمت خوراکی‌های پرکالری نروید، گام بزرگی به سمت سلامت‌تان برداشته‌اید. شما می‌توانید برای کنترل اشتها‌ی‌تان، با انجام دادن کارهایی معمولی حواس‌تان را از خوردن خوراکی‌ای که هوس کرده‌اید، منحرف کنید. مثلا به یک دوست قدیمی زنگ بزنید، موسیقی گوش کنید، ورزش یا مدیتیشن انجام دهید یا خودتان را با دیدن فیلم مشغول نگه دارید.

۲. با غذاهایی که بیشتر هوس می‌کنید، کمتر روبرو شوید

یکی دیگر از کارهای مفید برای کنترل اشتها و جلوگیری از پرخوری، اجتناب، حذف و روبرو نشدن با خوراکی‌هایی است که خیلی دوست‌شان دارید. مثلا اگر عاشق بستنی هستید، فریزرتان را پر از بستنی نکنید یا هنگام بیرون رفتن یک ساندویچ سالم خانگی برای ناهار یا شام‌تان تهیه کنید تا فکر خوردن پیتزا یا غذاهای چرب به ذهن‌تان خطور نکند. اگر هم می‌بینید که پرهیز از خوردن کیک تولد دوست‌تان برای‌تان مقدور نیست، با یک برنامه‌ریزی ساده مقدار کالری مصرفی روزانه‌تان از سایر غذاها را کاهش دهید تا بتوانید با خیال راحت یک برش خوش ‌مزه از کیک تولد را هم بخورید.

۳. مصرف مغزها را فراموش نکنید

به گفته میشل رویزن، کارشناس ارشد تغذیه، خوردن دو لیوان آب به همراه ۶ عدد گردو یا ۱۲عدد بادام یا ۲۰عدد بادام ‌زمینی می‌تواند نقش موثری در سرکوب اشتها و تغییر ذایقه افراد به سمت خوراکی‌های سالم، داشته باشد.

۴. به استرس‌هایتان با غذا خوردن پاسخ ندهید

یکی از مشکلاتی که گریبانگیر بسیاری از افراد هست، ذخیره کردن صدها کالری اضافه با زیاده‌روی در خوردن غذا برای کاهش استرس‌شان است. شما می‌توانید برای کم کردن استرس‌تان به جای خوردن، نفس عمیق بکشید، قدم بزنید، حرکات مختلف ریلکسیشن را انجام دهید و در آخر اگر باز هم میل به خوردن داشتید، آدامس بجوید تا نتوانید چیز دیگری بخورید.

۵. خواب نیمروزی را از یاد نبرید

یکی دیگر از دلایل پرخوری، خستگی است. شما می‌‌توانید برای مبارزه با این مشکل هم روزی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در یک محیط ساکت و آرام چشمان‌تان را ببندید و انرژی تحلیل رفته خود را دوباره به دست آورید.

۶. رژیم غذایی سالم و تغذیه مناسب

بعضی از افراد برای از بین بردن بوی بد دهان‌شان، اقدام به خوردن خوراکی می‌کنند. این افراد می‌توانند به جای پرخوری‌های بی‌مورد، روزانه دو تا سه بار به وسیله‌دهان‌شویه‌هایی با عطر نعناع دهان خود را شستشو دهند تا این طراوت و بوی خوش، فکر خوردن را از سرشان بیرون کند بطوریکه می توانند کم‌‌خوری را با عطر نعناع امتحان کنند.

۷. غذا‌های وسوسه‌انگیز را بدمزه کنید!

شاید این کار به نظرتان خنده‌ دار برسد اما شما می‌توانید با بدمزه کردن خوراکی‌هایی که دوست‌شان دارید، میل به خوردن آنها را در وجود‌تان از بین ببرید. مثلا روی بستنی یا کاکائو نمک بپاشید یا پفک یا چیپس را کمی با آب‌خیس کنید و بعد آن را بخورید!

۸. چراغ‌ها را روشن کنید

یکی از موثرترین کارها برای جلوگیری از پرخوری، غذا خوردن در محیطی کاملا روشن و نورانی است. اینطوری شما به خوبی متوجه میزان غذایی که مشغول خوردنش هستید، می‌شوید.

۹. شمع ‌روشن کنید تا آرام‌ تر غذا بخورید

شاید جالب باشد که بدانید نتیجه جدیدترین مطالعات در مورد اشتها، نشان داده است که بوها و عطرها هم در کاهش و افزایش اشتها بی‌تاثیر نیستند. خلاصه تمام این تحقیقات موید این مطلب‌اند که شما می‌توانید با خریدن و روشن کردن شمع‌هایی با بوی سیب‌سبز، موز یا نعناع هنگام غذا خوردن آرامشی به دست آورید که نتیجه این آرامش، به آهستگی غذا خوردن و زود سیر شدن است.

۱۰. خوراکی‌های غنی هم می‌‌توانند کمک ‌کننده باشند

هر زمان که احساس کردید خیلی گرسنه‌اید و اگر شروع به غذا خوردن کنید تا حد افراط پیش می‌روید، غذاهای پرحجم که زودتر سیرتان می‌کنند را برای خوردن انتخاب کنید و البته که منظور ما از غذای پرحجم، غذای چرب نیست بلکه غذاهایی است که با خوردن مقدار کمی از آنها سریع احساس سیری می‌کنید و دست از خوردن می‌کشید. غذاهایی مثل ماکارونی یا سیب‌زمینی پخته برای وعده‌های اصلی یا ذرت، دانه‌های بو داده، ژله و انگور برای میان‌وعده‌ها.

۱۱. نوشیدنی‌ها را جایگزین کنید

و در آخر، اگر در بین روز نتوانستید میل به خوردن ‌تان را به هیچ طریقی سرکوب کنید، نوشیدن یک لیوان چای، شیر یا قهوه را به جای کیک، بیسکوییت یا بستنی به شما پیشنهاد می‌کنیم.

۱- کاری انجام دهید

دانشمندان بر این باورند که نرمش های هوازی منظم می تواند ساده ترین و مهم ترین راه برای سلامتی طولانی مدت مغز باشد. در حالی که قلب و ششها واکنشی سریع نسبت به دویدن بر روی دستگاه دوی ثابت نشان می دهند، مغز هم به آرامی با هر قدم قعالیت میکند. برای سلامت دائمی مغز، روزانه حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت جسمانی (دویدن و نرمش های هوازی) می تواند نقش شایان توجهی داشته باشد.

۲- متعادل بخورید

انرژی بسیار زیاد یا انرژی بسیار کم خللی بزرگ در کارایی مغز ایجاد میکند. رژیم غذایی تشکیل شده از مواد قندی کم با فیبر بالا و چربی و پروتئین معمولی بسیارآرام تر از غذاهایی با میزان قند بالا (مانند شیرینی جات و نشاسته) در بدن تجزیه میشوند. سرعت ثابت و ملایم هضم در روده مقدار انرژی بیشتری را به مغز می رساند، و باعث بهینه‏سازی سوخت و ساز در ارگانهایی شوند که می توانند در سلامتی طولانی مدت نقش بسزایی داشته باشند.

۳- مراقب رژیم غذاییتان باشید

در حالی که پرخوری فعالیت مغز را کند میکند و در طولانی مدت باعث وارد آمدن به مغز می‏شود، کمبود کالری هم می تواند اثر مشابهی را بر مغز گذارد. رژیم های غذایی مفرط می تواند باعث طولانی شدن برخی دردها در بدن و در نتیجه سلب آسایش شوند، احساسی که باعث اعتیاد افراد به لاغر ماندن (anorexia) (ترس از چاق شدن) شود. بسیاری از مطالعات رژیم های غذایی مفرط را با حواس پرتی ، اختلال در حافظه و  پریشانی مرتبط می دانند.

۴- مراقب بدن خود باشید

بسیاری از بیماری های قابل پیشگیری مانند دیابت نوع دوم، چاقی، فشار خون و… می توانند تاثیر بسزایی در پیر شدن مغز داشته باشند. فعال و سالم نگه داشتن سیستم گردش خون با کارهایی از قبیل سیگار نکشیدن و عدم استفاده از چربی های اشباع شده مانع از پیری زودرس مغز میشود.

۵- از استراحت و آرامش لذت ببرید

در زمان استراحت و رویا، خاطرات به آرامی مرور میشوند، بعضی دور ریخته میشوند و بعضی ذخیره می شوند. مطالعات نشان می‏دهند وقتی دچار کمبود خواب هستیم، پروتئینی که سیناپس‏ها (محل تماس دو عصب) را شکل می دهد توانایی کافی برای تفکر و فراگیری را از دست می‏دهد، علاوه بر این خواب ناکافی با فراموشی در ایام کهولت رابطه مستقیم دارد.

۶- از قهوه تان لذت ببرید

تحقیقات نشان داده است که استفاده منظم از کافئین از مغز محافظت می کند. بر اساس یک مطالعه علمی ۲ الی ۴ بار سرحال آمدن بعد از خستگی در یک روز می تواند به کاهش فراموشی کمک کند و ۳۰ تا ۶۰ درصد از بروز آلزیمر پیشگیری کند. اینکه آیا کافین موجود در چای و قهوه باعث رفع خستگی میشود یا آنتی اکسیدان موجود در آنها هنوز مشخص نیست اما قهوه باعث افزایش سطح هوشیاری در این بعد از ظهر و چند سال بعد میشود.

۷- ماهی بخورید

براساس تئوری های جدید وجود ماهی در رژیم غذایی انسانها می تواند نقش بسزایی در تقویت حافظه انسانها داشته باشد. اسیدهای چرب مورد نیاز مانند امگا ۳، برای ساختمان مغز مهم بشمار می آیند و تاثیر آنها برای درمان بیماری های مغزی بسیار موثر است. مطالعات انجام گرفته بر روی تاثیر مکمل امگا ۳ نتایج جالبی را به همراه داشت که نشان می داد امگا ۳ دربرخی دیگر از منابع غذایی مانند تخم کتان، ماهی ها و برخی از حیوانات علف خوار نیز یافت می شود.

۸- خونسرد باشید

استرس تاثیر بد و مخربی روی مغز می گذارد و با ترشح هورمون‏های خطرناکی در ناحیه‏ی هیپوکمپوس (hippocampus) و سایر قسمت های مغز، حافظه را تحت تاثیر قرار می‏دهد. بعضی از دانشمندان بر این عقیده‏اند که داشتن یک زندگی متعادل و دنبال کردن فعالیت های آرامش بخش مانند یوگا، حضور در اجتماع و انجام فعالیت‏های هنری می تواند روند فراموشی بر اثر کهولت سن و پیری مغز را به تاخیر بیاندازد.

۹- از مکمل ها استفاده نکنید

اخیرا استفاده از مکمل ها به وسیله برای جبران کاستی‏ها تبدیل شده اند، استفاده از مکمل های آشنا برای ما مانند مولتی ویتامین ها تنها نوعی هدر دادن هزینه است. دارو های مکملی مانند (ginkgo)  و (melatonin)  امروزه از نظربسیاری از افراد به سطل های زباله تعلق دارند. علیرغم منشا طبیعی، اینگونه داروها فاقد عوارض جانبی نیستند، عوارضی مانند: فشار خون بالا، مشکلات گوارشی، مشکلات باروری و افسردگی. برای انسانهای سالم داروی (ginkgo)  هیچ تاثیر مثبتی ندارد و گاها تاثیر دارونماها از این گونه مکمل ها بیشتر است.

۱۰- مغز را به چالش بکشید

حل یک جدول، بازی فکری یا تست هوش به عنوان سوالات هوش و محرک مغز به شما کمک میکنند تا همیشه ذهنی جوان و سالم داشته باشید. هرچند که کمبود سواد عامل موثری در کاهش حواس و کمکاری ذهن است. هرچه بیشتر برای یادگیری تلاش کنید، ذهن شما برای دوران کهولت آماده‏تر و جوانتر خواهد بود. کلید کار میتواند انجام یک کار چالشی جدید مانند حل یک پازل جدید و سرگرم کننده.

۱ - خواب؛ هر چه بیشتر، بهتر: کاش همین‌طور بود! ولی مطالعات نشان می‌دهد احتمال مرگ زودرس در آنهایی که بیش از۸ ‌ساعت در شبانه‌روز می‌خوابند،بیشتر است. ‌

۲ - خوش به حال فلانی، هنوز سرش به بالش نرسیده،خوابش می‌برد! ‌اتفاقا این نشان می‌‌دهد که فلانی‌،خواب خوبی ندارد.این که آدم هنوز سرش به بالش نرسیده خوابش ‌ببرد، یکی از نشانه‌های خواب‌آلودگی است که باید تحت بررسی قرار بگیرد.مدت زمانی که طول می‌کشد ‌تا خوابمان ببرد،نباید کمتر از ۵ دقیقه یا بیشتر از۳۰ دقیقه باشد.پزشکان،مقادیر کمتر و بیشتر از ‌این محدوده را غیرطبیعی می‌دانند.

۳ - چقدر کم می‌خوابی! همه آدم‌ها حداقل به ۸ ساعت خواب شبانه احتیاج دارند! ‌هیچ عدد قطعی و واحدی وجود ندارد که بشود روی آن قسم خورد.میزان نیاز به خواب در افراد مختلف، ‌متفاوت است.به خودتان رجوع کنید، اگر حس می‌کنید که هر روز بعدازظهر خسته و خواب‌آلود ‌می‌شوید، بدانید که احتمالا الگوی خواب‌تان غلط است.‌

۴ - چقدر زیاد می‌خوابی، نخبه‌ها فقط روزی ۳،‌ ۴ ساعت می‌خوابند! ‌شاید مارگارت تاچر و بیل کلینتون و چند نفر از مشاهیر هالیوودی جزء نخستین کسانی باشند که رسانه‌های ‌غربی،درباره کم‌ خوابیدن آنها زیاد حرف زدند.اما واقعیت این است که از نظر پزشکان، این قبیل افراد ‌معمولا عملکرد بهتری نسبت به سایرین ندارند. کم‌خوابی،سلامت شما را تهدید می‌‌کند و ‌تمرکزتان را پایین می‌آورد. کم‌خوابی حتی می‌تواند بیمارتان کند و به سیستم ایمنی‌ شما آسیب ‌بزند.

‌۵- من خوابم خوب است؛ فقط شب‌ها چند بار از خواب می‌پرم! ‌به چنین خوابی نمی‌گویند خواب خوب. خوابی خوب است که تداوم مناسبی داشته باشد.بیدار شدن مکرر ‌در حین خواب از علائم شایع اختلال خواب است و بیشتر آنهایی که شب‌ها بیش از یک بار از ‌خواب می‌پرند، به نوعی اختلال خواب دچارند.

۶- کم‌‌خوابی فقط یک چاره دارد؛ قرص خواب! ‌‌ تاثیر داروهای خواب‌آور، کوتاه‌ مدت است و کم‌کم بدن به دارو عادت می‌کند و دیرتر به آن جواب می‌دهد. از ‌طرفی،اگر بدن به دارو عادت ‌کند؛ قطع آن اوضاع را بدتر می‌کند. پس برای درمان قطعی، فقط باید به پزشک ‌مراجعه کرد تا علت اصلی بی‌‌خوابی شناخته و درمان شود.

‌۷- کم‌‌خوابی از آن دردهایی است که چاره ندارد‌ و باید با آن ساخت! ‌اما توصیه‌های دیگری هم هست که می‌تواند اوضاع خواب‌تان را رو به ‌راه کند: ‌پرهیز از نوشیدن چای،قهوه، نوشابه وخوردن شکلات در ساعات نزدیک به خواب. خودداری از مصرف غذاهای سنگین و کشیدن سیگار در ساعات نزدیک به خواب.‌رعایت نظم خواب؛ خوابیدن در یک ساعت ثابت، اختصاص دادن اتاق خواب به خوابیدن و اجتناب از کارهای ‌دیگری مثل تماشای تلویزیون و کار در آن اتاق ‌‌و بالاخره این که اگر بیش از نیم ساعت در رختخواب ماندید و خوابتان نبرد و احساس خواب‌آلودگی هم ‌نکردید، باید از اتاق خواب خارج شوید وتا وقتی احساس خواب‌آلودگی نکرده‌اید،به رختخواب برنگردید.‌

در این ایمیل اطلاعات بیشتری در مورد این بیماری بهمراه چند عکس از عمل جراحی این عارضه و تکنیک های صحیح استفاده از این دو ابزار و نیز چند نرمش ساده قرار داده شده است که امید است در نشر این اطلاعات و استفاده صحیح از ابزار خصوصا کیبورد و ماوس در هنگام استفاده از کامپیوتر در جهت بوجود نیامدن چنین عوارضی اهتمام بورزید.

اطلاعات بیشتر در مورد سندرم تونل کارپال “C.S.T”

تعریف : تنگی کانال عصب مچ دست را سندرم تونل کارپال یا C.S.T می گویند. علایم بیماری زمانی بروز می کند که کانال عصبی که در ناحیه مچ دست قرار دارد تنگ می شود و باعث ایجاد فشار بر روی عصب مدیان مچ دست می شود.

علل و عوامل : معمولا به دلیل استفاده بیش از حد از مچ دست به ویژه در موارد کارهای ظریف و تکراری ایجاد می شود و اصولا به دنبال انجام مکرر کارهایی که با دست و مچ انجام می شود علایم بروز می کند. شیوع این بیماری در خانمهای خانه دار، بین سنین ۳۰-۴۰ سال، کاربران کامپیوتر، نجاران، تصویرگران، کارگران، قصابها و مکانیکهای خودرو و رانندگان ماشینهای سنگین بیشتر است؛ این اختلال همچنین متعاقب بعضی از بیماری ها به واسطه التهاب و تورمی که ایجاد می شود، نیز مشاهده می شود از جمله این بیماری ها می توان به دیابت، کم کاری غده تیروئید، روماتیسم های مفصلی، حاملگی، نارسایی کلیه، شکستگی ها و صدمات اشاره کرد.

تصاویری از عمل جراحی این عارضه

علائم و نشانه ها :

۱. درد در انگشت شست، نشانه و میانی است به سمت ساعد و بازو هم کشیده می شود. شب ها افزایش می یابد. با افزایش استفاده از دست مثل زمان رانندگی یا خواندن روزنامه افزایش می یابد. با تکان دادن و فشار به کف همان دست کاهش می یابد.

۲. بی حسی و سوزش در انگشت شست، نشانه و میانی که به سمت ساعد و بازو کشیده می شود.

۳. احساس فشار در یک یا هر دو دست که گاهی این علایم متوجه ساعد می شود در موارد شدیدتر حتی شانه ها هم درگیر می شوند.

۴. فلج انگشتان شست، اشاره، میانی و نصف انگشت چهارم در بعضی موارد.

۵. عدم توانایی در گرفتن اشیاء و افتادن اشیا از دست.

۶. تغییر شکل ناخنها و خشکی پوست دست و انگشتان.

۷. حساسیت به سرما.

تشخیص :

۱. گرفتن تاریخچه بیماری که کمک بسیاری به تشخیص می کند

۲. انجام معاینات فیزیکی توسط پزشک

۳. گرفتن نوار عصب

۴. در مواردی که بیمار علایم بالینی واضح نداشته باشد از ام.آر.آی جهت تشخیص بیماری استفاده می شود

عوارض :

خطر التهاب تاندونها در بیمارانی که با وجود گرفتاری مچ دست و بروز علایم C.S.T به همان فعالیتهای سابق ادامه می دهند، وجود دارد افزایش فشار روی کانال کارپال و نرسیدن خون به این ناحیه موجب از دست دادن تحرک مچ دست و صدمات عصبی جدی و ماندگار میشود.

درمان :

هدف از درمان برطرف کردن فشار بر روی عصب مچ دست است به این منظور اقدامات زیر از سوی کادردرمانی به شما پیشنهاد می شود :

۱. درمان حمایتی شامل : محدود کردن استفاده از دست یا تغییر شیوه استفاده از آن ؛ استفاده از آتل (یک وسیله بی حرکت کننده) ؛ ورزش

۲. درمان دارویی

۳. درمان جراحی

 انجام چند حرکت نرمشی مفید پس از کار طولانی با کامپیوتر

توصیه های لازم در درمان حمایتی :

۱. از تکرار اعمالی که باعث شروع درد می شود خودداری نمائید در صورتی که امکان توقف فعالیتها وجود ندارد، فعالیتهای خود را کاهش دهید یا به نحوی تغییر دهید که مچ دست تحت فشار نباشد.

۲. استرس به همراه فعالیت می تواند صدمه بیشتری وارد کند بنابراین کنترل استرس نقش بسزائی در کاهش درد دارد.

۳. در صورت استفاده از آتل باید روش صحیح پوشیدن آن را یاد بگیرید.

۴. توجه داشته باشید که آتل حرکات را محدود می کند و در ابتدا باعث بیشتر شدن درد می شود ولی با استفاده مداوم، متوجه اثرگذاری و کم شدن درد می شوید.

۵. از حرکات تشدید کننده درد بپرهیزید.

۶. پیروی از برنامه های فیزیوتراپی از سفتی و سختی مفاصل و اختلال در عملکرد عضلات مربوط به مفصل و ارگانهای اطراف آن به هنگام پوشیدن آتل پیشگیری می کند.

۷. از خم کردن مچ دست بپرهیزید.

۸. زمانی که در حالت دراز کش هستید دست خود را بالاتر نگهدارید.

۹. از دست سالم برای استفاده از موس کامپیوتر استفاده کنید.

درمان دارویی :

شامل ضد التهاب های استروئیدی مثل کورتون ها و غیراستروئیدی مثل ایبوبروفن، دیکلوفناک و پیروکسیکام می شود باید توجه باشید که :

- در صورت استفاده از داروهای ضد التهاب استروئیدی خوراکی، معده نباید خالی باشد و در صورت تجویز پزشک باید با آنتی اسید و آب فراوان میل شود.

- ممکن است به شما توصیه شود که یک داروی کورتونی را به درون کانال مچ دست تزریق کنید پس از تزریق باید حداقل تا ۲۴ ساعت استراحت داشته باشید.

- افراد بالای ۶۵ سال بیش از ۷ روز نباید از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی بدون تجویز پزشک استفاده کنند.

درمان جراحی :

در صورتی که با اقدامات غیرجراحی مشکل برطرف نشود، نیاز به جراحی مطرح می شود جراحی معمولا علائم را بر طرف می کند به ویژه زمانی که عصب دچار آسیب دائمی نشده باشد در این عمل جراحی رباطی که بر روی عصب مدیان مچ دست می گذرد برش داده می شود و بدینوسیله فشار روی عصب و مچ دست برداشته می شود.

پیشگیری :

در صورتی که شما به کاری مشغول هستید که مکررا با دست انجام داده می شود اطمینان حاصل کنید که مچ شما در زمان کار در وضعیت راحتی قرار گرفته است و در طول کار، فواصل استراحت منظم داشته باشید.

تکنیک های صحیح استفاده از کیبورد و ماوس

 مقاله ای از خانم رقیه منتصری کارشناس پرستاری

۱- بهبود حس بویایی: پس از رابطه جنسی ترشح هورمون پرولاکتین افزایش مییابد. این هورمون سبب میگردد تا سلولهای بنیادی مغز نورونهای جدیدی را در پیاز بویایی مغز ایجاد کنند. (در دوران شیردهی نیز این بهبودی حس بویایی در زنان مشاهده میگردد)

۲- کاهش ریسک بیماریهای قلبی: داشتن بیش از ۳ نوبت رابطه جنسی در طول هفته ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی را درمردان به نصف کاهش میدهد. رابطه جنسی کلسترول بد خون را نیز کاهش میدهد.

۳- کاهش وزن و تناسب اندام: رابطه جنسی یک نوع فعالیت بدنی است. یک رابطه جنسی پرحرارت ۲۰۰ کالری انرژی می سوزاند، یعنی معادل ۱۵ دقیقه دویدن بروی دستگاه ترد میل(دو ثابت). ضربان قلب فرد برانگیخته (از لحاظ جنسی) از ۷۰ بار در دقیقه به ۱۵۰ بار در دقیقه افزایش می یابد. انقباضات حین رابطه جنسی باعث تمرین و درگیر شدن عضلات لگن، رانها، باسن، بازوها، گردن و قفسه سینه میگردد. پلاسمای منی مردان حاوی هورمونهای تحریک کننده غدد تیروئید میباشد، که میتواند باعث افزایش متابولیسم پایه در زنان و کاهش وزن آنان گردد.

۴- رابطه جنسی باعث افزایش تولید هورمون تستوسترون میشود: این هورمون باعث محکمتر شدن عضلات و استخوانها میگردد.

۵- کاهش افسردگی: زنانی که از لحاظ جنسی فعال بوده و شریک جنسی آنان نیز از کاندوم استفاده نمی کنند، کمتر مستعد افسردگی میباشند. هورمون پروستاگلاندین موجود در منی مردان بوسیله دستگاه تناسلی زنان جذب گردیده و باعث تعدیل هورمونهای زنانه می شود. منی مردان حاوی هورمونهای استروژن و پروژسترون میباشد که هر دوی آنها در بهبود خلق موثر میباشند. زنانی که در معرض منی شوهران خود قرار دارند (رابطه جنسی بدون کاندوم) شادتر میباشند. (البته حاملگی ناخواسته و عدم ابتلا به بیماریهای مقاربتی بایستی در اولویت باشد)

۶- تسکین درد: درست قبل ازارگاسم (اوج لذت جنسی) سطح هورمون اکسی توسین به ۵ برابر سطح نرمال افزایش می یابد. این هورمون باعث ترشح آندورفین (ضد درد طبیعی بدن) گردیده و هرگونه دردی را تسکین میدهد. رابطه جنسی باعث ترشح هورمون استروژن نیز میگردد که میتواند دردهای قاعدگی را کاهش دهد.

۷- سرماخوردگی کمتر: افرادی که ۱-۲ بار درهفته رابطه جنسی دارند، سطح پادتن ایمنوگلوبین A در بدن آنها ۳۰ درصد بیشتر میباشد. این امر باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میگردد.

۸- کنترل بهتر مثانه: رابطه جنسی تمرینات کگل طبیعی می باشند و باعث تقویت عضلات مثانه میگردد.

۹- دندانهای سالم تر: پلاسمای منی (جذب شده از مخاط مهبل) حاوی روی، کلسیم و دیگر مواد معدنی میباشد که از پوسیدگی دندانها جلوگیری میکند. همچنین آداب برفراری رابطه جنسی، دو شریک جنسی را ملزم به رعایت اصول اولیه بهداشت از جمله مسواک زدن دندانها میکند.

۱۰- سلامت پروستات: برخی اورولوژیستها به رابطه میان تعداد انزال و سرطان پروستات اعتقاد دارند. برای تولید مایع منی پروستات و کیسه منی موادی همچون روی، اسید سیتریک و پتاسیم را از خون میگیرند و آنها را تا ۶۰۰ برابر تغلیظ میکنند. در این بین هر عامل سرطانزای موجود در خون نیز ممکن است به همراه این مواد و به همین میزان در پروستات تغلیظ و انباشته گردد. رابطه جنسی و انزال مکرر میتواند از انباشته شدن عوامل سرطانزا در درون غده پروستات جلوگیری به عمل آورد. البته ثابت گردیده داشتن رابطه جنسی با چندین شریک جنسی میتواند سرطان پروستات را در مردان تا ۴۰ درصد افزایش دهد. (به خاطر افزایش ریسک ابتلا به بیماریهای منتقله از راه جنسی)

۱۱- افراط در رابطه جنسی برای زنان بی خطر است: رابطه جنسی باعث سفت شدن عضلات شکم و باسن و بهبود ساختار قامتی در زنان میگردد. البته مشروط بر اینکه از بیماریهای مقاربتی ،حاملگی ناخواسته و هرگونه استرس خبری نباشد. زنان یائسه ای که از رابطه جنسی امتناع می ورزند ممکن است دچار آتروفی(تحلیل) مهبل و مقاربت دردناک گردند. تمام هورمونهایی که زنان یائسه به آنها نیاز دارند، از طریق رابطه جنسی سالم با شوهرانشان قابل دریافت میباشد. (رابطه جنسی بدون کاندوم)

۱۲- اما افراط در رابطه جنسی میتواند برای مردان دردسر آفرین باشد: آلت تناسلی مردان ممکن است دچار خراشیدگی و یا تحریک پوستی گردد. همچنین در رابطه جنسی خشن و طولانی مدت بافت آلت تناسلی مردان میتواند دچار آسیب گردد. شل شدن آلت پس از نعوظ و انزال بی علت نیست. هنگام نعوظ آلت مرد از خون پر میگردد. اما پس از آن دیگر خونی در آلت جریان نمی یابد. برای جذب مجدد اکسیژن عضلات آلت بایستی شل گردند. چنانچه شما اجازه ندهید تا آلت شل شده و استراحت کند، با این کار عضلات آلت را از دریافت اکسیژن کافی محروم کرده اید. در بیماری پریاپیسم (PRIAPISM) که در آن نعوذ دائمی پدید می آید، آلت ممکن است دچار مرگ سلولی گردد. به همین خاطر پریاپیسم یک اورژانس پزشکی محسوب میگردد.

۱۳- افزایش جریان خون: رابطه جنسی جریان خون به مغز و دیگر اعضای بدن را افزایش میدهد. بنابراین اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به ارگانهای بدن رسیده و مواد زاید نیز سریعتر از بدن دفع میگردند.

۱۴- افزایش طول عمر: نرخ مرگ و میر درافرادی که ۲ بار درهفته به ارگاسم میرسند، نصف افرادی است که در طول ماه تنها یک مرتبه ارگاسم را تجربه میکنند.

۱۵- رابطه جنسی باعث افزایش سطح هورمون استروژن در زنان میگردد: این هورمون باعث انعطاف پذیری و لغزندگی بیشتر مهبل شده و زنان را در برابر بیماریهای قلبی محافظت میکند.

۱۶- رابطه جنسی در کاهش استرس و اضطراب بسیار موثر است: همچنین رابطه جنسی باعث بهبود کیفیت خواب میگردد.

۱۷- رابطه جنسی چنانچه با عشق توام باشد شفا بخش و درمانگر است: چنانچه کسی را دارید که برایتان اهمیت قائل بوده و دوستتان داشته باشد و در مقابل شما نیز برای وی اهمیت قائل بوده و دوستش داشته باشید، از لحاظ احساسی و جسمی نیز با یکدیگر صمیمی باشید، آنوقت ۳-۵ برابر کمتر در معرض خطر مرگ زودرس و یا ابتلا به بیماریهای گوناگون قرار خواهید داشت. بخشی از آن به خاطر اثرات مثبت لمس کردن میباشد. در آغوش گرفتن و نوازش کردن باعث تغییر در ترکیبات شیمیایی بدن شما میشود.

۱۸- افزایش اعتماد به نفس: رابطه جنسی سالم در افزایش اعتماد بنفس و عزت نفس زنان و مردان (خصوصا مردان) میتواند تاثیر بسزایی داشته باشد.

بنابر این اجازه دهید ابتدا بعضی از فاکتورهای رایج که باعث ریزش مو می شود را بیان کنیم:

۱- کمبود آهن : فقر آهن (در صورت داشتن یا نداشتن آنمی) می تواند منجر به ریزش مو شود. ولی بهتر است قبل از اینکه خودسرانه از قرص های آهن مکمل استفاده کنید با پزشک خود در این زمینه مشورت کنید تا از در صورت تشخیص نیاز توسط پزشک از مکمل ها استفاده کنید. زیرا آهن بیش از اندازه در بدن نیز منجر به بروز بعضی مشکلات می شود.

۲- اختلالات غده تیروئید : در هر دو حالت کم کاری یا پرکاری غده تیروئید ریزش مو اتفاق می افتد.

۳- کاهش مقدار استروژن : خیلی از زنان ، ریزش مو را در دوران یائسگی و بعد از آن تجربه می کنند . زمانیکه ترشح مقدار استروژن در بدن کاهش می یابد. سایر تغییرات هورمونی- برای مثال تغییر میزان استفاده از داروهای ضد حاملگی – نیز می تواند منجر به ریزش مو شود.

۴- تغییرات هورمونی بعد از حاملگی : مادرانی که تازه کودکان خود را متولد کرده اند از ابتدا تا بعد از ۶ ماه نیز ریزش مو را تجربه می کنند و این زمانی است که مقدار استروژن در خون در حال برگشت به مقدار نورمال است. در حقیقت چیزی که به نظر ریزش موی شدید می آید در واقع تنظیم چرخه رشد طبیعی مو است ۰( نسبت به زمان حاملگی که در اثر میزان زیاد هورمون ریزش مو از حد نورمال کمتر می شود)

۵- تلوژن افلووین(Telogen Efflovium) : این یک اصطلاح برای بیان ریزش مو به صورت موقت و ناگهانی است که در اثر استرس یا جراحی اتفاق می افتد و به طور عمومی تا دو ماه بعد از بیماری ادامه دارد (این اصطلاح همچنین برای بیان ریزش ناگهانی مو که در نتیجه یکی از علت های ذکر شده اتفاق می افتد مانند تغییرات هورمونی بعد از زایمان نیز صدق می کند.)

۶- داروها: خیلی از داروها منجر به ریزش مو می شود . بنابر این اگر این مسئله برای شما نگران کننده است بهتر است با پزشک خود در مورد مصرف داروهای جایگزین مشورت کنید.

۷ - مقدر زیاد ویتامین آ یا سلنیوم : در موارد نادر ممکن است از این مکمل استفاده شود زیرا در بسیاری موارد مصرف مولتی ویتامین نیاز را مرتفع می کند.

مطالعات متعدد اخیر که در مورد علت ریزش مو در مردان صورت گرفته نشان می دهد که مصرف دخانیات نیز باعث افزایش ریزش مو می شود اما مشخص نیست که در زنان نیز چنین تاثیری داشته باشد . اما به طور کلی مصرف سیگار بنابه دلایل بسیار مضر است . بنابراین فرق نمی کند که آیا ریزش مو نیز در بین این دلایل باشد یا نه.
اما بهترین کار برای کسی که ریزش مو را تجربه کرده این است که دلیل اصلی را شناسایی و درمان کند. و بهترین نقطه برای تشخیص انجام تست خون است تا ازاین طریق میزان آهن، هورمون های تیروئید و وضعیت استروژن خون مشخص شود.
اگر پزشک علت قابل درمان برای ریزش مو تشخیص نداد ممکن است ریزش مو نتیجه فاکتورهای ژنتیکی باشد که غیر قابل اجتناب است اما با این حال داروهایی و جود دار که رشد دوباره مو را تحریک می کند.

روگان(نام تجاری برای داروی ماینوکسیدل) : این دارو به صورت موضعی مصرف می شود یعنی به صورت مستقیم روی پوست سر مالیده می شود و با اتساع رگ های خونی پوست سر ، خون رسانی به پوست سر راافزایش می دهد . در نتیجه فولیکول ها ی مو مواد مغذی و اکسیژن بیشتری دریافت می کند و در فولیکول های مو شروع به بزرگتر شدن می کند و بعد از مدتی موها پر پشت تر می شود. البته قابل ذکر است که زنان حامله و شیرده نباید از این دارو استفاده کنند.

پروپسیا (نام تجاری برای داروی فناستراید) : این دارو به صورت قرص به فروش می رسد و مانع تبدیل تستسترون به دهیدروتستسترون یا DHT می شود (دهیدروتستسترون هورمونی است که به تدریج باعث کم شدن فولیکول های مو و درنتیجه کم شدن چرخه رشد مو می شود) البته این دارو برای درمان ریزش مو در مردان تجویز می شود اما ممکن است مانع ریزش مو در زنان نیز شود. البته همان طور که درمورد داروی اول بیان شد زنان حامله یا زنانی که قصد حامله شدن دارند نباید از این دارو استفاده کنند. مطالعات در مورد خاصیت مصرف این دارو در زنان به نتایج ضد و نقیصی رسید ه لذا مصرف این دارو درمورد تمام زنان کارساز نیست.
البته در مورد دو داروی ذکر شده لازم است به این نکته اشاره شود که مادامی که این دارو مصرف می شود ریزش مو قابل درمان و کنترل است ولی اگر درمان کنار گذاشته شود وضعیت به حالت قبل برمیگردد.

با آرزوی داشتن زلف هایی قابل ستایش!

متاسفانه، از دست رفتن حافظه و بالا رفتن سن رابطه ای مستقیم دارند. در اوایل ۲۰ سالگی، مغز شروع به از دست دادن بعضی سلول های عصبی می کند و بدن کمتر مواد شیمیایی مورد نیاز مغز برای درست کار کردن را تولید می کند.
خوشبختانه، شما کارهای زیادی می توانید انجام دهید تا این جریان را کندتر کنید. در اینجا به چند نکته اشاره می کنیم که با رعایت آن می توانید حافظه تان را تقویت کنید.

۱-  غذاهای سالم بخورید
استفاده از یک رژیم غذایی سالم و مناسب نه تنها برای جسمتان مفید است، بلکه برای مغز و حافظه تان نیز لازم است. بر طبق نظرات آکادمی عصب شناسی در امریکا، خوردن میوه ها و سبزیجاتی که حاوی میزان زیادی آنتی اکسیدان هستند مثل توتها، مرکبات، اسفناج، هویج، کلم بروکلی، گوجه فرنگی و سیب زمینی شیرین می تواند تا ۱۱ درصد احتمال سکته را پایین تر بیاورد.
تحقیق دیگری نشان می دهد که آنتی اکسیدان ها و پلی فنول های موجود در ذغال اخته، کران بری و انگور می تواند توانایی ارتباط سلول های مغزی را با یکدیگر بالا برده و خطر آسیب رسیدن به آنها را پایین می آورد.
به جز میوه و سبزیجات، مواد دیگری مثل کارکامین و همچنین ویتامین های B مثل نیاکتین و اسید فولیک نیز در این زمینه کمک کننده هستند و خطر ابتلا به آلزایمر را پایین می آورند.

۲- از نوشیدن مشروبات الکلی خودداری کنید
همه می دانند که نوشیدن مشروبات الکلی باعث از دست دادن حافظه به طور موقت می شود. اما محققین دریافته اند که می تواند عوارض طولانی مدت نیز داشته باشد و روی سلول های مغزی تاثیر می گذارد. تاثیر موقتی آن رابطه ای نزدیک با میزان مصرف نوشیدنی دارد. هرچه میزان بیشتری بنوشید، حافظه تان کندتر خواهد شد.
۳-  جسمتان را ورزش دهید
همه ی ما میدانیم که برای روی فرم نگاه داشتن هیکل و بدنمان باید ورزش کنیم. اما آیا می دانستید که ورزش کردن باعث تقویت حافظه تان نیز می شود؟
ورزش های قلبی-عروقی مانع از دست رفتن حافظه می شود. پزشکان بر این عقیده اند که این به این دلیل است که ورزش گردش خون را در مغز بالا می برد و نمی گذارد که بافت های عصبی مغز با بالا رفتن سن به سرعت از بین بروند.
حتماً لازم نیست که دونده ی دوی ماراتن باشید تا حافظه تان تقویت شود. ورزش های جسمی-فکری نیز می تواند با از دست رفتن حافظه مقابله کند.
۴-  فکرتان را ورزش دهید
ورزش دادن به فکرتان به رشد مغزتان کمک می کند. با فعال نگاه داشتن مغزتان، سلول های عصبی مغزتان را ترغیب می کنید تا ارتباطات جدید ایجاد کنند که به آنها اجازه می دهد با هم در ارتباط باشند. این مسئله به جز بالا بردن قدرت یادآوری ظرفیت حافظه را هم بالا می برد و مانع از دست رفتن حافظه می شود.
کارهای بسیاری می توانید برای ورزش دادن و فعال کردن مغزتان انجام دهیید. کارهای ساده ای مثل حل جدول، بازی شطرنج و مطالعه کردن از آن دسته هستند. گرفتن آموزش های جدید مثل یادگیری زبانی خارجی یا یک آلت موسیقی نیز می تواند مفید باشد.  

۵-  از مکمل های تقویت حافظه استفاده کنید
علم خیلی وقت است که فایده ی بعضی مکمل های غذایی مثل روی و اسید فولیک را برای تقویت حافظه دریافته است. مکمل های دیگری نیز شناخته شده اند که می توانند به تقویت حافظه کمک کرده و مانع از دست رفتن حافظه با بالا رفتن سن شوند.

ترکیبات این مکمل ها از این قرار است:
آنتی اکسیدان ها که رادیکال های آزاد مخرب را از بین می برند و گیاهانی که سلول های عصبی را از آسیب محافظت می کنند.
مواد مغذی که اکسیژن و گلوکز مغز را بالا می برند.
گیاهانی که به تولید انتقال دهنده های عصبی کمک می کنند.
مکمل های که باعث تقویت حافظه می شوند از این قبیل اند:  
گینکو بیلوبا
نام گیاهی بسیار مشهور است که از سالیان دور به عنوان دارویی سنتی برای تقویت حافظه استفاده می شده است. خاصیت آنتی اکسیدانی قوی دارد و می تواند از آسیب رسیدن به رگ های خونی در مغز جلوگیری کند. همچنینی می تواند جریان خون در مغز را نیز بالا ببرد و با حفظ قابلیت ارتجاعی رگ ها، اکسیژن و مواد مغذی را به سلول ها برساند.  

ویتامین های B
از ویتامین های B در بسیاری از عملیات متابولیک بدن استفاده می شود و برای سلامتی عمومی بدن بسیار لازم هستند. در رابطه با مغز دو تا از این ویتامین ها اهمیت بیشتری پیدا  می کنند: ویتامین B12 و اسید فولیک. ویتامین B12 برای حفظ غلاف میلین، ماده ی سفید چربی که غلاف بعضی اعصاب را می پوشاند و باعث میشود که به درستی کار کنند.
اسید فولیک هم ماده ی بسیار موثری برای مغز است که باعث بهتر کار کردن انتقال دهنده های عصبی می شود. اگر میزان اسید فولیک مغز کم شود، احتمال از دست رفتن حافظه بیشتر می شود.
اسیدهای آمینه
اولین کار آمینو اسیدها این است که به عنوان سدی برای پروتئین ها عمل کند. اما انواع بخصوصی از آنها برای تقویت مغز هم کاربرد دارند. به طور مثال تاورین L یک محافظ عصبی قوی است که از سلول های عصبی در مواجه به استرس و فشارها محافظت می کند. پیروگلوتامین L نیز برای متابولیسم سلول های عصبی کاربرد دارند و DMAE نیز مشاهده شده است که باعث تقویت حافظه ی کوتاه مدت می شود.

همیشه هوشیار باشید…
تقویت حافظه باید یکی از کارهای روزانه تان باشد. به یاد داشته باشید که ورزش در این زمینه کمک بسیار زیادی به شما می کند. حواستان باشد که مکمل هایتان را  هم حتماً استفاده کنید.

 نقش آب در بدن

شما بدون غذا چند هفته،بدون آب چند روز و بدون اکسیژن چند دقیقه میتوانید زنده بمانید،به عبارت دیگر بجز اکسیژن آب مهمترین عنصریست که در بدنمان داریم.

بدن شما از۷۰-۵۵ درصد آب تشکیل شده و تقریباً ۹۰-۸۰ درصد خون را آب تشکیل می دهد.آب تقریباً در تمام روندهای حیاتی بدن دخیل است.کمبود آب میتواند به تغییرات ذهنی و فیزیکی منجر شود.آب نقش های زیر را ایفا میکند:

با شستن سمومی که در طی زندگی عادی تولید میشود،بدن را پاک میکند.

زندگی مفاصل را تأمین میکند.

پوست را از خشکی محافظت می نماید.

هیدراسیون احشاء داخلی را حفظ میکند.

دمای بدن را کنترل مینماید.

وقتی بدن گرم میشود،آب به شکل عرق از پوست دفع میگردد.این مساله خوب است چرا که عرق از پوست شما تبخیر میشود و بدن شما سرد میشود.در واقع یک Air-Conditioner در بدن شما وجود دارد ولی برای اینکه این سیستم به کار خود ادامه دهد،نیاز به جبران آب از دست رفته بدن دارید.اگر به اندازه کافی و در حد جبران عرق از دست رفته آب ننوشید،خون غلیظ شده و جریان خون کند میشود این امر باعث میگردد که فشار بروی قلب وارد شود.در صورتی که کمبود مایع زیاد باشد،بدن شما به اندازه کافی آب برای تولید عرق ندارد.در این نقطه درجه حرارت بدن میتواند تا حد خطرناکی بالا برود.

وجود اینکه یک فرد بزرگسال با چثه متوسط در روز حدود۲ لیتر آب از دست میدهد،یک ورزشکار ممکن است در ظرف یک ساعت ورزش شدید قریب به ۳ لیتر آب از دست بدهد.در صورتی که این مایعات از دست رفته جایگزین نشوند،ممکن است دهیدراسیون عارض گردد.

کم آبی یا دهیدراسیون یک اثر منفی و شدید روی کارایی ورزشی دارد.در واقع حتی هیدراسیون خفیف تا حد یک درصد کاهش وزن بدن می تواند با ایجاد سرگیجه،سردرد و زمان عکس العمل کندتر باشد و میتواند بر خطر گرمازدگی بیافزاید.

در صورت عدم درمان،دهیدراسیون بدتر میشود و میتواند کشنده باشد.مراقب علایم زودرس هشداردهنده در خودتان و هم تیمی ها باشیدتا از دهیدراسیون اجتناب شود.در صورتی که هر یک از این علائم را مشاهده کردید،به مربی خود اطلاع دهید یا مراقبت طبی فوری طلب کنید.

تشنگی

سوال اینست که آیا احساس تشنگی همیشه با آغار کم آبی همراه است؟پاسخ اینست،نه همیشه.

در بسیاری موارد ورزش واقعاً واکنش تشنگی را مختل میکند.به هنگام ورزش شما مقدار زیادی آب را قبل از احساس تشنگی از دست می دهید و قبل از اینکه بطور کامل کم آبی شما جبران شود احساس تشنگی از بین میرود.بنابراین برای تأمین نیازتان به آب نمی توانید به حس تشنگی اکتفا کنید.به عنوان یک ورزشکار،لازم است که بطور آگاهانه بیش از آنچه که دوست دارید آب بنوشید،مصرف کنید،بویژه زمانی که در گرما ورزش میکنید.

 میزان مصرف مایعات در ورزشکاران

بنا به همه دلایل فوق،ورزشکاران لازم است که آب یا سایر نوشابه ها را قبل،در طی و بعد از ورزش مصرف کنند.

قبل از ورزش : یک یا دو لیوان مایعات را دو ساعت قبل از مسابقه یا تمرین بیاشامید تا اطمینان حاصل کنید که بخوبی هیدراته شده اید.پانزده دقیقه قبل از شروع ورزش یک لیوان دیگر نیز بنوشید.

در طی ورزش : در طی ورزش برای جایگزینی مایعات از دست رفته و اجتناب از گرمای بیش از حد هر۲۰- ۱۵ دقیقه ،۱۸۰-۱۲۰ سی سی مایعات بنوشید،مایعات سرد بهتر است چرا که به سرعت جذب می شوند و حرارت مرکزی بدن را سریعتر پایین می آورند.

پس از ورزش : این نکته که پس از انجام ورزش به مصرف مایعات ادامه دهید حائز اهمیت است که جبران کم آبی بدن زمان میبرد.برای اطمینان از اینکه به اندازه کافی آشامیده اید،خودتان را قبل و بعد ورزش توزین کنید.به ازای هر ۵/۰ کیلوگرم کاهش وزن حداقل ۵۰۰ سی سی آب مصرف نمایید.این اشتباه را نکنید که وزن کاهش یافته در ورزش مربوط به چربی است،چرا که چربی بتدریج از دست میرود و در مقیاس چند روز،مشخص نخواهد شد.تقریباً تمام کاهش وزن طی ورزش از منشاً آب می باشد.

علائم و خطرات کم آبی در ورزشکاران

دهیدراسیون می تواند نسبتاً سریع عارض شود.ملی همچنین ممکن است ظرف چندین روز ورزش بدون نوشیدن مایعات کافی پدید آید.ورزشکارانی که هر روز یا دوبار در روز و بویژه در آب و هوای گرم و مرطوب بشدت ورزش میکنند ممکن است بازای ها ۵/۰ کیلوگرم وزنی که از دست می دهند آب نیاز داشته باشند تا تعادل آب آنها مجدداً اعاده شود.به طور معمول نباید در روز وزن شما کاهش یابد،حتی ۲درصد کاهش وزن می تواند به کاهش کارآیی منجر شود و معرف دهیدراسیون خفیف باشد.

علاوه بر آب،برخی از ورزشکاران نیاز به جایگزینی الکترولیتهای سدیم و پتاسیم که در عرق از دست می روند،دارند.این امر بویژه در ورزشی که بیش از یک ساعت به طول انجامد صدق میکند.بسیاری از نوشابه های ورزشی حاوی غلظتهایی از الکترولیتها و کربوهیدراتها هستند که جذب آب را تشریع می نمایند.به علاوه الکترولیتهای موجود در نوشابه های ورزشی تشنگی را تحریک میکند،که باعث تحریک فرد به نوشیدن و جبران کم آبی میشود. نوشابه های ورزشی در ورزشکاران استقامتی و نیز افرادی که تا حد توان به طور روزانه تمرین می کنند،یا در چند مسابقه در یک روز شرکت میکنند یا دو جلسه تمرین در روز دارند بیشترین فایده را دارند.

در صورتی که ذائقه و بیزاری مانع نوشیدن مایعات مورد نیاز شماست،نوشابه را بر طریق سلیقه خود برگزینید.(انواع آبمیوه، آب ساده، آب معدنی،نوشابه های ورزشی،لیموناد)شما همچنین میتوانید از غذاهایی که آب زیادی دارند(مثل هندوانه،گوجه فرنگی،کاهو،سوپ)بیشتر استفاده کنید.با این حال آگاه باشید که نوشیدنیهای حاوی کافئین،نظیر قهوه و چای اثر متضادی دارند.کافئین نیاز بدن به ادرار کردن را افزایش میدهد و بنابراین باید در زمان اعاده مایعات از دست رفته،از مصرف آنها اجتناب نمود.به همین ترتیب مشروبات الکلی دارای اثر کاهنده آب بدن هستند.

 - شبیه سازی چیست؟

عموما” هنگامی که خبرگزاری ها و رسانه ها خبرهای جنجالی شبیه سازی را منتشر میکنند عموما” منظورشان شبیه سازی به حالت تولد طبیعی می باشد. با این وجود باید اضافه کرد که امروزه انواع مختلف تکنولوژیهای شبیه سازی مطرح می باشد که توسط آنها – از لحاظ تئوریک – می توان به دوقلوی ژنتیکی یک موجود زنده یا هر ارگانیسم دیگری دست پیدا کرد.

در این ارتباط درک اولیه از انواع روشهای شبیه سازی کمک بسیاری خواهد کرد تا بتوانیم در مقابل این اخبار تصمیم گیری کنیم که آیا این اعمال مخالف مسائل اخلاقی هست یا خیر.

- شبیه سازی DNA

این روش که در اصطلاح علمی DNA Cloning یا Molecular Cloning و یا Gene Cloning گفته می شود عبارت است از مجموعه عملیاتی که توسط آن قسمتی از DNA موجود مورد علاقه که قرار است شبیه سازی شود، به یکی از انواع موجودات ارگانیکی خود تکثیر منتقل می شود. معمولا” از باکتری های خود تکثیر یا Bacterial Plasmid ها برای اینکار استفاده می شود.

طی این شرایط DNA مورد علاقه توسط یک میزبان پردازش و تکثیر می شود. این تکنولوژی تقریبا” از سال ۱۹۷۰ استفاده می شود و از معمولترین فعالیت ها در آزمایشگاه های زیست شناسی می باشد. در این روش، دانشمندان معمولا” از ژن های خاصی برای کپی از یک ژن خاص استفاده می کنند.

- شبیه سازی از طریق تولد

به این روش Reproductive Cloning گفته می شود که بعنوان مثال توانایی تولید حیوانی را دارد که دارای DNA مشخص می باشد. این DNA ممکن است از یک حیوان زنده کنونی گرفته شود و یا حتی از بقایای یک حیوان مرده مربوط به سالهای دور.

Dolly گوسفندی که راجع به آن صحبت کردیم از این روش شبیه سازی شد. دانشمندان طی مجموعه عملیاتی که بنام Somatic Cell Nuclear Transfer – به معنی انتقال هسته سلولهای کالبدی – مشهور است، مشخصات ژنتیکی موجود مورد نظر را به نطفه ای که تمام خواص ژنتیکی آن برداشته شده است منتقل می کنند. البته نطفه جدید باید تحت مراقب های خاص الکتریکی و شیمیایی باشد تا توانایی تکثیر را داشته باشد. پس از آنکه جنین به حد قابل قبولی از رشد رسید، آنرا به داخل رحم یک حیوان ماده منتقل می کنند و از آن به بعد به رشد طبیعی خود تا تولد ادامه می دهد.

Dolly یا هر حیوان دیگری که با این روش ساخته شود دقیقا” مشابه موجود مورد نظر نخواهد بود چرا که برخی از ویژگی های نطفه از همان ابتدای شکل گیری از پدر و مادر به نطفه منتقل می شوند. اما موفقیت پروژه Dolly در این بود که نشان داد سلولهای DNA یک حیوان بالغ می تواند برای رشد یک نطفه مورد استفاده قرار گیرد. تا قبل از این دانشمندان تصور می کردند سلولهایی که رشد می کنند و بالغ می شوند بسیاری از خواص اولیه خود را از دست می دهند و دیگر توانایی رشد از ابتدا را ندارند.

Dolly در سال ۲۰۰۲ هنگامی که شش ساله بود از دنیا رفت، علت مرگ او ناراحتی و بیماری در ناحیه ریه اعلام شد. دانشمندان هنوز نمی دانند که بیماری او ناشی از متفاوت بودن نوع تولد او دارد و یا اینکه یک بیماری عادی بود که ممکن است گریبانگیر هر جانداری شود.

- شبیه سازی جنین

به این روش Embory Cloning یا Therapeutic Cloning گفته می شود که در آن جنین انسان برای تحقیق در آزمایشگاه شبیه سازی می شود. اهمیت این موضوع در آن نیست که یک انسان، مشابه فرد مورد نظر ساخته شود بلکه هدف آن است که با بررسی و آزمایش روی جنین شبیه سازی شده بتوان نارسایی ها و بیماری های مربوط به انسان را تحلیل کرده و در حد امکان به روشهایی برای جلوگیری از بروز آنها قبل از تولد دست یافت.

در این روش پس از گذشت حدود پنج روز از شکل گیری نطفه، سلولهای خاصی از آن – که سلولهای بنیادی یا Stem Cells نام دارد – برای شبیه سازی یا آزمایش برداشته می شود که با این عمل به جنین صدماتی وارد خواهد شد. (احتمالا” ریشه اصلی بحث بر سر مسائل اخلاقی نیز به همین جا بر می گردد.) این سلولها تقریبا” توانایی تولید هر نوع سلولی در بدن انسان را دارند و دانشمندان با استفاده از این سلولهای خاص امیدوار هستند که روزی بتوانند درمان قطعی بیماری های قلبی، انواع سرطان، آلزایمر و … را پیدا کنند.

در نوامبر سال ۲۰۰۱ یک دانشمند از مرکز تحقیقات پیشرفته سلولی (Advanced Cell Technologies) در ماساچوست اعلام کرد که توانسته است اولین جنین انسان را به منظور انجام تحقیقات در باره بیماری های انسان، شبیه سازی کند. آزمایش های این دانشمند بر روی هشت سلول انجام گرفت که از میان آنها فقط سه عدد شروع به تقسیم شدن نمودند و در نهایت یکی از آنها توانست فقط به شش تقسیم شود. بنابر این همانگونه که مشاهده می کنید هنوز راه درازی برای شبیه سازی یک انسان وجود دارد.

- آیا ممکن است روزی انسان شبیه سازی شود؟

Cloning بسیاری از محافل سیاسی، مذهبی و حتی دانشمندان با فشارهایی که به کنگره آمریکا وارد کرده اند در صدد تصویب لایحه ای هستند که هرگونه تحقیق و فعالیت در این زمینه را ممنوع کند.

اما جدای این مسائل با توجه به هزینه بسیار بالا و درصد کم موفقیت در شبیه سازی حیوانات (بین یک تا دو درصد) که به علت دانش کم در باره روش “شبیه سازی از طریق تولد” می باشد هر گونه تلاش برای تولید انسان از این روش در حال حاضر با شکست روبروه خواهد شد. بخصوص که پس از تولد حیوانات شبیه سازی شده، حدود ۳۰% از این حیوانات که زنده بدنیا می آیند، دارای ناتوانی های بارز جسمی و مشکلات جدی پس از تولد می باشند. دانشمندان عوارض مشابهی را برای شبیه سازی انسان از این روش پیش بینی می کنند.

 نکته مهم دیگر وضعیت فکری و روحی انسان می باشد که هنوز بصورت یک سئول بزرگ پیش روی دانشمندان می باشد. شاید برای یک گوسفند خیلی مهم نباشد که نتواند درست فکر کند یا تصمیم بگیرد اما این موضوع بطور قطع برای انسان بسیار مهم می باشد چرا که یک انسان سالم فقط به بدن سالم نیاز ندارد.

بنابراین بنظر می رسد که در حال حاضر به دلیل ضعف تکنولوژی و دانش و نیز نبود توافق میان جناح ها و گروه های مختلف درگیر در جهان عملا” هیچ دانشمندی به خود اجازه انجام آزمایش برای شبیه سازی انسان از طریق Reproductive Cloning را نمی دهد.

تغذیه با شیر مادر سالم ترین راه برای مراقبت از نوزاد است که هم برای کودک سودمند است و هم برای مادر. این روش به نوزاد کمک می کند تا مواد مغذی مناسبی دریافت کند و فرصتی بوجود می آورد که مادر و کودک بیشتر با یکدیگر مرتبط و صمیمی شوند. اما همه مادران نمیخواهند و یا نمی توانند به کودک خود شیر دهند.

«شیر مادر برای نوزاد از هر شیر دیگری بهتر است، زیرا بیشتر از هر غذای دیگری، به گوهر غذایی نوزاد که در زندگی جنینی به او می‌رسد شباهت دارد. حتی به تجربه، ثابت شده است که در دهان گرفتن نوک پستان، در دفع آزار شیرخواران، بسیار سودمند است.».

«قانون در طب ابن سینا»

جنبه های تغذیه ای شیر مادر

شیر مادر از لحاظ تغذیه ای برای شیرخوار، کامل است و تمام مواد مغذی مورد نیاز او را به مقدار مناسب تا شش ماهگی فراهم می‌نماید. شیر مادر بیشترین مقدار لاکتوز را نسبت به سایر شیرها دارد که منبع مهم انرژی است. شیرهای حیوانی پروتئین بیشتری نسبت به شیر مادر دارند. انسان کندتر از سایر حیوانات رشد می‌کند و به پروتئین کمتری نیاز دارد. اگر نوزاد بیش از مقدار مورد نیازش پروتئین دریافت کند دفع آن برای کلیه های نارس او مشکل خواهد بود. کیفیت پروتئین انواع شیرها مثل کمیت آن متفاوت است. قسمت اعظم پروتئین شیر گاو کازئین است که در معده شیرخوار دلمه سفت غیرقابل هضمی ایجاد می‌کند. اما کازئین شیر مادر کمتر بوده و پروتئین عمده آن آلفا لاکتالبومین است و دلمه نرم تری ایجاد کرده و هضم آن آسان تر است. پروتئین های شیر مادر از لحاظ توازن اسیدهای آمینه بسیار مطلوب بوده و دقیقاً مطابق نیازهای رشدی شیرخوار می‌باشند، در حالی که شیر های حیوانی برخی از اسیدهای آمینه را به مقدار زیاد و برخی دیگر را به مقدار ناکافی دارند.

تری گلیسرید مهم ترین چربی شیر مادر است. اسیدهای چرب ضروری در شیر مادر بیش از شیر گاو است. این اسیدها به ویژه برای رشد مغز و سلامت عروق خونی اهمیت دارند. شیر مادر حاوی آنزیم لیپاز برای کمک به جذب چربی است که در سایر شیرها وجود ندارد.

مواد معدنی موجود در شیر مادر برای تأمین نیاز شیرخوار کافی است اما در شیر گاو به مقدار زیاد وجود دارد. شیرخوارانی که از شیر گاو تغذیه می‌شوند به علت دریافت مقدار زیادی از نمک ها نیاز به آب اضافی دارند و کلیه های نارس نوزادان برای دفع نمک های اضافی دچار مشکل خواهد شد در صورتی که مقدار آب موجود در شیر مادر نیز کافی است و شیر مادرخواران در ۶-۴ ماه اول نیاز به آب اضافی حتی در آب و هوای گرم ندارند. با وجود کم بودن مقدار آهن شیر مادر، جذب آن بسیار خوب است و تا حدود ۷۰ درصد (یا حتی ۹۰ درصد) آن به مصرف بدن شیرخوار می‌رسد.

جذب کلسیم شیر مادر به دلیل وجود نسبت بالای کلسیم به فسفر (۲ به ۱) بیشتر از شیر گاو است. گرچه میزان روی شیر مادر کم است اما فراهمی زیستی (bioavailability) آن در مقایسه با روی افزوده شده به شیرهای مصنوعی بسیار بالاست.

میزان ویتامین های شیر مادر تقریباً برای تأمین نیازهای شیرخواران کافی است. مادری که خود به مقدار کافی ویتامین مصرف می‌کند تمام نیازهای کودک را تأمین می‌کند. مقدار ویتامین D شیر مادر زیاد نیست اما جذب آن خوب است. غلظت ویتامین B12 شیر مادر خیلی کم است اما فراهمی زیستی آن با وجود فاکتور ویژه انتقال دهنده، افزایش می‌یابد. غلظت نیاسین، اسید فولیک و اسید اسکوربیک (ویتامین C) غالباً در شیر انسان بیشتر از شیر سایر پستانداران است. ترکیب شیر مادر با سن شیرخوار تغییر می‌کند. این تغییرات از شروع تا پایان هر وعده تغذیه با شیر مادر، بین دفعات مختلف شیردهی و نیز در طول روز وجود دارد.

کلستروم (آغوز یا ماک)، شیر غلیظ زرد رنگی است که پستان ها در ۳-۲ روز اول پس از زایمان تولید می‌کنند. در مقایسه با شیری که پس از آن تولید می‌شود دارای مقدار بیشتری پروتئین، چربی کمتر، ویتامین های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مثل سدیم، روی، لاکتوز و ویتامین های محلول در آب است. چند روز بعد از زایمان که شیر جریان پیدا کرد ترکیب آغوز تغییر کرده و شیر رسیده (Mature Milk) تولید می‌شود.

شیری که در ابتدای هر وعده تغذیه با شیر مادر ترشح می‌شود Fore milk نام دارد که حاوی مقادیر زیادی پروتئین، لاکتوز و آب می‌باشد و اغلب بی رنگ و همچنین آبکی به نظر می‌رسد و ممکن است مادر نگران شده و شیر خود را رقیق تصور کند اما به تدریج که شیرخوار به مکیدن ادامه می‌دهد Hind Milk ترشح می‌شود که چربی آن سه برابر بیش از Fore milk و غنی از انرژی و سفید رنگ است. شیرخوار باید این شیر را به مقدار کافی دریافت کند.

جنبه های ایمونولوژیک شیر مادر

عوامل ضد عفونت موجود در کلستروم و شیر رسیده مادر شامل ترکیبات محلول و عوامل سلولی می‌باشد. ترکیبات محلول ایمونوگلوبولین ها (IgA, IgM, IgG)، لیزوزیم و سایر آنزیم ها، لاکتوفرین و فاکتور بیفیدوس و سایر مواد تنظیم کننده سیستم ایمنی هستند. عوامل سلولی شامل ماکروفاژها (که حاوی IgA، لیزوزیم ها و لاکتوفرین هستند) لنفوسیت ها، گرانولوسیت ها، نوتروفیل ها و سلول های اپی‌تلیال می‌شوند. عوامل ضد عفونت موجود در شیر مادر، شیرخوار را در برابر بسیاری از بیماری ها محافظت می‌کند. این عوامل در سایر شیرها وجود ندارند یا غیرفعال هستند.

پروتئین های مهم شیر مادر که در پیشگیری از عفونت ها نقش دارند عبارتند از لیزوزیم، لاکتوفرین و ایمونوگلوبولین IgA. ایمونوگلوبولین IgA پرزهای روده (villi) را پوشانده و از ورود باکتری ها و ویروس ها به بافت جلوگیری می‌کنند. غلظت IgA در کلستروم در بالاترین حدّ است و لذا مصرف کلستروم در پیشگیری از عفونت ها اهمیت دارد. غلظت IgA  شیر، در دومین سال زندگی طفل مجدداً افزایش می‌یابد. لاکتوفرین موجود در شیر مادر با آهن متصل شده و از رشد باکتری هایی که به آهن نیاز دارند پیشگیری می‌کند. لیزوزیم کشنده باکتری هاست. غلظت لیزوزیم و لاکتوفرین نیز مشابه IgA در مراحل بعدی شیردهی افزایش می‌یابد.

سایر عوامل ضد عفونت شیر مادر عبارتند از: گلبول های سفید شامل ماکروفاژها که میکروب ها را می‌بلعند و لنفوسیت ها که آنتی بادی ها را می‌سازند. شیر مادر حاوی فاکتور بیفیدوس است که موجب رشد لاکتوباسیلوس بیفیدوس شده و با اسیدی کردن محیط روده از رشد میکروب های بیماری‌زا پیشگیری و بوی ماست را در مدفوع شیرخوار ایجاد می‌کند. این بو با بوی مدفوع شیرخوارانی که از شیر مصنوعی استفاده می‌کنند متفاوت است.

شیر مادر حاوی فاکتورهای رشد نیز می‌باشند که با غلظت بیشتری در کلستروم وجود دارند. فاکتورهای رشد موجود در شیر مادر به تکامل مخاط روده شیرخوار کمک می‌کنند. اگر نوزاد قبل از تکامل مخاط روده به طور مصنوعی تغذیه شود پروتئین هایی مثل پروتئین شیر گاو وارد خون شیرخوار شده و ایجاد آلرژی می‌کنند.

مزایای شیر مادر

- مزایای مربوط به کودک
- مزایای مربوط به مادر

مزایای مربوط به کودک

- شیر مادر به تنهایی می‌تواند از لحظه تولد تا پایان ۶ ماهگی تمام نیازهای غذائی شیرخوار طبیعی را برای رشد طبیعی او تأمین کند.
- آغوز حاوی مواد مفید و ارزنده ایمنی است که کودک را در مقابل بیماری های عفونی محافظت می‌کند.
- مواد مختلف ضد عفونت در شیر مادر احتمال ابتلای شیرخوار را به بسیاری از عفونت ها به ویژه عفونت های گوارشی و تنفسی کاهش می‌دهد.
- میزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژی در شیر مادرخواران بسیار کمتر گزارش شده است.
- در شیر مادرخواران به علت متابولیسم بهتر کلسترول مشکل افزایش کلسترول در بزرگسالی و احتمال خطر ابتلا به بیماری های قلبی ـ عروقی کمتر است.
- چربی و پروتئین شیر مادر بهتر از چربی و پروتئین دیگر انواع شیرها هضم و جذب می‌شود. به همین دلیل دردهای قولنجی، جمع شدن گاز، استفراغ و حساسیت نسبت به پروتئین در این شیرخواران کمتر مشاهده می‌شود.
- ترکیب شیر مادر همراه با رشد شیرخوار تغییر پیدا می‌کند. چربی شیر مادر در شروع هر وعده شیر کمتر است و سپس میزان آن تدریجاً بیشتر می‌شود. این تغییرات کمک بزرگی به سیر نگهداشتن شیرخوار می‌کند.
- به علت اختلاف در ترکیب چربی شیر مادر، شیرخوار، پرخوری نمی‌کند و کمتر چاق می‌شود. چاقی این دوران زمینه ساز عوارض قلبی ـ عروقی، مفصلی و بیماری قند در بزرگسالی است.
- به علت و جود آب کافی در شیر مادر به خصوص ابتدای شیر، تشنگی شیرخوار برطرف شده و اشتهای او تحریک می‌شود و نیازی به دادن آب یا آب قند حتی در مکان های بسیار گرم و خشک نیست.
- میزان سدیم و پروتئین شیر مادر به حدی است که به کلیه های نوزاد که هنوز کامل نشده اند صدمه ای وارد نمی‌کند.
- شیر مادر ؛ پاکیزه، دارای درجه حرارت مناسب و عاری از آلودگی میکروبی است.
- تغذیه با شیر مادر رابطه عاطفی بین مادر و فرزند را بیشتر می‌کند. تماس و توجه مادر هنگام شیر دادن اثر مطلوبی بر رشد شیرخوار دارد.
- جذب کلسیم شیر مادر به سبب نسبت مناسب کلسیم به فسفر بهتر انجام می‌شود.
- به دلیل وجود عواملی مثل لاکتوفرین و اسیدیته بیشتر شیر مادر، جذب آهن شیر مادر به مراتب بهتر صورت می‌گیرد.
- احتمال بروز اسهال در شیر مادرخواران به مراتب کمتر است و نیز به سبب نوع مدفوع، سوختگی ناحیه تناسلی (Diaper Rash) کمتر دیده می‌شود.
- شیر مادر خواران کمتر دچار مشکلات دندانی ناشی از پستانک و تغذیه مصنوعی می‌شوند.

مزایای مربوط به مادر

- تغذیه انحصاری و مکرر شیرخوار با شیر مادر در شب و روز عادت ماهیانه مادر و امکان تخمک گذاری وی را به تعویق می‌اندازد. در نتیجه، حاملگی های زودرس کمتر اتفاق می‌افتد.
- جمع شدن و برگشت رحم به اندازه طبیعی در مادرانی که به نوزادانشان شیر می‌دهند، سریع تر انجام می‌گیرد. برگشت سریع رحم به حالت طبیعی و دیرتر شروع شدن عادت ماهیانه به دلیل شیردهی، باعث جلوگیری از کم خونی مادر می‌شود.
- مادرانی که به نوزادشان شیر می‌دهند چون از چربی ذخیره شده دوران بارداری برای ساختن شیر استفاده می‌کنند، زودتر وزن اضافی را از دست می‌دهند و پستان ها و اندامشان نیز به همین دلیل زودتر به حالت طبیعی قبل از بارداری بر می‌گردد.
- احتمال ابتلاء به سرطان پستان و تخمدان در زنان شیرده کمتر است.
- مادر به دلیل تماس های مکرر کودک با بدنش در جریان شیردهی و احساس آرامش و رضایتی که از این تماس حاصل می‌شود وضع روحی و عاطفی بهتری خواهد داشت.

 مزایای اقتصادی ـ اجتماعی

- تغذیه با شیر مادر با توجه به افزایش نیاز غذایی مادر در طول شیردهی از هر شیوه دیگر تغذیه، به مراتب ارزانتر است.
- شیر مادر خواران چون کمتر بیمار می‌شوند هزینه درمان آنها به طور مشخص کاهش می‌یابد.
- در بیمارستان هایی که از شیوه هم اطاقی مادر و نوزاد (Rooming in) استفاده می‌شود بروز عفونت و همه گیر شدن آن در بین نوزادان، به مراتب کمتر اتفاق می‌افتد و طبق محاسبات دقیق، هزینه بیمارستان ها و نیروی انسانی مورد نیاز هم کاهش می‌یابد.
- مادرانی که کودکانشان را از شیر خود تغذیه می‌کنند علاوه بر کمک به رشد و تکامل مناسب نسل آینده، از خروج مبالغ هنگفتی ارز به خارج از کشور برای ورود شیر خشک جلوگیری و از این طریق به توسعه اقتصادی کشور کمک می‌کنند.
- سلامت هر جامعه با ارتقای سطح تغذیه، رشد کودکان و پیشگیری از بیماری های عفونی، تنظیم خانواده و کنترل جمعیت ارتباط مستقیم دارد. تغذیه با شیر مادر به فراهم نمودن این امکانات کمک می کند.

 خطرهای تغذیه با شیر غیر مادر (تغذیه مصنوعی)

- اختلال درپیوند عاطفی مادر و کودک
- افزایش عدم تحمل به غذا و ابتلا به حساسیت در کودک
- ابتلا به عفونتها تنفسی و بیماریهای اسهالی در کودک
- افزایش خطر ابتلا به برخی از بیماریهای مزمن در کودک
- چاقی ناشی از مصرف شیر مصنوعی زمینه ساز بیماریهای قلبی و عروقی ،مفصلی و دیابت در بزرگسالی است
- بهره هوشی کمتر کودک
- احتمال حاملگی زودرس مادر
- افزایش احتمال مرگ و میر کودک
- افزایش خطر ابتلا به کم خونی ،سرطان پستان و تخمدان در مادر

شرایط موفقیت تغذیه با شیر مادر

تغذیه با شیر مادر معمولاً می‌تواند با موفقیت انجام شود اگر:
- مادر بخواهد و احساس خوبی در باره آن داشته باشد.
- شیرخوار در وضعیت صحیح پستان را بمکد.
- شیرخوار به طور مکرر و هر زمان که مایل است تغذیه شود.

نکاتی در مورد شیردهی

شیر مادر در روزهای اول تولد نوزاد کم می باشد. البته در این مدت هم نوزاد احتیاج کمتری به شیر دارد .
شیر مادر در روزهای اول «آغوز» نامیده می شود که برای نوزاد ضروری است بنابراین تعذیه نوزاد را بلافاصله بعد از زایمان و با آغوز شروع کنید و ادامه دهید.
تداوم شیردادن از پستان مادر با فواصل کوتاه مهمترین عامل ترشح و افزایش شیر مادر می باشد ، لذا بهیچ عنوان نبایستی به نوزاد شیرخشک داد ، مگر در موارد استثنایی که با بایستی حتما توسط پزشک توصیه شود.
بیماریهای رایج مادران و مصرف دارو توسط مادر مانع از شیردادن به نوزاد نمی باشد . بجز چند مورد استثنایی که بایستی توسط پزشک کودکان تجویز شود.
دفعات تغذیه از پستان بایستی بر مبنای خواست نوزاد باشد. ( حدود ۸ تا۱۲  بار در طول بیست و چهار ساعت) در صورتیکه شیرخوار از شیر مادر استفاده می کند نیازی به نوشیدن آب اضافی ندارد و اگر بعلت گرمی محیط نیاز به آب اضافی باشد می توان از آب جوئشیده خنک شده استفاده کرد.
بهترین راه برای تشخیص کافی بودن شیرمادر ، افزایش وزن و قد شیرخوار بر اساس منحنی رشد است که با مراجعه به پزشک کودکان و با بررسی رشد ماهیانه شیرخوار این کار میسر است . نوزاد در روزهای اول تولد کمی وزن از دست می دهد . این پدیده طبیهی است و نباید آنرا به حساب کمبود شیرمادر گذاشت . اصولا تشخیص کمبود شیرمادر و احتیاج به شیرخشک در صلاحیت پزشک کودکان است ، لذا بدون مشاوره با پزشک کودکان اقدام به تجویز شیرخشک ننمائید.

کلید موفقیت در شیردهی اعتماد به نفس است ، نیاز به شبردهی نیاز به تصمیم و تعهد مادر دارد .

- شیردادن به نوزاد خیلی زود و ظرف یکساعت بعد از تولد
- تغذیه شیرخوار بطور مکرر و بر حسب میل و یا تقاضای او
- تغذیه انحصاری شیرخوار فقط با شیرمادر در تمام مدت مرخصی زایمان
- قرص ضدحاملگی اثر سوء بر روی شیرمادر دارد
- خوردن مایعات زیاد توسط مادر و مک زدن پستان مادر بوسیله نوزاد شیر را زیاد می کند.
و شما پدر عزیز ، به منظور تغذیه فرزندتان با شیرمادر برای تشویق و حمایت از همسر خود با همه توان تلاش کنید . توجه کنید که همسر شما در دوران شیردهی حساستر از دیگر مواقع بوده و نیازهای عاطفی ، روانی و تعذیه ای خاص دارد.  

توصیه هایی هنگام شیر دادن به کودک

 قبل از شیر دادن دستهایتان را بشوید و پستان خود را آب ولرم تمیز کنید . پستان را با استفاده از صابون یا مواد ضد عفونی تحریک نکنید.
هنگام شیر دادن نوزاد را بغل کرده ، سر او را بالاتر نگه دارید ، توجه کنید که سینه شما روی بینی نوزاد را نپوشاند و مانع تنفس نوزاد نشود برای جلگیری از اینکار چهار انگشت خودر را زیر سینه و انگشت شست را روی سینه قرار دهید . برخی از مادران از دو انگشت خود بصورت قیچی استفاده می کنند که اینکار سبب کاهش شیر می شود.
در اوایل تولد به نوزاد از هر دو پستان خود شیر دهید.
پس از اینکه از یک سینه شیرخورد  ، پشت او را ماساژ دهید تا آروغ بزند ، سپس از  سینه دیگر را به او بدهید و عمل ماساژ را تکرار کنید.
برای جلوگیری ار پریدن شیر در گلوی نوزاد ، او را پس از خوردن شیر یا به پهلوی راست یا چپ بخوابانید . توجه کنید که هیچوقت نوزاد را بر روی شکم نخوابانید
شیرمادر تا شش ماهگی برای رفع نیازهای شیرخوار کافی است و  در این دوره به جز آب در مواقع نیاز یا استفاده از قطره هایی که پزشک توصیه می کنند ، هیچ چیز دیگر به کودک ندهید.
از شیردهی در حالت خوابیده خودداری کنید و حتما نوزاد را در آغوش گرفته و به او شیر دهید.

در چه مواقعی و چگونه باید شیر مادر را دوشید؟

گاه اتفاق می افتد مادر مجبور شود شیر خود را بدوشد و بوسیله فنجان ، استکان ،‌قاشق ، قطره چکان ،‌سرنگ و یا حتی لوله به کودک بخوراند. از جمله :
الف) در مورد نوزاد نارس و یا بیماری که در بیمارستان بستری است و از طریق لوله ،‌سرنگ ،‌فنجان و غیره تغذیه می شود.
ب)‌ آن دسته از شیرخوارانی که به دلیل نقایص جسمی لب و دهان و امثال آن قادر به مکیدن نیستند.
ج)‌ مادری که در خارج از منزل اشتغال داشته و به هیچ وجه امکان تغذیه مستقیم در ساعت کار برای او وجود ندارد.
د) برای جلوگیری از احتقان پستان یا در شرایط و موارد خاص و معدودی که به دلیل بیماری مادر و یا کودک و یا هر علت دیگری مکیدن و تخلیه پستان توسط کودک برای مدتی مقدور نباشد.

آمادگی اولیه برای دوشیدن شیر

- زمانی از روز را می توان برای دوشیدن شیر انتخاب کرد که پستان پر از شیر باشد. در بیشتر مادران صبح ها پستان ها پرتر است ولی عملا در هر موقعی از روز می توان پستان ها را دوشید. برای مثال می توان بعد از هر وعده تغذیه شیرخوار ،‌شیر اضافی را دوشید و دخیره نمود.
‌- بهتر است ۱۰ تا ۲۰ دقیقه قبل از شروع دوشیدن شیر،‌مادر کمی استراحت کند . یک لیوان شیر، آب میوه ، چای کم رنگ یا سوپ بخورد. مایعات گرم بیشتر از مایعات سرد به ترشح شیر کمک می کنند.
- وسایلی که برای دوشیدن شیر بکار می روند باید تمیز باشند. شیر مادر را می توان با دست یا وسیله مکانیکی مثل  پمپ یا شیردوش های نوع دستی و یا برقی دوشید. این وسایل بعد از هر بار استفاده باید فورا شسته شوند. (شیر دوش های دستی خیلی مناسب نیستند و بهتر است حتی اامقدور مورد استفاده قرار نگیرند) دست ها را باید با آب و صابون ،‌ ولی پستان را فقط با آب ساده شستشوداد و از بکار بردن هر گونه کرم ، لوسیون ، روغن و … پرهیز کرد.
- موقع دوشیدن شیر،‌مادر باید در وضعیت راحتی باشد، بهتر است بنشیند و اگر ممکن است ،‌ پاها را کمی بالا بگذارد. محیط نیز باید ساکت و آرام باشد و به صدا درآمدن زنگ تلفن و یا زنگ منزل و سایر امور باعث قطع دوشیدن شیر نشود.
- هنگام دوشیدن شیر،‌اگر مادر به کودکش فکر کند و یا تصور شیر دادن و در آغوش گرفتن او را داشته باشد به ترشح و جاری شدن شیر کمک می شود. کنار کودک نشستن و به او نگاه کردن نیز همین اثر را دارد.
- برای بهتر جریان یافتن شیر ،‌توصیه می شود یک حوله گرم و مرطوب به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه روی پستان و نوک آن قرار داده شود . حمام کردن یا ماساژ دادن هم به این کار کمک می کند ،‌ بدین ترتیب که :‌ یک دست زیر پستان و دست دیگر بالای آن قرار گیرد. با حرکت یک یا هر دو دست هم زمان با هم از طرف قفسه سینه به نوک زیر پستان مچاری شیر لمس شده و شیر به طرف مخازن آن که در زیر هاله پستان قرار دارند،‌جریان پیدا می کند.

روش دوشیدن شیر

برای دوشیدن شیر با دست صورت می گیرد،‌دست باید طوری قرار گیرد که ۲ انگشت زیر پستان و درست در لبه تحتانی هاله پستان قرار دارند، برای خروج شیر باید روی این قسمت فشار وارد شود نه به نوک یا خود پستان. زیرا فشار دادن نوک پستان نه تنها سبب جاری شدن شیر نمی شود ،‌ بلکه موجب ترک خوردگی ،‌سوزش و نازک شدن پوست نوک پستان هم می شود.

شیر دوشیده شده مادر چگونه باید ذخیره و یا فریز کرد؟

ظرف های پلاستیکی برای جمع آوری و ذخیره شیر بهتر از ظرف های شیشه ای هستند، نه فقط به دلیل دیرتر شکستن ، بلکه به آن خاطر که لکویست ها یا گلبولهای سفید موجود در شیر مادر به جدار ظرف شیشه ای می چسبند و خاصیت خود را از دست می دهند. لیوان و بطری که برای دوشیدن و ذخیره کردن شیر مورد استفاده قرار می گیرند ،‌همیشه باید قبلا جوشانده شوند و پس از خنک شدن مورد استفاده  قرار گیرند،‌شیر دوشیده  شده را باید بلافاصله داخل یخچال و یا فریزر قرار داد. شیر دوشیده شده در درجه حرارت اتاق به شرطی که دور از آفتاب ،‌گرمای چراغ و یا شوفاژ باشد،‌حداکثر ۶ تا  ۸ ساعت قابل استفاده است ولی باید توجه داشت ،‌شیری که در درجه حرارت اتاق نگهداری شده باشد دیگر قابل فریز کردن نیست .. شیر دوشیده شده را می توان تا ۴۸ ساعت در بخچال نگهداری نمود و یا ظرف ۳۰ دقیقه اول در یخچال گذاشت ،‌ سپس فریز کرد. ظرفی که برای فریزر کردن به کار می رود باید فقط تا سه چهارم از شیر پر شود تا جای یخ زدن نیز داشته باشد. بهتر است روی ظرف ،‌تاریخ دوشیدن  شیر هم ثبت شود تا در هر بار استفاده ، اول شیرهای قدیمی تر مصرف گردد. در صورتی که شیر مادر در قسمت جایخی یخچال نگهداری شود، تا دو هفته و در فریزرهای معمولی‌( ۱۸ – درجه ) تا ۳ ماه و درفریزرهای صنعتی (‌۳۲ – درجه سانتی گراد) تا ۶ ماه قابل استفاده است .

شیر فریز شده را چگونه باید ذوب کرد؟

برای مصرف شیر دوشیده شده منجمد،‌هرگز ظرف محتوی شیر را نباید مستقیم بر روی اجاق قرار داد، بلکه باید آن را در مدت نیم تا یک ساعت به درجه حرارت بدن رساند. (‌با چکاندن یک قطره شیر روی ساعد،‌حرارت مناسب را می توان تشخیص داد.
الف ) ‌ظرف محتوی شیر فریز شده را در ظرف آب  ولرم گذاشته و نکان داد تا کم کم یخ آن باز شود.
ب )‌ ظرف محتوی شیر را در قابلمه ای که مقداری آب داد قرار داد و قابلمه را روی اجاق گذاشت.

از فواید گریه خبر دارید؟

اشک مایعی است که با فرآیند ایجاد اشک در چشمها تولید میگردد. وظایف اشک شامل تمیز کردن و شستشوی سطح چشم، ضد عفونی کردن چشمها، لغزنده کردن چشمها برای حرکت آسان کره چشم و پلک ها، جلوگیری ازخشک شدن چشم ها و پلک ها، ایجاد ارتباط میان انسان ها، دفع مواد تجمع یافته حاصل از فرآیند پاسخ به استرس می باشد. فقدان اشک باعث ایجاد سوزش، خارش و قرمزی در چشمها، احساس وجود شن در چشم ها، حساسیت به نور، از دست رفتن شفافیت قرنیه، ایجاد زخم در قرنیه، عفونت های مکرر و شدید چشم ها، خشکی چشم ها و در نهایت منجر به نابینایی می گردد.

فیلم (پرده) اشک از سه لایه مجزا تشکیل یافته است:

۱) لایه موکوس (Mucous):

داخلی ترین لایه فیلم اشک می باشد. چسبناک و لزج بوده و از موسین تشکیل یافته است. این لایه توسط سلولهای ملتحمه و قسمت داخلی پلک ها ترشح می شود. این لایه قرنیه را می پوشاند تا یک لایه آبگریز برای پخش و گسترش یکنواخت لایه آبی فراهم آید. این لایه فیلم اشک را روی سطح چشم می چسباند. بدون این لایه، فیلم اشک بصورت قطره های ریز در خواهد آمد.

 ۲) لایه آبی (Aqueus):

آبکی بوده و ۹۰ درصد فیلم اشک را تشکیل میدهد. حاوی آب و دیگر مواد نظیر پروتئین های لاکتوفرین، لیزوزیم و لیپوکالین، الکترولیت ها، آنتی اکسیدانها و برخی ویتامینها می باشد. این لایه عمدتا توسط غدد اشکی ترشح می شود. وظایف این لایه شامل: اکسیژن رسانی به سطح چشم، مبارزه با عفونت توسط آنتی بیوتیک های طبیعی (لیزوزیم و لاکتوفرین)، صاف کردن سطح چشم، شستن چشمها ازسلولهای مرده، گردوغبار، مواد محرک و حساسیت زا است.

 ۳) لایه (چربی) لیپید (Lipid):

این لایه روغنی است و خارجی ترین لایه فیلم اشک را تشکیل میدهد. این لایه توسط غدد میبومین(meibomian) که در لبه پلک ها ی فوقانی و تحتانی واقع می باشند ترشح می شود. این لایه با ایجاد یک حایل آبگریز از تبخیر لایه اصلی فیلم اشک (لایه آبی) جلوگیری می کند. وظایف دیگر این لایه شامل: افزایش کشش سطحی و جلوگیری از سر ریز شدن اشک از پلک ها و لغزنده کردن چشم و تسهیل عمل بازو بسته کردن پلک ها می باشد.

غدد اشکی (Lacrimal Glands):

غدد اشکی در گوشه خارجی چشمها و پشت پلک های فوقانی قرار گرفته اند. غدد اشکی هر کدام به اندازه یک بادام بوده و ۲ سانتی متر طول دارند. مایع اشکی از طریق ۶-۱۲ مجاری کوچک ترشحی به فضای میان چشم و پلک فوقانی وارد میگردد. با هر بار باز و بسته کردن چشم ها اشک ازمجاری ترشحی غدد اشکی مکیده شده و به سمت مجرای اشکی-بینی که به صورت دو سوراخ بسیار ریز در گوشه داخلی چشمها قرار گرفته هدایت میگردد. در انتها اشک به کیسه اشک و سپس به حفره بینی می ریزد. به همین علت است که هنگام گریه کردن ممکن است دچار آبریزش بینی گردید.

انواع اشک:

۱) اشک پایه (Basal Tears):

درچشمان پستانداران سالم قرنیه پیوسته (۲۴ ساعته) توسط اشک های پایه خیس و تغذیه میگردد. این اشک باعث لغزنده شدن چشم ها و شستشوی چشمها از ذرات خارجی میگردد. مایع اشک حاوی آب+موسین+چربی ها+لیزوزیم+لاکتوفرین+لیپو ?لین+ایمنوگلوبولین ها+گلوکز+سدیم کلراید+کلراید پتاسیم+آنتی اکسیدان ها+برخی ویتامینها می باشد.

 ۲) اشک رفلکس (Reflex Tears):

هر چیزی که باعث تحریک و یا خشک شدن چشم شود، میتواند تولید این نوع اشک را افزایش دهد.این نوع اشک بطور غیرارادی و در پاسخ به مواد محرک چشم نظیر ذرات خارجی،گردوغبار،آلرژن ها،پاتوژن ها و مواد محرک دیگری همچون بخارات پیاز،گاز اشک آور و افشانه فلفل ترشح میگردد.این اشک ها سعی می کنند تا مواد محرک و آزاردهنده را از چشم ها پاک کنند.باد شدید و نور شدید خورشید نیز میتواند باعث تولید اشک رفلکس گردند.این اشک بیشتر آبکی بوده و از لیزوزویم و ایمنوگلوبولین بیشتری برخوردار است.

 ۳) اشک احساسی و یا گریه (Emotional Tears/Crying):

این اشک هنگام احساساتی شدن انسان ها (استرس هیجانی ) و یا احساس درد فیزیکی ترشح میگردد. آغازگرهای هیجانی این نوع اشک معمولا خشم، اندوه، شادی، ترس، شوخ طبعی و ناکامی می باشند. ترکیبات شیمیایی این نوع اشک با ترکیبات دو اشک قبلی متفاوت است. اشک احساسی حاوی هورمونها و پروتئین های بیشتری می باشد. این اشک حاوی هورمونهای پرولاکتین، هورمون رشد، آدرنوکورتیکوتروپین، آندروفین و فلز منگنز می باشد.

نکات جالب درباره اشک و گریه:

۱) به غیر از انسانها برخی معتقدند فیل ها و گوریل ها نیز میتوانند گریه کنند اما نه به پیچیدگی گریه انسانها. حیوانات دیگر اغلب هنگام درد کشیدن، وارد شدن اجسام خارجی در چشمها و یا خشک شدن چشمها دچار اشک ریزش می شوند. حیوانات (به ویژه نوزادان آنها) بصورت آوایی و مانند نوزادان تازه متولد شده گریه می کنند بدون تولید اشک.

۲) غدد اشکی روزانه در حدود ۲ قاشق پر چایخوری اشک تولید می کنند.

۳) هر پلک زدن (باز و بسته کردن چشم) در حدود ۱۰۰-۱۵۰ میلی ثانیه بطول می انجامد. انسانها بطور متوسط هر ۲ تا ۱۰ ثانیه یکبار و ۱۰ بار در دقیقه پلک می زنند.

۴) شور بودن اشک عمدتا به علت وجود کلراید سدیم و پتاسیم در اشک می باشد. میزان نمک موجود در اشک با میزان نمک پلاسمای خون برابر است.

۵) از آنجایی که جنین نیز در درون رحم قادر به گریه کردن است بنابراین گریه کردن نمیتواند یک رفتارآموختنی باشد. اما فرهنگ، سن، جنسیت، فرآیند اجتماعی شدن، شخصیت، روابط و بافت اجتماعی همگی میتوانند در شکل بیان گریه تعیین کننده باشند.

۶) PH اشک اندکی قلیایی و خود اشک ترش و شور مزه می باشد.

۷) سرفه شدید، استفراغ، احتقان بینی، آلرژی بینی، التهاب یا عفونت بینی و یا چشم و اختلالات عصبی نیز میتواند باعث اشک ریزش گردند.

۸) گریه کردن در برخی فرهنگها عملی کودکانه و غیر موقر محسوب شده و گریستن در انظار عمومی تقبیح می گردد.

۹) علت اشک ریزش هنگام خمیازه کشیدن و یا خندیدن وارد شدن فشار به غدد و کیسه اشکی می باشد. علت دیگر آن میتواند این مسئله باشد که غدد اشکی تحت کنترل سیستم عصبی خود مختار می باشند. این سیستم عصبی تمام کارکردهای غیرارادی را کنترل می کند. هنگامی که این اعصاب تحریک می شوند (هنگام خمیازه) غدد اشکی نیز اندکی تحریک می گردند.

۱۰) بسیاری از افراد به علت مبتلا بودن به خشکی چشم قادر به گریه کردن نمی باشند. اما دراختلال دیگری که در پی آسیب به مغزایجاد میگردد فرد مبتلا ممکن است بطور مداوم برای ساعتها بدون علت گریه کند.

۱۱) علت سوزش و اشک ریزش چشمها هنگام خرد کردن پیاز به علت وجود آنزیمها و آمینو اسید سولفوکساید موجود در سلولهای پیاز می باشد. آمینو اسید سولفوکساید توسط آنزیمهای پیاز به سولفینیک اسید تبدیل می شود، که بسیار ناپایدار بوده و فورا به گازی فرار تبدیل میگردد. هنگامی که این گاز با آب درون چشم (اشک) ترکیب میگردد تولید اسید سولفوریک ملایمی را می کند که باعث سوزش و اشک ریزش می شود. با افزایش تولید اشک بدن سعی می کند تا اسید سولفوریک را رقیق و از چشمها بشوید. برای جلوگیری از سوزش و اشک ریزش چشمها هنگام خرد کردن پیاز  به توصیه های زیر عمل کنید:

ـ دستان خود وپیاز را قبل از خرد کردن با آب خیس کنید تا گاز متصاعد شده با، آب روی دستها و پیاز واکنش نشان دهد نه با اشک چشمها.

ـ تنها با دهان خود تنفس کنید. عمل دم گازها را به درون ریه کشانده و عمل بازدم نیز باعث پراکنده شدن گاز می شود.

ـ از چاقوی تیز برای بریدن و خرد کردن پیاز استفاده کنید تا سلولهای کمتری در پیاز دچار پارگی شوند.

ـ قبل از خرد کردن پیاز آن را نیم ساعت درون یخچال قرار دهید. چراکه کاهش دما فعالیت آنزیمهای پیاز و انتشار گاز را کاهش می دهد.

علل گریه کردن:

 ۱) نوزادان از گریه به عنوان ابزار بقا استفاده می کنند. گریه کودکان یک وسیله ارتباطی با مادر بوده و از طریق آن طلب کمک می کنند. علل اصلی گریه نوزادان گرسنگی، پوشک خیس، کثیف و یا نامناسب، نیاز به تماس بدنی و نوازش، درد ناشی از گاز معده و روده، سرما و گرمای شدید، کسالت و بی حوصلگی، استرس، محیط پر ازدحام، درد و جلب توجه می باشد.

۲) علل گریه در افراد بزرگسال عمدتا شامل غم و اندوه(۴۹%)، شادی و خوشی(۲۱%)، خشم(۱۰%)، همدردی(۷%)، اضطراب(۵%) و ترس(۴%) می باشد.

۳) انسان ها برای تحت تاثیر قرار دادن و برانگیختن احساسات و ترحم دیگران نیز متوسل به گریه می شوند.

فواید گریه کردن:

۱) هنگامی که ما دچار استرس هیجانی می شویم، مغز وبدن ما شروع به تولید ترکیبات شیمیایی و هورمونهای خاصی می کند. گریه کردن کمک می کند تا این ترکیبات شیمیایی زائد که نیازی به آنها نیست از بدن حذف گردند.

۲) اشکهای احساسی در واقع مواد سمی ای که در پی استرس هیجانی در خون تجمع می یابند را از بدن دفع می کند.

۳) اشکهای احساسی سطح منگنز بدن را کاهش میدهند. این مواد معدنی بروی خلق و خو تاثیر مستقیم میگذارد. غلظت منگنز اشک احساسی ۳۰ برابر بیشتر از منگنز موجود در سرم خون است.

۴) اشک احساسی نسبت به اشک پایه و رفلکس حاوی ۲۴ درصد پروتئین آلبومین بیشتری می باشد.

۵) گریه مانند ادرار و تعریق باعث حذف مواد سمی و محصولات زائد بدن می شود.

۶) گریه یک مکانیسم رایگان، طبیعی و قدرتمند برای کنار آمدن با درد، استرس و اندوه می باشد.

۷) هورمونهایی که پس از استرس در بدن انباشته می شوند به حد سطح سمی رسیده و باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و دیگر فرآیندهای بیولوژیکی می شوند. اشک های احساسی به عنوان دریچه اطمینان برای قلب عمل می کنند.

۸) ترکیباتی که حین استرس در بدن تجمع می یابد با اشک خارج می گردند. همین امر باعث کاهش استرس میگردد. این مواد شامل آندورفین (Lucine-Enkephaline)، که در کنترل درد موثر است، پرولاکتین که در تنظیم تولید شیر نقش دارد، و آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) که یک نشانگر مهم استرس است، می باشند. سرکوب گریه و اشک باعث افزایش استرس میگردد.

۹) نه تنها گریه باعث ارتقای سطح سلامتی فرد می شود بلکه در افزایش حس تعلق در گروه نیز تاثیر گذاربوده و موجب افزایش حضور و دخالت دیگران در تامین رفاه فرد می شود. اشک ها یک روش موثر در ایجاد ارتباط بوده و در برانگیختن حس همدردی و دلسوزی سریعتر ازهر ابزار دیگری عمل می کنند. گریه بطور موثری بازگو کننده آنست که شما در مورد یک دلمشغولی خاص صادق و بی ریا بوده و در کنار آمدن با آن مشکل مضطرب میباشید.

۱۰) گریه عملی طبیعی، سالم و شفا بخش است.

۱۱) گریه در کاهش و جلوگیری از بیماریهای مرتبط با استرس موثر می باشد.

۱۲) خنده و گریه دو ابزار کارآمد درکاهش استرس و رهایی ازاحساسات منفی می باشند.

۱۳) هنگامی که گریه سرکوب می شود، هیجانات رها نمی شوند و خصایص شخصیتی مخرب همچون پرخاشگری بروز می کنند.

۱۴) به باور دانشمندان سرکوب و امتناع از گریه کار معقولی نیست. اما برخی افراد که پس از مورد انتقاد قرار گرفتن، مشاجره با دوستان، مواجهه با ناکامیهای کوچک فورا شروع به گریستن می کنند، باید به روانشناس مراجعه کنند. چراکه معمولا علت اصلی این نوع گریه ها اعتماد بنفس پایین و یا مشکلات روانی مزمن در فرد بوده و بایستی فرد تحت درمان قرار گیرد.

۱۵) انسان ها پس از گریه کردن از لحاظ جسمی و روانی احساس بهتری می کنند و در واقع سبک و خالی می شوند. (به علت دفع مواد انباشته شده که توضیح داده شد)

۱۶) گریه یک ابزار برقراری ارتباط است یک زبان جهانی برای درخواست کمک و حمایت اجتماعی.

۱۷) گریه کمک می کند به آزاد سازی آندورفین ها به جریان خون. آندورفین ها ترکیبات شیمیایی ای هستند که باعث بهبود خلق و خو و تسکین درد می شوند.

هورمون مردانه «دی‌هیدرواپی‌آندرسترون» باعث می‌شود که موهای قدیمی بر روی پوست سر به طور پیشرونده‌ای با موهای کوتاه‌تر و نازک‌تر جایگزین شوند و این پدیده با الگویی قابل‌پیش‌بینی، از شقیقه‌ها و فرق سر آغار می‌شود.

اما مردها ممکن است بخواهند بدانند چرا این پدیده رخ می‌دهد.

خوب، حقیقت این است که اینکه افرادی وجود دارند که به طور ژنتیکی مستعد طاسی هستند، نشان می‌دهد که از دست دادن موهای یک فرد ممکن است دارای امتیاز تکاملی است (یا قبلا چنین امتیازی داشته است.)

از آنجایی که جفت‌ها بر اساس ارزش ژنتیکی انتخاب می شوند، یک صفت فیزیکی که نفوذ ژنتیکی را تشدید می‌کند، با احتمال بیشتری در گونه‌ها انتشار می‌یابد.

یک فرد طاس ممکن است بیانگر مرحله پیشرفته بلوغ جسمی و اجتماعی یک مرد باشد.

داشتن چنین ظاهری می‌تواند مرتبه فرد را در یک گروه اجتماعی بالاتر ببرد و نیز رفتار کمتر پرخاشگرانه از سوی سایر رقبای مذکر را باعث شود، چرا که چنین فردی مرحله رقابت برای همسرگزینی را پشت سر گذاشته است، و شاید با احتمال بیشتر نقش مربی را برای جوانترها ایفا می‌کند.